Loading...
You are here:  Home  >  Tigrigna  >  Current Article

ሓርነት እምበር ሓይሊ ንፍልሰት ደቂ ሰብ ክፈትሖ ኣይክእልን

By   /  November 30, 2017  /  Comments Off on ሓርነት እምበር ሓይሊ ንፍልሰት ደቂ ሰብ ክፈትሖ ኣይክእልን

    Print       Email

ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣብዚ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሕዳር ኣብ ኣይቮሪኮስት ዝተጋበአ ዋዕላ መራሕቲ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ኣፍሪቃን 44 ቢልዮን ኤውሮ ዝትመን ማርሻል ፕላን ኣፍሪቃ ዝተሰየመ ፍልሰት ደቂ ኣፍሪቃ ደው ንምባል ዝዓለመ ፕሮጀክት ኣጽዲቑ ኣሎ።

እዚ ውሳነ ድሕሪ እቲ ኣብ ሊብያ ዝተራእየ መሸጣ ባራዩ ዝተወሰደ ካብ ርትዒ ንላዕሊ ስምዒት ዝደረኾ ብይን ኢዩ። ስለዚ ድማ ንፓተርን ናይቲ ተደጋጊሙ ዝተፈተነን ዘይተዓወተን ስጉምታት ኤውሮጳዊ ሕብረት ዘንጸባርቕ ኢዩ። ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ውሳነታት ሽግር፡እቲ ፍታሕ ተባሂሉ ዝእመነሉ መንገዲ፡ ምስ ህዝቢ ዘይኮነስ ምስ እቶም ፈጠርቲ ናይቲ ሽግር ዝኾኑ መራሕቲ መኺርካ ዝውሰድ ብሙኻኑ ኢዩ።

በርገሳውያን ማሕበራት፡ ምሁራት፡ ማሐብራት ደቀንስትዮ፡ ናይ ሜድያ ክኢላታት፡ ናይ ስደተኛታት ተጸዋዕቲ፡ ማእከላት ምርምርን መጽናዕትን ወዘተ ድምጺ እንተዝወሃቦም ወድዓዊ ገምጋምን ርትዓዊ ብይናትን ንምሕላፍ ዝሕግዝ ሓሳባት ምሃቡ ነይሮም።

ቅድሚ ሕጂ ኤውሮጳዊ ሕብረት ንመንግስቲ ሊብያ ናብ ኤውሮጳ ክኣትዉ ዝህቅኑ ስደተኛታት ካብ ባሕሪ ክጠልፍን ክመልስን ዘኽእሎ ፕሮጀክት ነዲፉስ፡ ሚልዮናት ኤውሮ ሂቡ ኣዕጢቕዎ ኢዩ። እዞም ሕጂ ገላዩ ኮይኖም ዝሽየጡን ዝልወጡን ዘለዉ ኣፍሪቃውያን ድማ ብኸፊል ሳዕቤን ናይዚ መርበባት ገበን ዝፈጠረ ዘይተጸንዐ ፕሮጀክት ሙኻኖም ሚስተር ዥየን ፍራንስዋ ካብ ኣሚኒስት ኢንተርናሸናል ኣረጋጊጹ ነይሩ።

ሕጂ እውን ኤውሮጳዊ ሕብረት ክሳብ 2020 ዝትግበር 44 ቢልዮን ኤውሮ ዝትመን ፕሮጀክት ነዲፉ ኣሎ። እዚ ፕሮጀክት እዚ ንፖሊስን ሓለዋን ዘጠናኽር ከምኡ እውን ንብሕታዊ ወፍሪ ብቐንዱ ድማ ከም ናይ ጸሓይ መብራህቲ ዝኣመሰለ ፕሮጀክታት ተተካኢ ጸዓት ዝምውል ኢዩ።

ኣብ ኣፍሪቃ ኩሉ ነገር ከምዚ ዘለዎ እንተቐጺሉ 44 ቢልዮን ኤውሮ ይኹን 444 ቢልዮን ኤውሮ እውን እንተተነስነሰ፡ኣብ ዓመተ 2020 ዝያዳ ዝተወሳሰቡ ስደተኛታትን ግፍዕታትን እምበር ዝወሓዱ ስደተኛታት ክንርእይ ከምዘይኮና ርግጽ ኢዩ፡ ምኽንያቱ እዚ ፕሮጀክትታት እዚ ዝንዕቖ ዘሎ ሓቂ እንተልዩ፡ ፍትሒ ዝበሃል ኣምር ኢዩ። እወ እቲ ብገንዘብ ኪግዛእን ክትካእን ዘይክእል ፍትሒ!

