Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ሰቐጥቀጥ ዝብላ መናኹብ እምበር፡ ዝሰርሓ ኣእዳውን ዝመራመር ሓንጎልን ዘየድንቕ ባህሊ ንምህናጽ ዝሰርሕ ዘሎ ስርዓት!

By   /  October 8, 2017  /  Comments Off on ሰቐጥቀጥ ዝብላ መናኹብ እምበር፡ ዝሰርሓ ኣእዳውን ዝመራመር ሓንጎልን ዘየድንቕ ባህሊ ንምህናጽ ዝሰርሕ ዘሎ ስርዓት!

    Print       Email

ኤርትራ ብባህሊ ዓያይነቱ፡ ብብልሒ ኣእምሩኡ ዝልለ ህዝቢ እትውንን ሃገር ኢያ ነይራ። ኣብ ዝበዝሐ እዋን ስሳታት ናይ ስኮላርሽፕ ዕድላት ዝረኸቡ ዜጋታት፡ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ፍልጠት ብውጽኢትን ደረጃን ካብ መሳቱኦም ጸብለል ኢሎም ዝተራእዩሉ እዋን ብዙሕ ኢዩ።

ዳርጋ መብዛሕተአን ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ትምህርቲ ትሕተ ቅርጺ ኣብ ዘይነበረለን እዋን፡ ኤርትራ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ከም በዓል ካምቦኒ፡ ልዑል መኮነን፡ ፖተጎ፡ ቀሃስ፡ ኣብ ላዕለዋይ ደረጃ ድማ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ዝፈረዩ ብፍልጠትን ሞያን ብደረጃ ዓለም ዝወዳደሩ ዜጋታት ተፍሪ ነይራ።

ሎሚ ድሕሪ ናጽነት መንግስቲ ኤርትራ ፍልጠትን ክእለትን ናብ ዘይክበረሉ ደረጃ ንምውራድ ኮነ ኢሉ ስለዝሰርሐ ንሞያን ፍልጠትን ዝወሃብ ዋጋ ከም ቀደሞም የለዉን። ንሙሁራትን ፈላጣትን ብጋህዲን ብቐጻሊን ዘቆናጽብ መግለጺታት ሰበስልጣንን ሳዕቤናቱን ምሁር ሙኻን ምስ ገበን ዘቑጽር ክሳብ ዝመስል ከቢድ ዘመተ ተኻይዱሉ ኢዩ።

ብኣንጻሩ መንእሰያት ባህሊ ሓሻሽነትን ደረት ኣልቦ ምዝንጋዕን መታን ከማዕብሉ ኮነ ኢልካ ከምዝስረሓሉ ተገይሩ። ኣብቲ ዓመታዊ ዝካየድ ፌስቲቫላት፡ ንፍልጠትን ሞያን ግምት ከሊእካ ንደርፊን ሳዕስዒትን ንምንጋስ ውሁድ ጻዕሪን ብሚልዮናት ዝቕጸር ገዚፍ ወጻኢታትን ተገይሩሉ።

ቶፕ ቴን ብዝበሃል መደብ ንደርፍታት 100 ሽሕ ናቕፋ ዝውድእ ስልማታት እንዳተነስነሰ፡ ዝኾነ ንፍልጠትን ምምርማርን ዝግበር ተበግሶ መተባበዒ እውን ኣይቀረበሉን።

ሎሚ ኣብ ከተማ ኣስመራ ቪድዮ ክሊፕ ክሰርሑ ኣብ ጎደናታት ዝደርፉን ዝስዕስዑን ብኣንክሮ ተጠውዩ ዝጥምቶም የለን። ምኽንያቱ ምስዕሳዕን እምብዛነቱን ዓቐኑ ስለዝሓለፈ። ብኣንጻሩ ኣብ መንገዲ ወይ ኣብ ኣውቶቡስ መጽሓፍ ንዘንብብ ሰብ እምበርከ ጥዑይ ዲዩ ብዘስምዕ ቆላሕታ ሰባት ተገምጢሎም ይርእይዎ።

ሳዕስዒት ዝኹስኩስ መንግስቲ ስለዘሎ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ምስዕሳዕ ከም ልምዲ ተወሲዱ። መዓልቲ ዓሶ ምስዕሳዕ፡ መዓልቲ ሽኮርያ ምስምዕሳዕ፡ መዓልቲ አይድስ ምስዕሳዕ ወዘተ። ኣብ ሃገራት ወጻኢ ኣብ ዘለዉ ማሕበረ ኮማት ሰቐጥቀጥ ዝብላ መናኹብ ምህላው ከም መዐቀኒ ሃገራውነት ተቐይሩ።ውፉይ ዝብል ቃል ናብቲ ዝረኸሰ ማዓሙቕ ተደርቢዩስ ነቶም ሃገር ዘበርከቱ ተነፊጉ ነቶም ቅንጣብ ዘየበርከቱ ዝእደል ቅጽል ኮይኑ።

