Loading...
You are here:  Home  >  Tigrigna  >  Current Article

ብዛዕባ እቶም ልኡኻት ከይተገደስና፡ ካብቶም ለኣኽትን ዕላመኦምን ንጠንቀቕ!

By   /  April 18, 2017  /  Comments Off on ብዛዕባ እቶም ልኡኻት ከይተገደስና፡ ካብቶም ለኣኽትን ዕላመኦምን ንጠንቀቕ!

    Print       Email

ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ብዝያዳ ድማ ኣብ ዝሓለፉ 3 ዓመታት፡ ብዙሓት ዘመተታት ኣንጻር ታሪኽ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ፤ ብዙሓት ውዲታት ድማ ምእንቲ ዕንወት መጻኢት ኤርትራ ክንዝሑ ሓግዮምን ከሪሞምን ኣለዉ።

እቶም ዘመተ ንቡዙሓት ኤርትራውያን ከቢድ ስንባደን ጓሂን ኪፈጥሩሎም ጸኒሖም ኣለዉ። ሓደ ካብቲ ከምኡ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ፡ እቶም ክበሃሉ ጸኒሖም ዘለዉ ገዘፍቲ ናይ ዕንወት ‘ኣዋጃት’ ካብ ተኽለ-ሰውነት እቶም በሃልቱ ንላዕሊ ብሙኻኖም ኢዩ። ኮይኑ ድማ ህዝቢ ዋናታት ናይቲ ዝበሃል ዘሎ ጋዕገልጠም ግዕዘያት ንሶም እቶም በሃልቲ ስለዝመሰሎ ንምርድኡ ከሸገሮ፤ ንምእማኑ ድማ ኪኸብዶ ጸኒሑ ዘሎ። ህዝቢ ዘይፈለጦ ነገር እንተሊዩ ግን፤ እቶም በሃልቲ ዋናታት ናይቲ ዝብልዎ ዘለዉ ዘይሙኻኖም ኢዩ። ዋናታት ካልኦት ኢዮም። ዋናታት ናይቲ ዘመተ ኣዚዮም ዓበይቲ ሓይልታት፥ ነዊሕ ዝጠመተ ስትራተጂ ዝሓዙ ሰብ ዋኒን፤ ስርዓታትን ትካላት ስለያን ጸጥታኦምን ኢዮም።

እዞም መርዛም ዘመተ ዝነዝሑ ዘለዉ ሰባት ሳዕቤናት ናይቲ ዝፍጽምዎ ዘለዉ ሓደጋ እውን ዝግንዘብዎ ኣይኮኑን። ብሰንኪ እቲ ኣብ ኩሩኹሮ ዝበጽሕ ኣዚዩ ትሑት ደረጃ ንቕሓቶም፤ እቲ ከም ጸወታ Record ዝብል መልጎም ጠዊቖም ዝመልእዎ ዘለዉ ዘይተገረሐ ዘረባታት፤ ህላወ ህዝቢን ሉዓላውነት ሃገርን ኣብ ሓደጋ ከምዘእትዉ ዝስወጦም ኣይመስሉን።

ህልቂት ኣይሁዳውያን ብናይ  ጀርመን ናዚ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ‘ዓሌተይ ሃይማኖተይ ኢዩ ዝበለጸ’ ዝብል ትዕቢት ኢዩ ነቒሉ። ናይ Army of the Republika Srpska (VRS) ወገናውያን ክሳብ 8000 ተኸተልቲ ሃይማኖት እስላምና Bosniak (“Bosnian Muslim”) ብሃይማኖታዊ ምጽጻይ ዘህለቑ ካብዚ ‘ንሕና ዶ ንሶም’ ዝብል ቃና ተበጊሶም ኢዮም። ህልቂት ኣመንቲ ክርስትያን ኣብ ኣየርላንድ ተመሳሳሊ ንቑልቁል ዝመቅል ኣንቆራ ጠንቅታት ስለዝተበገሰ ኢዩ ሳዕቤኑ ገዲዱ። ህልቂት ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ዘስዓበ ናይ ርዋንዳ ጸሊም ታሪኽ ኣብ ምፍጣር Radio Télévision Libre des Mille Collines (RTLMC) እቲ ‘ንስኹም ዱዱዕ ኢኹም ንሕና ድማ ቀልትኹም ኢና’ “You [Tutsis] are cockroaches! We will kill you!”).ዝብል ሃጠውቀጠው ዝመስል ፈነወ ናይ ዘይሓላፍነታውያን ‘ጋዜጠናታት’ ዓቢ ተራ ነይርዎ። እቶም ኣብነታት ብዙሓት ኢዮም ፡መልእኽቶም ግን ሓደ ንጹር ኢዩ፡ንሱ ድማ ዘይሓላፍነታዊ ዘመተ ሳዕቤናቱ ኣዚዩ ሓደገኛ ሙኻኑ ኢዩ።