ኤርትራ ህያው ኣብነት ናይዚ ሓቂ ኢያ። ህዝቢ ኤርትራ  ናይ ናፍታ ጀነረይተር ዝጥቀም ዓማጺኡ፡ ናብ ናይ ጸሓይ መብራህቲ ዝጥቀም ዓማጺ እንተተቐይሩ፡ ዘምጸኣሉ ፍልልይ የልቦን። ህዝቢ ኤርትራ ዶላር ዝኽፈል ወተሃደር ዲዩ ወይስ ናቕፋ ዝኽፈል ወተሃደር ኢዩ ዝዕመጾ ዘሎ ፍልልይ ዘምጸኣሉ ኣይኮነን።

ህዝቢ ካብ ሃገር ይነፍጽ ዘሎ ፍትሒ፡ ልዕልና ሕጊ፡ ዴሞክራሲ፡ ሰብኣዊ መሰል፡ ሰብኣዊ ክብረት፡ ሓርነት እምነት፡ ሓርነት ምንቅሳቓስ ስኢኑዩ’ምበር ዝደመቐ መብራህቲ፡ ዝያዳ ስራሕ፡ ዝያዳ ዓሳ፡ ወይ ከምቲ ነውራማት ደገፍቲ ህግደፍ ዝብልዎ ‘ኣይፎን ሞባይል’ ደልዩ ኣይኮነን ዝስደድ ዘሎ።

መስደዲኡ ምቾት ነይሩ እንተዝኸውን፡ ካብ ኤርትራ ናብታ ብኩናት ትሕመስ ዘላ የመን፡ ናብታ ዓዲ መሸጣ ገላዩ ኮይና ዘላ ሊብያ፡ ናብታ ቆሪሱ ዘይድረረላ ሱዳን ኣይምተጓዕዘን። ባህጉ ሓርነት ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ዋጋ ስለዝኾነ ናብ ዓዲ ጽምኢ ዝኾነ ጎላጉል፡ ናብ ዓዲ ሻርክ ዝኾነ ባሕሪ ከይተረፈ እንዳተጓዕዘ ዕድሉ ኪፍትን ይወፍር ኣሎ። ዘንፍጾ ዘሎ ስእነት ሓርነት ኢዩ። ንሓርነቱ ዘይምልስ ፕሮጀክትታት ድማ ብሚልዮናት ይቖጸር ብቢልዮናት ፋይዳ ኪገብር ኣይኮነን።

ከምዝተገለጸ ጠንቂ ናይቲ ሽግር ፖሊሲታትን ኣካይዳን ናይ መንግስቲ ኤርትራ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ብዘይቅዋም ዝምራሕ፤ ልዕልና ሕጊ ዝቐተለ፥ ብናይ ባዕሉ ውሳነ ኣብ ልዕሊህዝቢ ዝተስገደደ፤ ነዚ ዘይሕጋዊ ተግባራቱ ንምርጋእ ድማ ብሓይሊ ፖሊስን ጸጥታን ምፍርራህን ራዕድን ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት እዩ። ነቲ ኣንጻር እዚ ፖሊሲ ክለዓል ዝኽእል መንእሰይ ጅሆ ንምሓዙ ድማ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣዊጁ ይቕጽሎ ኣሎ።

ኣብ ባይቶታት ሃገራት ኤውሮጳ ነናይ ባዕለን ሽግር ንምእላይ፤ ‘ምልካዊን ዘይሕጋውን ውን ሙኻኑ እንዳፈለጥና ስደተኛታት ደው ንምባል ምዝርራብ ንጀምር ምኽንያቱ ንሕና ናይዓለም ፖሊስ ስለዘይኮና ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ዝገብሮ እንታይ ይምልከተና’ ዝብል ሓሳብ ምስዓብለለ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ስደተኛታት ደው ንምባል ክጸምዱ ኣምሳያ ናቱ ድማ 200ሚልዮን ኤውሮ  ክህብዎ ወሲኖም ምንባሮም ዝዝከር ኢዩ።ድሮ እኳ እተን 200 ሚልዮን ዶላር ድሮ ኣብ ካዛናታት ሰበስልጣን ክሰግራን ኪሓቓን ጀሚረን ኣለዋ።

