Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ምስ መዋቲ ምትህልላኽ ኣንጻር ሰብኣዊ ሕልና ኢዩ።

By   /  September 2, 2017  /  Comments Off on ምስ መዋቲ ምትህልላኽ ኣንጻር ሰብኣዊ ሕልና ኢዩ።

    Print       Email

ሕጂ እውን ክልተ ካብቶም ቅድም ንናጽነት ኤርትራ፤ ደሓር ኣብ ምኽባር ሉዓላውነት ንሃገሮም ተሰሊፎም ዝተጋደሉን ዘገልገሉን ተጋደልቲ፤ ማለት፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ተለኮሚኒከሽን ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣብ ገዛእ ብጾቱን ህዝቡን ናይ ስለላ መሳርሒታት ምትካል ስለዝተቓወመ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ካርቸሊ ብዘይ ፍርዲን ሕጋዊ መስርሕን ዝኸርተተ ክኢላ ኤሌክትሮኒክስ ኣቶ ሰለሙን ሃብቶም፡ ከምኡ እውን ኮለነል ተወልደ ገብረማርያም (ወዲለተ) ተሰዊኦም ኣለዉ። ንስድራቤት ጽንዓት ይሃብ።

ከምቲ ኣብ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ፤ ብፍላይ ድማ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ በቲ ሓደ ሸነኽ፤ ብወገን እቶም ተቓወምቲ ኢና ዝብሉ ይኹኑ ተቓወምቲ ኮይኖም ዝቐርቡ ድማ በቲ ካልእ ወገን ልሙድ ኮይኑ ዘሎ፤ ሕጂ እውን ንዜና ዕረፍቲ ሰባት ናብ ፖለቲካዊ መጋበርያ ዝቕይር ተርእዮ ይቕጽል ኣሎ።

እዚ ጽሑፍ እዚ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ኤርትራ ንቡር ኮይኑ ዘሎ ነውሪ ኣልዒሉ ንምዝታይ፤ እንተኽኢሉ ድማ ኣብ ኤርትራዊ ባህልን ክብርታትን ተሞርኪሱ ነቲ ነውሪ ዝኸልእ፤ ነቲ ንቡር ዘቐጽል ምቕሉል ሓሳብ ንምሃብ ኪህቅን ኢዩ።

ሞት ረዚን ኣርእስቲ ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ዜና ዕረፍቲን ሳዕቤኑ ናብ ስድራቤትን ከም ክቡር ኣርእስቲ ኢዩ ዝተሓዝ። ኣብ ኤርትራ ሬሳ ናብ መዕረፊኡ ኣብ ዘምረሓሉ እዋን፤ ህዝቢ ሃይማኖቱን እምነቱን ብዘየገድስ ደው ኢሉ የሕልፎ። ኣብ መኪና ዘሎ ካብ መኪና ወሪዱ፥ ኣብ ጉዕዞ ዘሎ ሱግሙ ደው ኣቢሉ ርእሱ ጠቒሱ ንሬሳ ብኣኽብሮት ዘሕልፍ ህዝቢ ምናልባት ኣብ ምሉእ ዓለም ኤርትራዊ ጥራይ ኢዩ።

እዚ እቲ ዘሐብንን ባህሊ ኤርትራ ኢዩ ነይሩ። ሎሚ ብሰንኪ እቲ ንህሉዋትን ንምዉታንን ዘራኽስ ዘሳቒ መንግስቲ ኤርትራ ክብሪ ህሉውን ምዉትን ጠፊኡ ኣሎ።