ኣብ ቃልሲ ንዘበርከተን እጃሙ ዝገበረን ሰብ ኣፍ ልቡ ነፊሑ ኪካታዕ፡ ርእሰምትእምማን ስለዘለዎ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣይፈትዎን ኣየቕርቦን ድማ። ብኣንጻሩ እቲ ወላ ሓንቲ ዘይበርከተ ብሰንኪ እቲ ዝሓቕዮ ሕልና ጂሆ ንምሓዙ ቀሊል ስለዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ ዝያዳ ቆላሕታ ይህቦ። ክንድዝኾነ ኢዩ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝኾነት ናይ ህግደፍ ውክልንኡ ገዲም ዝበሃል ተጋዳላይ ዘይምድብ።

ሓደ ኣብ እዚ ቀረባ እዋን ዝተገበረ መጽናዕቲ ከምዘረጋገጾ፡ ዳርጋ ኩሎም ሓለፍቲ ናይቲ YPFDJ ዝበሃል ምንቅስቓስ ብስግረዶብን ንኢሚግረሽን ጉቦ ሂብካ ብዝወጹ ስኑዕ ፓስፖርትን ንኩሎም ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ናብ ሃገራት ወጻኢ ዘስገሩ ኢዮም። (ዝርዝራት ኣስማት ምስ መድረኽ ኣሎ)። ድሒሩ ካብኦም ዝድለ መለክዒ ተወፋይነት ነታ ሰባት ዝወደቑላ ባንዴራ ተጎልቢብካ ምስዕሳዕ ኢዩ።

ኣብ ቀላጽምካ ታቱ ናይ ኤርትራ ምግባር፡ ኣብ ጓይላታት ፍርቂ ሜትሮ ባንዴራ ተወንዚፍካ ምስዕሳዕ ልዕሊ እቶም ነታ ባንዴራ ተነጺፎም ዝወደቑ ጀጋኑ ዘንብር ገይርዎ ህግደፍ። ነቲ ተነጺፍዋ ዝወደቐ ጅግና እቲ ኣብ ባንዴራ ዘሎ ቀይሕ ተምሳል ናይቲ ዘፍሰሶ ደም ኢዩ። ነቶም ተወንዚፎማ ዝስዕስዑ ግን እቲ ቀይሕ ቀለም ልክዕ ከምቲ ኣብ ሾፒንግ ሞል ኣትዮም ዝመርጽዎ ቀይሕ ሕብሪ NIKE ወይስ ADDIDAS ኢዩ። እቲ ዘበን ግርምቢጥ! እቲ መለክዒ ግርምቢጥ ኢዩ ኮይኑ ዘሎ!

ኣብ ኣጋጣሚታት ከም ዛርቲ ምንፍርፋር መለክዒ ‘ውፉያት ኣባላት’ ካብ ዝቕየር ከሪሙ ኣሎ። ‘እወ ካብቶም ውፉያት ኣባላትና ኢዩ ናይ ይዝኾነ ደራፋይ ዑደት ኣብ ዝህልወሉ እዋን ብዘይሙቁራጽ ኢዩ ዝሳተፍ’ ዝብል ጸብጻብ ናይ ሓለፍቲ ህግደፍ መለክዒ ናይቲ መለክዒ ሃገራውነት ኮይኑ ዘሎ ዝምባለ ኢዩ።  ኣብ ዲያስፖራ ፈቐዶ ኣጋጣሚ ዝግበር ትልሂታት ብዘይካ ሳዕስዒት ካልእ ቁምነገር ከምዘየአንግድ ጌርካ ኢዩ ተተሊሙ።ፌስቲቫላት ዝበሃሉ ድግሳት ዘተ፡ ክትዕ፡ ናይ ሓሳብ ምልውዋጥ ዝበሃል ክፋል ከምዘይህልዎም ኮይኑ። እንተዝነብሮም እውን ዝሳተፎም ሰባት ኣይህልዎምን ምኽንያቱ እቶም ‘ዝድግፉ’ ዝበሃሉ ሰባት ስለምንታይ ይድግፉ ኣለዉ ኣረጋጊጾም ስለዝፈልጡ።