መንግስቲ ኤርትራ ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝገብሮ ጽምዶ ካብቲ ጎቢእዎ ዝነበረ ዲፕሎማስያዊ ተነጽሎ ንምድሓን በቲ ሓደ ወገን፤ እቲ ዝርከብ ኤውሮ ንምኽሳብ ድማ በቲ ካልእ ተዘይኮይኑ ክገብሮ ዝኽእል ነገር ከምዘየሎ ኣጸቢቑ ይፈልጥ እዩ። ምኽንያ ስደት ደው ዝብል ህዝቢ ሓርነቱ ምስዝረክብ እዩ፤ህዝቢ ሓርነቱ ዝረክብ ድማ እቲ ሓርነቱ መንዚዕዎ ዘሎ ስርዓት ማለት ንሱ ህግደፍ ምስ ዝእለ እዩ።

መንግስቲ ኤርትራ ካብ ስልጣን ክእለ ከምዘይኮነ ኤርትራ ብዘይ ብኡኡ ክትህሉ ኢሉ ዝሓስብ ሰብ እንተሎ ናብ ወርሒ ክግዕዝ ብዕሊ ኣዊጁዎ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ድማ ብዘይሓርነቱ ኪቐውም ከምዘይኮነ ኣፍሊጡስ፤ ነቲ ብኣእዳዉ ኣብ ሳናዱቕ ምርጫ ከድምጾ ዝተኾነኖ ድልየቱ ብጉዕዞ ኣእጋሩ ጌሩ ክነግሮ ካብ ዝውስን ዓመታት ቆጺሩ እሎ።

ናይ ኤውሮጳ ፖለቲከኛታት ዘይፈለጥዎም ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን መንግስቲ ኤርትራን ዘሎ ተመዓዳውቲ ኣመለካኽታ  እዞም ዝስዕቡ ኢዮም።

1) መንግስቲ ኤርትራ እንተደለየ አውን ስደተኛታት ደው ከብሉ ዓቕሚ ከምዘይብሉ፡

2)ሕሉፍ ባህርያት ናይቲ ስርዓት ኣብ ግምት ብምእታው እቲ ዝተሰለዓሉ ገንዘብ ውን እንዳወሰደ ኣብቲ ባዕሉ ዘካይዶ ንግዲ ደቂሰባት ክዋሳእ ድሕር ክብል ኣይኮነን፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ዓዲ ሃሎ ኣብ መንጎ ሓላፊ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብን፡ ኢሳያስን ዝተገበረ ርክብ ነዚ ዘረጋግጽ ሙኻኑ፡

3) ዋና እቲ ጉዳይ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ክኣቱን ብመንገዲ ወከልቱ፤ ሲቪካዊ ማሕበራትን ውድባት ተቓውሞን ብዉሑዱ ናይ ምምኽኻር መስርሕ ክግበር እንተዘይክኢሉ ህዝቢ ዘይሓወሰ ምክሪ መፈጸምታ ክህልዎ ከምዘይኮነ፡ ዝብሉ ኢዮም።

ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ምኽሪ እንተዝሕተት ብርግጽ መልሱ እዚ ዝስዕብ ምኾነ ።

‘ንኤርትራውያን ስደተኛታት ሓርነት እምበር ሓይሊ ካብ ስደት ክዓግቶም ዝከኣል ኣይኮነን ። እዚ ሓቂ እዚ ኤውሮጳዊ ሕብረት ጥራይ ዘይኮነስ መንግስቲ ኤርትራ ውን ኢዩ ዘይፈለጦዘሎ። ሓይሊ ንስደት ደው ዘብል እንተዝኸውን ኣብ ዞባ ደቡብ ኣብ ዶባት ተጸሚዱ ዘሎ ነቶግቲ፤ ኣብ ዶባት ዝግበር ቶኪስካ ቅተል ዝብል መምርሒ ንጉዕዞ ስደት ደው መበሎ፤የግዳስ ካብ ኤርትራ ሕጂ ውን ክሳብ 3 ሽሕ ሰብ ወርሓዊ ይወጽእ ኣሎ፤ ስለምንታይ? መልሱ ንጹር ኢዩ፥ ፍትሒ እምበር ሓይሊን ጠበንጃን ንባህጊ ሰባት ደው ከብሉ ዝከኣል ኣይኮነን’።

 

 

    Print       Email

You might also like...

ጀነራል ፍሊጶስ ኣብ ከተማ ኣስመራ ጥቓ ቤተ ክርስትያን እንዳስላሰ ዝጸንሐ ዕዳጋ ኣሕምልቲን ሽጉርቲ ኮሚደረን ብኣባላት ጸጥታን ወተሃደራት ከተማን ከምዝድምሰስ ጌሩ

Read More →