Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

መንግስቲ ኤርትራ ናብ ወጻኢ ብሰደድ (Export) ዝልእኮ ሓደ ነገር ጥራይ ኢዮ – ስደተኛታትን ሕሰሞምን።

By   /  July 25, 2017  /  Comments Off on መንግስቲ ኤርትራ ናብ ወጻኢ ብሰደድ (Export) ዝልእኮ ሓደ ነገር ጥራይ ኢዮ – ስደተኛታትን ሕሰሞምን።

    Print       Email

ኤርትራ ብጸጋታት ባሕርን ምድርን እተዓደለት ሃገር ኢያ። ይትረፍ ሎሚ ኣብ 2017 ቅድሚ ኣስታት 70 ዓመታት ናብ ወጻኢ 20 ሽሕ ቶን ዓሳ ትልእኽ ነይራ። ኣብ ከርሳ ዘሎ ሃብቲ ንህዝባ ኣጽጊቡስ ንዓለም እውን ከዕደል ዝኽእል ኢዩ። ብዘለዋ ዓቕሚ ካብ እትልእኮ ሰደድ ብጽኑዕ ሸርፊ ዝርከብ ኣታዊታት ቢልዮናት ዶላር ኪኸውን ዝኽእል ኢዩ። እዚ ቢልዮናት ዶላር ካብቲ ንእታው ዝወጽእ ባጀት ኣዚዩ ዝተዓጻጸፈ ስለዝኸውን ድማ፤ ህዝባ በቲ ሳላ ጸጋታት ሃገሩ ዝርከብ ገንዘብ ተንባእ ኢሉ ክሓድር ምኸኣለ።

እቲ ካብ ሰደድ ዝርከብ ኣታዊታት፤ ንመህነጺ ሆስፒታላት፤ መስርሒ ዘመናዊ ኣብያተ ትምህርቲ፤ መትከሊ ዘመናዊ ስርዓተ መጓዓዝያ፤ መህነጺ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፥ መማዕበሊ ስርዓተ ማይ፤ መዐደሊ ውሑስ ማሕበራዊ ድሕነት መረጋገጸ። ብሳላ እዚ ምሉእ እገልግሎት ድማ ህዝቢ ኤርትራ ሕክምናን መድሃኒትን ብነጻ፤ ትምህርትን ስልጠናን ኣብ ዝደለዮ፤ ማይን ኤሌክትሪክን ለይትን መዓልትን ክረክብ ምኸኣለ። ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነት ግን ብኣንጻሩ ኢዩ ዘሎ፤ ኤርትራ ምድረ ሕሰምን ጥሜትን መሬት ስደትን ልመናን ኮይና ኣላ። ብሰንኪ ብቑዕ ዘይሎነ ጉጅለን፤ ንሱ ዝፈጠሮ ሰላም ዝኸልእ ስርዓትን።

ኣብ ኤርትራ ጥዑይ መንግስቲ እንተዝነብር ህዝቢ ድማ ዋና ጉዳያቱ እንተዝኸውን ኩሉ ኣብ ላዕሊ ዝተገለጸ ህያው ምኾነ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት፤ ብሓይሊ ስልጣን ምልቃቕ ዝኣበየ፤ ኣታዊታት ሃገር ናብ ጁባ ውሑዳት ዘእቱ፤ ህዝቢ ክሻቐል ኮነ ኢሉ ማይን ኤሌክትሪክን ዘጥፍእ ጉጅለ ኢዩ።

ብሰንኪ እዚ ንኤርትራን ጸጋታታን ረሚሱ ናብ ዓዲ ድሕረት ቀይርዋ ዘሎ ስርዓት ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ንሰደድ ዝልእኮ ዘሎ እቲ ክሰዶ ዝግባ ኣይኮነን። ከም ግቡእ በቲ ዘሎ ዓቕሚ ኤርትራ ዓሳ፤ ነዳዲ፤ ወርቂ፤ ነሓስ፤ ዝተማህረ ሰብ፤ በናና፤ መሸላ፤ ፖትሽ፤ ጨው፤ ከብቲ፤ኣገልግሎት ውደብ፤ ፖታሽ ነዳዲ፤ ፍረታት ወዘተ ክትልእኽ ምተገበአ።