ሎሚ ሎሚ ኣብ እዋን ጋዜጠንኘት ጎደና Street Journalism፤ ማለት ነብሲ ወከፍሰብ ኣብ ቅድሚ ዩቱብ፥ ማይክሮፎን፥ ፈይስቡክ፥ ትዊተር፥ ጉግል ኮፍ ኢሉ፤ እረ ሓሓንሳብሲ ብኣልኮላዊ መስተ ተሰኒፉ እንከሎ ውን ከይተረፈ ዝመሰሎ ግዕዘይ ተዛሪቡ ዝልእከሉ፤ ‘ስልጣን’ ናይ Send ዝብል መልጎም ጨቢጡሉ ኣብ ዘለወሉ እዋን፤ ንስፍሓት ተኽእሎ ናይቶም ሓደጋታት ዝያዳ ይገብሮም።

ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ዓንኬል ኤርትራዊ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ሬድዮታትን በርኪቱ ዘሎ ባይታ ዝዘበጠ ደረጃን፤ ኣብ ኣውራጃ፤ ሃይማኖትን ክሕደት ገድላዊ ታሪኽን ዝተሞርከሰ ዕግርግርን፤ ኣብ ውሽጢዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ሃዋሁው ኣትዩ ክረአ ምጽዋዕ እምበኣር ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ምስራሕ ኢዩ።

እቶም ዘመተ ብዙሓትን ፎከስትን ኢዮም። እቶም በሃልቲ ገሊኦም እቲ ዝብልዎ ዘለዉ ዘይርድኡ፡ ገሊኦም እቶም ንባዕሎም ዝተላእኩ ሰባት ዝለኣኽዎም ግን ከኣ ኣበየናይ ታኼላ ኣትዮም ምህላዎም ዘይፈልጡ ኢዮም። ገሊኦም በብድኽመታቶም ዝተሓርዩ (ንኣብነት ብዝኾነ ይኹን ጥራይ ይፈለጥ ዝብል ሕማም ሃበባ {famousness} ዘለዎም)፤ ገሊኦም ብሓደጋ ናይ ንእሽቶ ምፍላጥ ዝተጠቕዑ፤ ገሊኦም ብነብሰ ምትሓት ዝሳቐዩ፤ ገሊኦም ባህላዊ ድኽነት ዘለዎም፤ ገሊኦም ብኣውራጃዊ ሕማም ዝጠስጠሱ፡ ገሊኦም ብሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ዝተጎብኡ፤ ገሊኦም እርጋነ ምድዕሳስ (senility) ብዘስዓቦ ምንቁልቋል ሓይሊ ሓሳባት ዝተሃስዩ ወዘተ ኢዮም።

መን ይኹኑ ብዘየገድስ እቶም ኪጎድኡ ኢሎም ዝብገሱ ኣዚዮም ውሑዳት ኢዮም። መብዛሕተኦም ንባዕሎም ግዳያት ኢዮም። ብምሉእ ርግጽነት ክበሃል ዝከኣል ድማ ዋናታት ናይቲ ዝብልዎም ንሶም ኣይኮኑን። ስለዚ ድማ እቲ ቀንዲ ቁምነገር እዚ ዝስዕብ ዓቢ ነጥቢ ኢዩ።

ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ዘመራስሕ ጽዩፍ ዛንታታት ዋናታቶም ካልኦት ኢዮም። ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራ ሃይማኖታዊ ምትፍናን ዝፈጥሩ ምጡቓሳት ዋናታቶም ካልኦት ኢዮም። ኣብ ውሽጢ ደምበ ተቓውሞ ግጭታት ዝተኽሉ ዘለዉ ዘራኢኦም ኣለዎም። ብዛዕባ ውልቀሰባት ዝምስርሑ ዛንታታት ጸለመን ቅትለት ሰብነትን (Character assassination) ፤ ነጥብታት ሂቦም ንእገለ ከምዚ ኢልኩም ተወዳዲብኩም ኣጥቕዑ ዝብሉ ዋናታት ኣለዉዎ።