ስለዝኾነ ብኣጋጣሚ ምምዝጋብ ከተማ ኣስመራ ኣብ ዩኔስኮ ምስዕሳዕ፡ ብኣጋጣሚ ውድድር ዓቐብ ብሽክለታ ምስዕሳዕ፡ብኣጋጣሚ ዓወት ውድድር ቁልቁለት ብሽክለታ ምስዕሳዕ፡ እረ ብኣጋጣሚ 20 ሰነ እውን ጥቃ ምስዕሳዕ ከምዝብጻሕ ኮይኑ።እዚ ብዘይካ እቲ ሓድሽ ዓመት፡ ፈንቅል፡ 8 መጋቢት፡ ኣፍዓበት፡ ናደው፡ ናጽነት፡ ፌስቲዐኣላት መስከረም፡ ወዘተ እንዳበልካ ዝግበር መወዳእታ ዘይብሉ ሳዕስዒታት ኢዩ።  ነቶም ንናደው፡ ንፈንቅል፡  ንናጽነት ክዉን ዝገበሩ ዶቒስካ ነቶም ነዚ ፍጻመ ብታሪኽ እውን ዘይፈልጥዎ ዋናታትን ሳዕሳዕትን ንምግባሮም ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተገበረ ጻዕሪ  እቲ ካልእ ዝገርም ነገር እዩ።

እዚ ተግባራት ነቶም ሳዕሳዕቲ ትርጉሙ ኣይርደኦምን ይኸውን። ንመንግስቲ ኤርትራ ኣውራ ዕዮ ገዝኡ ኢዩ። ምእዙዝ ድኹም ዜጋ ንምፍጣር ብውጥን ዝገብሮ ተግባር ኢዩ። ምኽንያቱ ሓደ ኣብ ሳዕስዒትን ወልፊ ደረት ዘይብሉ ምዝንጋዕን ዝተጸመደ ዜጋ፡ ዝመራመር ዝሓስብ ኣእምሮ ከማዕብል ስለዚ ድማ ጉዳያት ብተንታኒ ዓይኒ ክርእን ክፍትሽን ኣይክእልን።

ዜጋታት ብፍላይ መንእሰያት ኣብ ዕምርና እንታይ ኣበርኪትና እንታይ ፍልጠትን ምምርማርን ኣካይድና ኢሎም ክሓቱ ክጅምሩ ይግባእ። እዞም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለዉ መንእሰያት፡ ንሕብረተሰብ ኤርትራ ካብቲ ኣትይዎ ዘሎ ዓዘቕቲ ሓራ ንምግባሩ፡ ብፍልጠት፡ ብሞያ፡ ብኽእለት፡ ብትብዓት እንታይ ተራ ክንጻወት ይግባእ ኢሎም ክሓስቡ እዋኑ ኢዩ።

እቶም መንግስቲ ኤርትራ ሃገሮም ገዲፎም ናብ ወጻኢ ዘሳደዶም ዜጋታት ድማ፡ኣብ ዘለዉዎ ሃገር ለይትን መዓልትን ኣላጊቦም እንዳሰርሑን እንዳተማህሩን ነቲ ዘለዉዎ ኣከባቢ ዕድላቱ ብዝለዓለ መልክዕ ክጥቀሙሉ ይግባእ።

ህላወን ድሕነትን ናይ ዝኾነት ሃገር ብድልዉነት ናይ መጻኢ ወለዶኣ ኢዩ ዝውሰን። እዚ ዘሎ ወለዶ፡ እቲ ዓማጺ ይኹን፡ እቲ ኣንጻር ዓመጽ ዝቃለስ ዘሎ ኣሪጉ ይሓልፍ ኣሎ። ኤርትራ ኣብ ውሑስን ብቑዕን ኣእዳው ክትዓልብ ተኾይና ድማ፡ እዚ ወለዶ እዚ ብፍልጠትን ሞያን ሃገር ንምምራሕ ክዳሎ ይግባእ።

ነዚ ዝስዕስዕ እምበር ዝመራመር ሓንጎል ዝጭፍልቕ ዘሎ ስርዓት ተንኮላቱ ኣለሊዩ ካብ ወልፊ ሳዕስዒትን መወዳእታ ዘይብሉ ምዝንጋዕን ነብሱ ሓራ ኪገብር ኪኽእል ኣለዎ። ዝምዕብል ዘሎ ሓድሽ ተክኖሎጂ ኣብ ክንዲ ደርፍታት ክሰምዓሉን ቁምነገር ዘይብሉ ቀንጠመንጢ ክትዓትን ከካይደሉ ዝውዕል፡ ፍልጠትን ሞያን ዘቕስሞ መጽናዕትታት ኪገብረሉ፡ ንሃገራዊ ግምጃ ዝውዕል ጸጋ ፍልጠት  ንምድላብ ብዝኽእሉ መንገዲ ኪግልገለሉ ይግባእ።

ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ዝርከብ መንእሰይ ኤርትራ ከምዚ ብምግባር ጥራይ ኢዩ ነታ ናይ ጽባሕ ኤርትራ ንምርካብ ዘኽእሎ ሞያን ፍልጠትን ክእለትን ኪዓጥቕ ዝኽእል።

 

    Print       Email

You might also like...

ብዙሕነት ብልቦና እንተተታሒዙ መርገም ዘይኮነስ ምረቓ ኢዩ!

Read More →