ብሰንኪ እዚ ንኤርትራ ዓሚጹ ሒዝዋ ዘሎ ስርዓት ግን ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ወጻኢ ዝልእኮ ዘሎ ነገር እንተሃልዩ፤ ዝሓሰሞ ስደተኛ፤ ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ ክብል ዝውዕል ምልክታ፤ ኣብ ባሕሪ ዝጥሕል መንእሰይ፤ ኣብ ወጻኢ ኮይኑ ስለያዊ ስራሓት ዘካይድ ቃርማ፤ ደርፍን ሳዕስዒትን ሸይጡ ዝምለስ ጉጅለታት ዕብዳን፤ 2% ዝምዝሕቕ ሚሺናት፤ ናብ በደዊን ዝሽየጡ መንእሰያት፤ ካብ ከብዲ ሰብ ዝወጸ ኩሊትን ጸላም ከብድን ናብ ዕዳጋ ዘውርድ ጉጅለ ኢዩ። ብሓጺሩ መንግስቲ ኤርትራ ንሰደድ ዝልእኮ ነገር እንተሎ ምስ ስቅያትን ሕሰምን ዝተኣሳሰር ውጽኢት ዓመጹን ግፍዕታቱን ኢዩ።

ብሰንኪ እዚ ዓማጺ ባህርያቱ ኤርትራ ናብ ወጻኢ እትልእኮ ነገር ስደተኛን ሽጉርን፤ ምእንቲ ሃገራት ኣዕራብ ክሑጎሳ ኣብ የመን ከይዱ ዝመውት ወተሃደር፤ ኣብ መዓስከራት ኢትዮጲያ ተዋርዱን ሓሲሩን ዝነብር ዜጋ፤ ኣብ ፒያሳታት ባቡር ሚላኖን ዙሪኽን ከንቧህቕ ዝውዕል መንእሰይ ኢዩ።

መንግስቲ ንዕኡ ዝመስል ነገራት ኢዩ ንወጻኢ ንሰደድ ዝልእኽ። ውጽኢታዊ መንግስቲ ውጽኢት ጻዕሩን ኣበርክቱኡን ዘንጸባርቕ ሰብን ነገርን ናብ ወጻኢ ይልእኽ። ዓማጺ መንግስቲ ገፋዒ ስርዓት ተኾይኑ ድማ ካብ ዓመጹ ካብ ግፍዑ ዝሳደድ ዘሎ ሰብ ንሰደድ ይልእኽ።

ሎሚ ኣብ ‘ኤርትራ እገለ ተኣሲሩ’ ዝብል ቃል ልክዕ ‘እገለ በዚ ይሓልፍ ነይሩ’ ዝብል ትርጉም ክሳብ ዝሕዝ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ቆልዓ ዝኣስር፤ ኣረጊት ዝሕይር፤ ሰባት ከም ኣቐሓ ዝርኢ ሳዲስት ስርዓት ስለ ዝገዝእ ዘሎ፤ ተኣሲሩ ተሰዊሩ ዝብሉ ቃላት ልሙዳት ኮይኖም ኣለዉ። ቀደም ምልክታታቱ ‘ኣብቲ ፋልማይ ኣበባይ ተኻፈልቲ ክትኮኑ ይዕድመኩም’ ዝብል ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ምልክታታቱ ወደይ ካብ ዝጠፍኣኒ ሰለስተ ዓመቱ ኣሕሊፉ ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ’  ኮይኑ ኣሎ።

ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ብባሕርን ጣሕርን ምስጋር፤ ብምድረበዳን ሲናይን ምሕላፍ ከም ልሙድ ወሲድዎስ፤ ዝኾነ መንእሰይ በየን መጺኻ ኢሉ እንተተሓቲቱ ‘ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝገብሮ’ ዝብል መልሲ ይህብ። ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ምጥሓል፤ ኣብ ሲናይ ከብድኻ ምብትባት፤ ‘ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝገብሮ’ ልሙድ ስለዝተቖጸረ ማለትዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ሕሰም ንምፍላጥ፤ እቲ ኣብ መንጎ እቶም ውሑዳት ዓመጽቲን ዝበዝሐ ውጹዕ ህዝብን ዘሎ ናይ ሰማይን ምድርን ፍልልይ ምርኣይ ይሓትት።

ህዝቢ ኤርትራ ሓንሳብ ኣብ መዓልቲ ምብላዕ ስኢኑ ከሎ፤ ስድራቤት ፕረዚደንት ኢሳያስን ጉጅልኡን ኣብ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪቃን ጥቓ ቢልዮናት ዝቐረበ ወርቅን ዶላርን የቐምጡ ኣለዉ። ህዝቢ ኤርትራ ደቁ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ እንዳጠፍኡ ከም ጀነራል ፍሊጶስ ዝኣመሰሉ ብዕሉጋት ደቆም ብምፍርራህን ታህዲድን ብነፋሪት ንወጻኢ ይልእኩ ብኣንጻሩ ደቂ ህዝቢ ኣብ ዓዲ ኣበይቶን ሓዝሓዝን የሳቕዩ። ቀዳድ ነጸላ ገይረን ኣዴታት ለይቲ ለይቲ ተኸዊለን እንዳለመና በዓልቲ ቤቱ ንኣቶ ሓጎስ ክሻ ናይ ምሉእ ሃገር ሸርፊ ብምክያድ ቀይሕን ብጫን ተማርጽ። ሰብ ዝስተ ማይ ስኢኑ ብጽምኣት እንዳተሳቐየ፤ በዓልቲ ቤቱ ንኣቶ የማነ ገብረኣብ ናይ ኣልኮላዊ መስተ ሕማማ ንምስሳይ ብሒታ ክትሰትየሉ ናብ ዘኽእላ ቦታ ትምደብ ምእንታኣ ድማ መንግስታዊ ቅርጺ ይስራሕ ወዘተ ወዘተ ወዘተ።

