Loading...
You are here:  Home  >  Tigrigna  >  Current Article

ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ደጊም ሃይማኖታዊ ፖለቲካን፡ ፖለቲካዊ ሃይማኖትን የብቕዕ ኢላ ብትሪ ተላዒላ ምህላዋ ሓቢራ።

By   /  October 1, 2017  /  Comments Off on ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ደጊም ሃይማኖታዊ ፖለቲካን፡ ፖለቲካዊ ሃይማኖትን የብቕዕ ኢላ ብትሪ ተላዒላ ምህላዋ ሓቢራ።

    Print       Email

ኣብ 1 ጥሪ 1802 ናይ ክፍለ ግዝኣት ኮነኒከት ኣቡን ንቐዳማይ ምምሕያሽ ቅዋም ኣሜሪካ ኣመልኪቶም መብርሂ ኣብ ዝተሓተተሉ እዋን ፕረዚደንት ቶማስ ጃፈርሰን ከምዚ ዝስዕብ መብርሂ ሂቡሉ ነይሩ።

እቲ ምምሕያሽ ንሃይማኖት ሉዓላዊ ክብረት ዝህብ ኢዩ፡ እዚ ማለት ሓጋጊ ኣካል ኣሜሪካ ንሃይማኖት ኣመልኪቱ ብይን ከሕልፍ ይኹን፡ መሰል እምነት ህዝቢ ክእግድ ፍጹም ሕጋዊ መሰል የብሉን፡ ብሓጺሩ መንግስትን ሃይማኖትን ዝፈሊ ድልዱል መንደቕ ዝነደቐ ቅዋማዊ ሕጊ ኢዩ ኢሉ ቶማስ ጃፈርሰን።

መንግስቲ ኣብ ሃይማኖት ክኣቱ፡ ሃይማኖት ኣብ መንግስታዊ ጉዳይ ክኣቱ ኣይፍቀድን። እዚ ማለት መንግስቲ ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳይ ኣትዩ ንህዝቢ ኣብ ምንታይ እምነት ከምልኹ ኣለዎም፡ ነየናይ ኣምልኾት ከይስዕቡ ይግደዱ፡ ወዘተ ዝብሉ ሕግታት ከውጽእ ሕጋዊ መሰል የብሉን። እቲ ናይ ኣምላኽ ንኣምላኽ እቲ ናይ ቄሳር ንቔሳር ሃብዎ ዝብል መርሓ ንነዊሕ እዋን ካብ ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ኪስረሓሉ ምጽንሑ እውን ብሰፊሑ ዝፍለጥ ኢዩ።

ኣብ ኤርትራ ናይ መንግስቲ ንመንግስቲ፡ ናይ ሃይማኖት ንመንግስቲ፡ ናይ ውልቀሰብ ምርጫ ንመንግስቲ፡ ናይ ሰብ ሓዳር ጉዳይ ንመንግስቲ ዝብል ገባቲ ስርዓት ኢዩ ዘሎ። ስለዝኾነ መንግስቲ ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ውልቃዊ እምነት ሰባት ብምእታዉ ንዜጋታት ብሰንኪ እምነቶም ክሕይር፡ ክስውር፡ ከሳቒ ጸኒሑ ኣሎ።

ኣብ 90ታት ዝጀመረ ግዱድ ዘመተ ኣንጻር ተኸተልቲ ጀሆቫ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ዝተፈጸመ ጃምላዊ ምቕያድ ተኸተልቲ ሃይማኖት ምስልምና፡ ኣብ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዝተገበረ ምትእትታውን ጸቕጥን፡ ንወንገላዊት በተክርስትያን ዝተገብረ ምህጋር ኣብያተ ትምህርትን ትካላትን፡ ኣብ ልዕሊ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ክውሰድ ዝጸንሐ ምስላይን ምእሳርን  ናይዚ መርኣያ ኢዮም።

መንግስቲ ኤርትራ፤ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ንዘለዋ ብዝሒ ሰዓብቲ ተገንዚቡ፡ ብጥቡቕ ምቁጽጻር ኪከታተላ ጸኒሑ ኣሎ። ኣብ ሃገራዊ ድሕነት ምክትታል ሃይማኖታዊ ጉዳያት ዝብል ትካል ምቋሙ ብቐንዱ ነዚ ሃይማኖታዊ ናጽነት ንምቕያድን፡ ብፖለቲካዊ መጻወድያታትን ሰንሰለታትን ንምቑኣልፉን ንምቅያዱን ዘንቀለ ኢዩ።