መንግስቲ ኤርትራ ንሞት ናይ ፖለቲካ መጋበርያ ካብ ዝቕይሮ ነዊሕ እዋን ሓሊፉ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ንሬሳ ናይቲ ንልዕሊ 40 ዓመታት ንሃገሩ ዝተጋደለ ነብስሄር ናይዝጊ ክፍሉ ኣብ መሬቱ ክልተ ሜትሮ ጉድጓድ ምስከልኦ ብጭካነን ሳዲስነትን ፕረዚደንት ዘይሰከሐ ሰብ ኣይነበረን። ዕላምኡ ነቶም ብህይወት ዘለዉ ይትረፍ ብህያውኩም ምስ ሞትኩም እውን ኣእዳወይ ከረኻኽበልኩም ኢዩ ዝብል መልእኽቲ ንምሕላፍ ዝዓለመ ሙኻኑ ንጹር ኢዩ። በዚ መዐቀኒ እውን እንክረአ እቲ ተግባር ኣዚ ጨካን ስጉምቲ ኢዩ። ብዙሓት ጨካናት መራሕቲ ሓሊፎም ኢዮም እሞ ምስ ምዉት ዝቖራቑሱ መራሕቲ ኣይተራእዩን፡ እንተተራእዩ ድማ ኣዚዮም ውሑዳት ኢዮም።

መንግስቱ ሃይለማርያም ብጭካኒኡ ዝፍለጥ ፋሺሽታዊ መራሒ ኢዩ ነይሩ። ይኹን ግን ኣብ ስርሒት ኮማንዶ ንዝወደቐ መብራህቱ ወዲረጋሒት ኣብ ኤርፖርት ወዲቑ ምስረኣየ፤ ንጅግና ዝግባእ ኣቐባብራ ግበሩሉ’ ምባሉ ይንገር።መንግስቱ ምስናይ ኩሉ ፋሺሽታዊ ባህርያቱ፤ ንምዉት ዝድርት ቀይሕ ሕንጻጽ ከይሓልፍ መሪጹ – ብዉሑዱ ኣብታ ዕለት እቲኣ።

ፕረዚደንት ኢሳያስ እቲ መንግስቱ ዝገበሮ ውን ኪገብር ኣይከኣለን: ምኽንያቱ ፕረዚደንት ኢሳያስ ብሕማም ሳዲዝም (Dark Traid) ዝሳቐ ሰብ ኢዩ።ትረይሲ ስተይን እተባህለት ናይ ስነኣእምሮ ክኢላ ኣብ ዝገበረቶ መጽናዕቲ ብሕማም ሳዲስም ዝሳቐዩ ሰባት ኣብ ክልተ ጉጅለ ብምግባር ነቶም ሓደ ውሕድ ዝበሉ ሓሰኻ ኪቐትሉ; ነቶም ካልኦት ድማ ብዝሕ ዝበለ ሓሳኹ ኪቐትሉ ብምሕታት ኣብ ኣእምሮኦም ዝግበር ለውጢ ብመሳርሒ ዓቐነቶ። ብመሰረት እቲ መጽናዕቲ እቶም ውሑዳት ዝቐተሉ ሳዲስት ብዋሕዲ ናይቶም ዝቐተልዎም ሓሳኹ ሓንጎሎም ክሓዝን ከሎ፡ እቶም ብርክት ዝበሉ ሓሳኹ ዝቐተሉ ሳዲስት ሓንጎሎም ናይ ደስታ ንጥረ ነገራት ከፍርዩ ተዓዘበት።

ፕረዚደንት ኢሳያስ ብሳዲዝም ዝበሃል ሕማም ዝተጠቐአ ሰብ ስለዝኾነ፤ ህይወቱ ኣብ ስቓይ ህዝቢ፤ ኣብ ብስጭት ህጻናትን ኣረጋውያንን ኢዩ ዝሙርኮስ፤ ክንዲዝኾነ  ምስ ምዉታን ክበኣስ ምኽራሙ ዝገርም ኣይኮነን። ትርግታ ልቡ ንሰባት ብምርሃው ዘይኮነስ ንሰባት ብምቕንዛው ኢዩ ዘተንፍስ። ክንድዝኾነ ብሕጂ እውን ንሞት እምበር ንምዉታን ከኽብር ትጽቢት ኣይግበረሉን። ይትረፍ ንሓደን ክልተን  ሰባት፡ንሙሉኣት ስዉኣት ዝኸሓደ፤ ን20 ሰነ ብኣልኮላዊ መስተ እንዳተዘናገዐ ዘሕልፋ ብዱዕ ስለዝኾነ፤ ብተግባራቱ ምግራም ዝግባእ ኣይኮነን።