እቲ ግዳይ ናይዚ ኩሉ ወጽዓታት ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ግዳይ ናይዚ ኩሉ ዓመጽ ሙኻኑ ከይኣኽሎ ፤ ነቲ ኩሉ ውጹዕ ዝረኽቦ ስደት እውን ብቐሊሉ ስለዘይረኽቦ ኣብ ባሕርን ጣሕርን ሬሳታቱ ይዝሮ፤ ኣብ ሲናይ ናውቲ ከብዱ ይብትበት፤ ኣብ ደገ ድማ ብሃሱሳትን ቃርማታትን ይከላበት ኣሎ።

እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝን 26 ዓመታት ኣብ ስልጣን ተቐሚጡ ንህዝቡ ሰለስተ ግዜ ማይ ክሰቲ ዘየኽኣለ መንግስቲ ኤርትራ፤ ገና ኣብ ፈኸራ ይነብር ምህላዉን፤ ብዛዕባ እቲ ስቓይ ቅንጣብ ስምዒት ዘይብሉ ሙኻኑን ኢዩ። ኣብ ከብዲ ጽጉብ የለን ጥሙይ ከምዝበሃል፤ ብዙሕ ክፋል ካብ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መዓልቲ ሓንሳብ ይበልዕ ምህላዉ ዘይፈልጥ እቲ ዓማጺ መንግስቲ ኤርትራ ጥራይ ኣይኮነን። እቶም ከብዶም ዘመዶም ኣዳኸርቲ እውን ከምቲ ዘጣቕዑሉ መንግስቲ ብዛዕባ ህዝቢ ዕጅብ ኣይብሎምን ኢዩ። ዓድና ጽቡቕ ኣላ ዝብሉ ድማ ከብድና ጽቡቕ ኣላ ኢሎም ስለዝሓስቡ ኢዩ እምበር ዓዲ ጽቡቕ ከምዘየላ ልዕሊ ሰቦም ንሶም ይፈልጡ።

እዚ እቲ ሕማቕ ክፋል ናይዚ ዛንታ ኢዩ። እዚ ዛንታ ግን ሕማቕ ክፋል ጥራይ ኣይኮነን ዘለዎ፤ ጽቡቕ ክፋል እውን ኣለዎ፤ ንሱ ድማ እዞም ዓመጽትን መዳኽርቶምን ርሑቕ ኣብ ዘይኮነ እዋን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክንብርከኹ ሙኻኖም ኢዩ። ገንዘብ ህዝቢ ኤርትራ ቀጠር ይኺድ ቻይና፤ ደቡብ ኣፍሪቃ ይግሽ ቱርኪ፤ ህዝቢ ኤርትራ ኣኪቡ ክመልሶ ዝዓግቶ የለን። እቶም ሱሱዓት ነዚ ገንዘብ እዚ ክበልዑ ግዜን ቦታን ክረኽቡ ከምዘይኮኑ ድማ ብኣግኡ ክፈልጡ ይግባእ፤ ኣብ ዘለዉዎ ቀስቲ ፍትሒ ከርክበሎም ሙኻኑ ምግንዛብ ክሓቶም ኢዩ።  ሞቡቶ ሴሲሴኮ ዝኣከቦ ልዕሊ ኣርባዕተ ቢልዮን ዶላር ናብ ደቁ ኣይኮነን ተመሓላሊፉ፤እንታይደኣ ናብ ህዝቢ ኮንጎ ኢዩ ተመሊሱ፤ ብኣንጻሩ ሞቡቶ ምስ ሞተ 7 ሰባት ኢዮም ንዕኡን ትዕቢቱን ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ገረብ ቀቢሮሞ ዝኸዱ። ተመሳሳሊ ፈንዋ ዘጋጠሞም ቻውቼስኮ፤ ሳዳም፤ ቃዛፊ እቲ ዝርዝር ብዙሕ ኢዩ መልእኽቱ ግን ሓደ  – መለኽቲ እምበር ህዝብታት ተሳዒሮም ኣይፈልጡን።

    Print       Email

You might also like...

ብዙሕነት ብልቦና እንተተታሒዙ መርገም ዘይኮነስ ምረቓ ኢዩ!

Read More →