ሃይማኖት ቤተ ፍትሒ ስለዝኾነ ንመንግስቲ ኤርትራ ቀንዲ ስግኣት ኪኾኖ ግድነት ኢዩ። ኣይትዝመት፡ ኣይትዓምጽ፡ ኣይትስረቕ፡ ስሰዐ ወግድ፡ ኣይትቕተል፡ ብሓሶት ኣይትመስክር፡ ንኣቦኻን ኣዴኻን ኣፍቅር ወዘተ ዝብሉ ትእዛዛቱ፡ ኣንጻር ኩሎም እቶም መንግስቲ ኤርትራ ክፍጽሞም ዝውዕል ስለዝኾኑ ብፍጥረቶም ሰበኻ በተክርስትያንን ተግባራት ዓመጽ መንግስቲን ተጻይ ኪኾኑ ባህርያዊ ኢዩ።

ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ሓቛፊት 3, 030,000 ዜጋታት ኢያ። ስም ይመርሕ ጥዋፍ የብርህ ከምዝበሃል ኦርተዶክስትያናዊት ቤተክርስትያን ተዋህዶ ፍኖት ሓደ ሙኻንን ውህደትን ኢያ።

እዚ ሓይሊ ውህደት ኣህዝዛብ ዘስገኦ መንግስቲ ኤርትራ፡ ንቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ደቂቕ ምሕደርኡ ከእትዋ ካብ ዝውስን ከሪሙ ኢዩ። ንኹሎም ምትእታታዋቱ ዝኸርሁ ተቓውሞታት ድማ  ብዘይንሕስያ ክድህኮም ጸኒሑ ኣሎ።

መራሕቲ ተዋህዶ ብስምረት መታን ከይመርሑ፡ ኣብ መንጎኦም ሓዊ ብምንኻስ ፡ንገለ ኣባላት ቅዱስ ሲነዶስ መጋበርይኡ ቀይሩ ከም መሓውር ስለያ ክጥቀመሎም ጸኒሑ ኣሎ። ከም ውጽኢት ናይዚ ዘራኸሶ ዕማማት ሲነዶስ ድማ 3ይ ፓትርያርክ ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮኖስ ን10 ዓመታት ብዘይዝኾነ ሕጋዊ መስርሕ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣእትዩ ብሕልናን ኣካልን ከምዝሳቐዩ ገይርዎም ጸኒሑ ኣሎ። ብሰንኪ እዚ ተግባራት ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ተገማሚዓን ተዳኺማን ጸኒሓ ኣላ።

ሎሚ ግን ኩሉ ነገራት ይቀያየር ኣሎ። ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ብመሪሕነት ማሕበር ደብረቢዘን ይእከል ሃይማኖታዊ ፖለቲካ፡ ይእከል ፖለቲካዊ ሃይማኖት ብምባል ብስምረት ተላዒሎም ኣለዉ።

ንመንግስቲ ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ኢድካ ከተእቱ የብልካን ኢሎም ብዓውታ ይነግርዎ ኣለዉ።  ነቶም መጋበርያ ናይ ሃገራዊ ድሕነት ኮይኖም ዘለዉ ኣባላት ሲነዶስ ወይ መራሕቲ ሃይማኖት ኮንኩም ናይ ሃይማኖት ስርሑ፡ ወይ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ኮንኩም ናይ ዓለምኩም ግበሩ ኢሎሞም ኣለዉ።

ኣይትሓሱ፡ ብሓሶት ኣንጻር ጎረቤትካ ኣይትመስክር፡ ብዘይካ ንሓደ ኣምላክ ንኻልእ ኣይተምልኽ ንዝብል ትእዛዛት ሃይማኖት ምስቲ ብሓሶት እትምስክርዎ፡ ንኣምላኽ ራሕሪሕኩም ንረብሓን ዓማጺን እተምልኽዎ ተግባራትኩም ኣይሳነን ኢዩ ይብልዎም ኣለዉ።

ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ንቤተርስትያና እምነትናን ንሕና ዘይሓለናዮ መን ክሕልዎ ንጽበ፡ ቀደም ዝተገራህናዮን ዝፈጸምናዮ ስቕታን የጣዕሰና ኣሎ ኢሎም ተላዒሎም ምህላዎም ብወግዒ ብጽሑፍ ክእውጁ ኣብ ምድላዉ ኣለዉ። ኣቡነ ኣንጦንዮኖስ ኪቕየዱ ከለዉ ተላዒልና እንተንነብር እዚ ን10 ዓመታት ዝተኾመረ ሽግር ኣብ ርእሴና ኣይምተጻዕነን ኢሎም ሕልናዊ ጣዕሰኦምን ኑዛዘኦምን ይነግሩ ኣለዉ።

ገለ መኸርቲ ዝመስሉ ሰባት ናብ ማሕበር ደብረብዜንን ካልኦት ነዚ ቅዱስ ተበግሶ ዘወሃህዱ ዘለዉ ዜጋታትን ብምኻድ፡ መንግስቲ ክኣስረኩም ኢዩ፡ ዓሪፍኩም እዘን ተሪፈናኹም ዘለዋ ዕምሪ ንበሩ ኢሎሞም የፈራርህዎም ኣለዉ።

የግዳስ እቶም ኣቡናት መራሒ ሃይማኖት ማለት ንሕቂን በተክርስትያንን መስዋእቲ ንሙኻን ድሉው ሙኻን ማለት ኢዩ፡ዝመጸ እንተመጸ ሽሕ እዋን ንተኣሰር እዚ ኣልዒልናዮ ዘሎና ዝግባእ ሕቶ ብዝሓየለ መልክዑ ክንቅጽሎ ኢና፡ ብምባል ነቶም ሉኡኻት መንግስቲ ከይተረፉ ኣረጋጊጾምሎም ኣለዉ።

ማሕበር ደብረብዘን ነቶም መጋበርያ ሃገራዊ ድሕነት ኮይኖም ንቤተክርስትያን ናብ ዓውደ ከይሲ ቀይሮማ ዘለዉ ኣባላት ሲነዶስ፡ ብፍላይ ድማ ኣባ ሉቃስን ኣባ ባሲልዮስን ከም መራሕቲ ሃይማኖት ከምዘይርእይዎም ኣፍሊጦም ኣለዉ።

ሃገራዊ ድሕነት ነቲ ዘውጸእዎ መግለጺውግዘት  ክስሕብዎ ታህዲድ ብዝመልኦ መንገዲ እኳ እንተኣጠንቀቖም ንሶም ግን እቲ ኣብ ልዕሊ ኣባ ሉቃስን ኣባ ባሲልዮስን  ኣንቢሮሞ ዘለዉ ውገዛ ከምዘይለዕልዎ ደጊሞም ኣረጋጊጾም ኣለዉ።ብኣገላልጸኦም እዚ ምፍጣጥ እዚ ኣብ መንጎ ቃል ኣምላኽ ንምፍጻም ዝጽዕሩ ዘለዉ ሰባትን ተግባራት ሰይጣን ዝደፍኦም ሰባትን ኢዩ።

ሃገራዊ ድሕነት ክሳብ ትማሊ ለይቲ ኣቡናት ምእሳርን ምፍርራህን ይቕጽሎ ኣሎ። ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ዝተፈጸመ ይፈጸም ብዘየገድስ ሃይማኖታዊ መሰል ናይ ምርግጋጽን መንግስቲ ካብ ሃይማኖት ኢዱ ከምዘውጽእ ናይ ምግባር ባህጊ ህዝቢን ኪቕጽልዎ ሙኻኖም ኣነጺሮም ኣለዉ።

ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ደጊም ሃይማኖታዊ ፖለቲካን፡ ፖለቲካዊ ሃይማኖትን የብቕዕ ኢላ ብትሪ ተላዒላ ኣላ። ብዘይካ እዚ ሓቲታቶ ዘላ ዕላማ ካልእ ሓዲግ መዲግ ፍታሕ ከምዘይትቕበል ኣነጺራ ስለዘላ፡ ኣካል ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝረጋገጽ ሃይማኖት ዝኽበረሉ ለውጢ ክትከውን ሙኻና ዘየጠራጥር ሓቂ ኢዩ።

    Print       Email

You might also like...

ኣብ ዞባታት ዓንሰባ ደቡብን ማእከልን ገዛውቲ ምፍራስ መደብ ከምዘሎ ተሓቢሩ። 

Read More →