ክንድዝኾነ ኢዩ ድማ ኣብ ኤርትራ ንሞት ጀጋኑ እውን ከይተረፈ ወዲ ወሰንን ወዲ ማእከልን እንዳፈላለየ ንገለ ኣብ ሬሰኦም ኩነኔ ዝገብር፤ ንገለ ድማ ብደረጃ ሃገር ክሕዘነሎምን ባንዴራ ክደነሎምን ዝእዝዝ ዘሎ። ከምግቡእ ሰባት ብማዕረ ክሞቱ ኢዩ ዝግባእ። ነታ ሞት እውን ላዕልን ታሕትን፤ ሓላፊን ተራን፤ እሱርን ፍቱሕን፤ ሰጋዲን በዳሂን፤ ገባርን ተጋዳላይን፤ ኣገልግሎትን ገዲምን፡ ወዲ ቀረባን ወዲ ርሕቕን ክበሃለሉ ኣይግባእን። ደቂ ሰባት ኣብ ዓለም ከለዉ ዘሕልፍዎ ሃብትን ድኽነትን ፤ ሌላን ጉሌላን ይኣኽሎም። ‘ራቖት ነብስኻ ተወሊድካ፡ ብሜትሮ ዓለባ ተገኒዝካ ምቕባር’ ዝብል ኣምላኽ ዝገበሮ ሰማያዊ ትእዛዝ፡ ኣብ ዓለም ብሰብ ዓለም ክምንዛዕ የብሉን።

ሰባት፡ ድሕሪ ሞቶም፡ ብወርቂ ኣብ ዝተለበጠ መቓብር ይቀበሩ፡ ኣብ ቆጥቛጥ ይደርበዩ፡ ንጉስ ይቕበሮም፡ ክልተ ሰባት ይድፈንዎም ብዘየገድስ፡መወዳእትኡ ኣብ ሰማይ ዝረኽብዎ ፍርዲ በቲ እቲ ኣብ ዓለም ከለዉ ዝፈጸምዎ ተግባራቶም ኢዩ ዝውሰን። ክንዲዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ ንኩሎም እቶም ዝሞቱ ብማዕረ፡ እቲ ንዝዓረፈ ሰብ ዝወሃብ ክብሪ ክህቦም ይግባእ። ምስ ምዉት ሰብ ምብኣስ፤ ምስ ሬሳ ሙሙጋት፤ ንሰባት ክልተ ሜትሮ ጉድጓድ ምኽላእ፥ ብዘይካ ጠረፉ ዝሓለፈ ሳዲዝም ካልእ መግለጺ ኣይርከቦን። ካልእ መግለጺ እንተልይዎ ድማ ክቱር ራዕዲ (panaroid) ዘንቀሎ ባህሪ ምህውታት (schizophrenic) ኢዩ።

ናይ ፕረዚደንት ኢሳያስ ምስ ምዉት ምብኣስ ባህሪ፥ ንሬሳ ናብ ፖለቲካዊ ዛዕባ ናይ ምቕያር ውሳነ፤ ምስቲ ዕምሪ ስልጣኑ ንምንዋሕ ዝገብሮ ህጻናት ከይተረፈ ዘሳቒ ሳዲስነቱ ዝተኣሳሰር ሕማሙ ብሙኻኑ ምግንዛቡ ይከኣል ይኸውን። እቲ ንምርድኡ ዘጸግም እቲ ተቓወምቲ ዝበሃሉ ዝገብርዎ ምስ ሬሳ ዝበኣስ ንምዉትን ታሪኹን ናብ ናይ ፖለቲካ ዛዕባ ዝቕይር፡ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት ኢዩ።

‘ምዉት ኣይክሰስ ሰማይ ኣይሕረስ’ ይብሉ ኣቦታትናን ኣዴታትናን። ተቓወምቲ ኢና ዝብሉ ሰባት ይኹኑ ጉጅለታት፤ ነቲ ዘከላብቶምን ዘሳቕዮምን ዘሎ ዓማጺ ገዲፎም፤ ብዛዕባ እቶም ናብ ዓዲ ሞት ዝገሹ ምዉታን ክዛረቡ እንተዋዓሉ እንታይ ፋይዳ ይርከቦ። ንሙዉት ምጽራፍ ካበይ ዝመጸ ባህሊ ኢዩ። ኣብ ሃገርናን ባህልናን ናይ ዘይትፈልጦ ሰብ ውን ይኹን ዳስ ናይ ሓዘን እንዳረኣኻ ሰጊርካ ስለዘይሕለፍ፤ ህዝብና ኣብ ዳስ ብምእታው፡ መዋቲ ሰብኣይ ዲዮም  ሰበይቲ፤ ሓሚሞም ዶ ነይሮም፤ ውላድ ዶ ገዲፎም ኢሎም ብምሕታት ንስድራቤት ጽንዓት ክህብ፤ ንመዋቲ ድማ ኣምላኽ ኣብ የማናይ ክንፉ ኪቕበል ተመንዮም ርእሶም ጠቒሶም ይወጹ።

ካብዚ ህዝብን ባህልን ዝተፈጠረ ሰብ፤ ንምዉት ናብ ፖለቲካዊ መጋበርያ ዝቕይረሉ ዘሎ ባህሪ ካበይ ዘምጸኦ ኢዩ። እንተተኻኢሉ መን ብዘየገድስ ጽንዓት ይሃብ ክብል፤ ንሱ እንተዘይተደልዩ ድማ ነቲ ዝሞተ ዕረፍቲ ዝህብ ስቕታ ምግባር ከመይ ኣቢሉ ከቢድ ይኸውን።

እቲ ዘሳቒ ዘሎ ጉጅለ ብህይወቱ ምስ ኣጻፍሩ ኣብ ርእሴኻን ኣብ ርእሲ መላእ ህዝብን ብዓመጽ እንዳነበረ፡ ምስ ምዉት ዝበኣስን ዝጻረፍን ሰብ ናይ ሕልና ቅልውላው ዘለዎ ጥራይ ኢዩ።

ደጊም ምዉታን መጋበርያ ፖለቲካዊ ዛዕባ ካብ ሙኻን ክድሕኑ ይግባእ። መንግስቲ ንዜና ዕረፍቲ ንገለን ብዳንኬራ፤ ንገለን ክልተ ሜትሮ ብምኽላእ ዝገብሮ ፍልልያት ደው ከብል የድሊ።ክብሪ መስዋእቲ ዝስፈር ብዋጋ ናይቲ ዝወደቕካሉ ዕላማ እምበር፡ ብድምቀት ናይቲ ዝወሃብ ጉንዖ፤ ወይ ብምዝኽታም ናይቲ ዝስዕብ ኩነኔ ኣይኮነን። ድሕሪ ሞት ንሰባት ኪመዝን ኣኽእሎን ዓቕምን ዘለዎ ሓደ ኣምላኽ ጥራይ ኢዩ። ሰባት ንምግርራም ወይ ሰባት ንምክፋእ ብመንግስቲ ዝግበር ሃቐነ ንፈጻሚኡ ሕማቕ መዓልቲ ከውዕል እምበር፡ካልእ ፋይዳ የብሉን።

ተቓወምቲ ወይ ድማ ተቓወምቲ መሲሎም ንምዉታን ክዝልፉ ዝውዕሉ ሰባት ድማ፤ ዓቕምን ሕልናን እንተሊዎም፤ ነቶም ዘይሰምዕዎምን ዓዲ ዝቐየሩ ምዉታን ምጽራፍ ገዲፎም፡ ነቲ ነዐኦምን ነቶም ምዉታንን ሰላም ዝኸልአ ብህይወቱ ዘሎ ዓመጸኛ ክኣልዩን ክቃለሱን ይግባእ።

ምስ መዋቲ ምትህልላኽ ኣንጻር ሰብኣዊ ሕልና ኢዩ።

 

 

 

    Print       Email

You might also like...

ብዙሕነት ብልቦና እንተተታሒዙ መርገም ዘይኮነስ ምረቓ ኢዩ!

Read More →