ዋናታት ናይዞም ኩሎም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ተልእኾ ውዲታት ዕላማ ዘለዎም ሓይልታት ኢዮም። እዞም ነናቶም ኣጀንዳ ዘለዎም ስርዓታት (እንተላይ መንግስቲ ኤርትራ ሓዊስካ)፤ተልእኾ ዘለዎም ትካላት ስለያን ጸጥታን (ሕጂ ውን እንተላይ ናይ መንግስቲ ኤርትራ ሓዊስካ) ዘንቀዱ ኣካላት ዘዋፍርዎም ኢዮም። ስለዚ ብዛዕባ እቶም ‘በሃልቲ’ ዝመስሉና ሰባት ምዝራብ ካብ መንገድና ኣሊዩ ነቲ ኩነታት ካብ ሱሩ ንኸይንርደኦ ዝገብር፤ ኣብ ጓሳን መሳዕብን ዘተኩር ስለዝኾነ ብቕጽበት መአረምታ ክንግበረሉ ይግባእ።እዞም ‘ዝብሉ’ ዘለዉ ዝመስሉና በሃልቲ፤ ዋናታት ናይቲ ዝብልዎ ንሶም ኣይኮኑን። ነቲ ዘረባን ዕላማታቱን ጥሒኖም መስሪሖም ኣብ ኣፎም ዝሱኩዕሎም ‘ዓምታት’ ኣለዉዎም።

ገድሊ ኤርትራ ሽፍትነት ኢዩ ነይሩ፡ ሰማእታት ክብረት ዘይግበኦም ኢዩ ኢልኩም ጎስጉሱ ኢሎም ዝልእኩ እቶም ህዝቢ ኤርትራ ክብረቱን ታሪኹን ኣብቲ ውሑድ መዳርግቲ ዘለዎ ገድሊን ቅያታቱን ዝተመሰረተ ሙኻኑ ዝፈልጡ ሓይልታት ኢዮም። ዋናታት ናይዚ ኣንጻር ገድሊ ዝካየድ ዘመተ ድማ እቶም ‘እዚ ኤርትራዊ ሐበን ኪኹለፍ ተኾይኑ፤ እቲ የዕኑድ ናይቲ ሓበን ኮይኑ ዘሎ ታሪኽ ክስረዝ ኣለዎ’ ኢሎም ዝነቐሉ ሓይልታት ኢዮም።

ዋናታት ናይዚ ነቲ ብጹእ ገድሊ ሽፍትነት ኢዩ ኢሎም ኪጉስጎስ ዝመወሉን ዝለኣኹን፥ እቶም ‘ኤርትራዊ ብኽብረቱ ምትእምማን ከይቅጽል ተኾይኑ፡ ነቲ ዝጠምሮን ዝሕበኑሉን ታሪኽ ኣመራሲሕካ ምብላሉ ኢዩ እቲ እንኮ ኣማራጺ’ ኣብ ዝብል መደምደምታ ዝበጽሑ ሓይልታት ኢዮም።

ህዝቢ ኤርትራ ሓደ ዋና ፈይስ ቡክ ወይ ውን ሓደ ዋና ዩቱብ ከምዚ በለ ከምቲ ደገመ ኢሉ ብዛዕባ እቲ ዝተላእከ ሰብ ክሓስብ እንተጀሚሩ፤ መንገዱ ስሒቱ ደረጅኡ ውን ኣውሪዱ ኣሎ ማለትዩ። ብዛዕባ እቶም ንባዕሎም ተላኢኾም ዝተባህልዎ ዝነዝሑ ዘለዉ ክዛረብ ግዚኡ እንተኣጥፊእዎ፡ ነቲ ኣብቲ መጻወድያ ተንጠልጢሉ ዘሎ ቅንጣብ ስጋ እምበር፡ ነቲ ኣፋትል ናይቲ መጻወድያ ዝፈሓሰ ኣካልን፤ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ መጻወድያ ምስኣተወ ኪገፎ ዝህቅን ዘሎ ሓይሊን ኣየለለዮን ኣሎ ማለትዩ።

ንኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ምስልምና፡ ካብ ኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ክርስትያን ንላዕሊ እቶም ኣብ ምብራቓዊ ሱዳን፥ እረ ኣብ ኣዘርባይጃንን ሞንጎልያን ዘለዉ እስላም  ይቐርብዎ ዝብል ዘመተ ዘጎሳጉስ ተሓዝ ብርዒ፡ ዋና ናይቲ ሓሳብ ንሱ ዘይኮነስ እቲ ዝለኣኾ ሙኻኑ ምግንዛብ የድሊ። ኤርትራ ኣብዚ ዘላቶ ሓሸውየ ንኽትነብር፡ ነቲ ዝካየድ ቃልሲ ንለውጢ ብስምረት ከይፍጽሞ ዝደልዩ ወገናት ኢዮም ዋናታት ናይዚ መርዛም ሓሳብ። ለውጢ እንተመጺኡ ድማ ብኣተሓሳስባ ናይቶም ዋናታት (ሃገራትን ትካላት ጸጥታን) እታ ሃገር በቲ ናትና ዝብልዎ ናይ እስላም ወገን ክትዕብለልን ክትመሓደርን፡ እቲ ‘ዘይናትና’ ዝብልዎ ወገን ድማ ክህመሽን ክሃስስን ዝሰርሑ ኢዮም።

ብተመሳሳሊ ኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ክርስትና፤ ካብ ኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ምስልምና ንላዕሊ እቶም ኣብ ደቡብና ኣብ ትግራይ፡ እረ ኣብ ግሪኽን ኢጣልያን ዘለዉ ክርስትያን ይቐርቡና ኢሉ ዘጎሳጉስ ተሓዝ ማይክሮፎን፡ ዋና ናይቲ ሓሳብ ንሱ ዘይኮነ እቲ ዝለኣኾ ሙኻኑ ምግንዛብ የድሊ። ኤርትራ ኣብዚ ዘላቶ ሓሸውየ ንኽትነብር ነቲ ዝካየድ ቃልሲ ንለውጢ ብስምረት ከይፍጽሞ ዝደልዩ ወገናት ኢዮም ዋናታት ናይዚ መርዛም ሓሳብ። ለውጢ እንተመጺኡ ድማ ብኣተሓሳስባ ናይቶም ዋናታት (ሃገራትን ትካላት ጸጥታን) እታ ሃገር በቲ ናትና ዝብልዎ ናይ ክርስትያን ወገን ክትዕብለልን ክትመሓደርን፡ እቲ ‘ዘይናትና’ ዝብልዎ ወገን ድማ ክህመሽን ክሃስስን ዝሰርሑ ኢዮም።

ህዝቢ ኤርትራ ነቶም ከምዚ ዝሓስቡልና ኣብ ክንዲ ነለሊ፡ ነቶም በሉ ዝተባህሉ ኮረመ-ርም ክንርኢ የዒንትና ነጨምትል እንተኾንና፡ እቶም ክንርእዮም ዝግባእ ዓበይቲ ዋናታት ክሰግሩና ኢዮም። እቶም ባሃልቲ እቲ ዝብልዎ ልዕሊ ዓቕሞምን ቁመነኦምን ሙኻኑ ምስ ረኣና ዋናታቱ ንሶም ዘይሙኻኖም ብኣጋ ክስወጠና ምተገበአ።

ክቡር ህዝቢ ኤርትራ!

ሰንሰለታውያን መግዛእትታት ምስርቀቶም ንሕና ድማ ብገርህና ከሎና ዘየጋገየና መንነትናን ታሪኽናን ናይ ምኽሓድን ምስራዝን ውዲት ይኹን ኣውራጃዊን ሃይማኖታዊን ፖለቲካ፣ ሎሚ ኣእላፍ ሰማእታት ምስከፈልናን፡ ዋጋ ናይቲ ቀዳማይ ግርህነትና ምስ ኣጉራሕናን ከምዘይንታለል ርጉጽዩ።

ነቶም ብዝተፈላለዩ ሓይልታት ተላኢኾም ዝብሉ ዘለዉ ዘይኮነስ፤ ነቶም ዋናታትን ለኣኽትን ነለልዮም። እቶም ዝለኣኹ ዘለዉ በሉዎ ዝተባህሉ ኢዮም ዝብሉ ዘለዉ ኢዮም። ብደረጃ ህዝቢ ኤርትራ ውን ሚዛን ክወሃቦም ዝግባእ ኣይኮኑን። ገሊኦም መን ይልእኮም ኣሎ፡ ስለምንታይ እቲ ዝብልዎ ዘለዉ ይብሉ ኣለዉ ውን ኣይፈልጡን ኢዮም። ከምቲ ዝረኣናዮም ሕጽኖት ፓልቶካቶም፡ መርበባቶምን፡ ፈይስቡካቶምን ከከም እቲ ዋናታቶም ዝኸፈልዎም መሻርፍን ሞቕነን፤ ናይ ሰሙናት እንተተኸደ ድማ ናይ ኣዋርሕ ኢዩ ንውሓቱ።

ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ተቓውሞ ዝዝርኡ፤ ዝለኣኹ፤ ዝሉሕኩ ውን ነብሲ ወከፎም ዋናታት ኣለዎም።

ወዲ ሰብ ዝበልዖ ዘሎ ማኣዲ ከይህዉኽዎ ንደማሙ ኣርሒቑ ሓንቲ ርፍራፍ  ወይ ምታር ስጋ ይድርብየሎም እሞ፡ እቶም ዘይለባማት ደማሙ እታ ዝተሰንደወት ርፍራፍ ንሓደ ካብኦም ገዲፎም ነታ መኣዲ ምህዋኽ ኣብ ክንዲ ዝቕጽሉ፡ ኩሎም ናብታ ዝተሰንደወት ርፍራፍ ይኸዱ እሞ ብሰንካ ክበኣሱ ከለዉ እቲ ርፍራፍ ዝደርበየ ሰብ ቀሲኑ ማኣዱ ይበልዕ።

መንግስቲ ኤርትራ እውን ሰሙናዊ ሓንቲ ነቲ ደንበ እተናቑት ኣርእስቲ ወይ ዛዕባ ይስንዱ እሞ፡ እቶም ዘይለበምና ቀጽሪ ተቓውሞ፡ጉዳይና ናብቲ ቀንዲን ናይ ሓባርን ዕላማን ማለት ምውጋድ ዓመጽ ኣብ ክንዲ ንገብሮ፤ ብሃበስ ቀደስ ጉዳያት ነንሕድሕድና ክኑናቖት ንውዕል ኣሎና።ከምቲ ዝደልዮ!!

መንግስቲ ኤርትራ ሳላ እቲ ካብ ኢማራት ዓረብ ዝረኸቦ ገንዘብ፤ ሎሚ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ፡ ገዚፍ ማል እንዳኸፈለ ዓሰርተታት ኣሽሓት ሃሱሳት ኣዋፊሩ ኣሎ። ገሊኦም ስደተኛታት ዝመስሉ፤ ገሊኦም መራሕቲ ተቓውሞ ዝመስሉ፤ ገሊኦም ሲቪካዊ ማሕበራት ዝመስሉ፤ ገሊኦም ተጋደልቲ ነበር ዝመስሉ፤ ገሊኦም ኢዶም ዝሃቡ ዝመስሉ፤ ገሊኦም መዓድቲ ዝመስሉ፥ ገሊኦም ስነጥበባውያን ዝመስሉ ወዘተ። ገለ ካብኦም ኣብ ዓመት 70 ሽሕ ዶላር ዝኽፈሉ ኢዮም። መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ናይዚ ክፍሊት ዝርዝራት ምስናይ መረጋገጺታቱ ኣብ ኢዱ ኣሎ።

ንምጥቕላል ናይዚ ጽሑፍ መልእኽቲ ንጹርን ሓጺርን ኢዩ። ንነንናቶም ዕላማታት ብዙሓት ሓይልታትን ወገናትን (እንተላይ ትካላት ጸጥታ) ንኤርትራዊ ታሪኽ ንምብላል፡ ንሓድነት ህዝቢ ንምግማዕ፡ ዴሞክራስያዊ ለውጢ ንምዱንጓይ፡ ንሉዓላውነት ሃገር ንምብትታን ዘንቀለ ሕብረ ብዙሕን ሕቡእን ዘመተታት ይካየድ ኣሎ። ጥቁው ኣተሓሕዛ ክንገብረሉ እንተኾንና ድማ ነቶም ዘበጻጽሑ ተለኣኣኽቲ ገዲፍና፤ ነቶም ለኣኽቲ ብቐንዶም፤ ነቲ ዛዕበኦም ድማ ካብ ሱሩ፤ እንዳኣስተብሃልና ብጥንቃቐ ክንምክቶ ንሕተት ኣሎና።

መበገሲና እቲ ዝተሓተ ናይ ሓባር ዕላማ፡ ናይ ሓባር ሸቶና ድማ  ምርግጋጽ ለውጢን ሓንቲ ኤርትራን ይኹን። ኣተኩሮና ብዓቢኡ ኣብ ምቅልጣፍ ፍትሓዊ ቃልሲ ይኹን። ብብሌን ዓይንና ንዝመጸና ወስታ ዲል ኣይንሃቦ። ንምዝራግ ሓድነት ህዝቢን ምብትታን ሉዓላውነትን ኤርትራን ንዘንቀለ ዝኾነ ወገን እታ ዝነኣሰት ምጽዋር ውን ከነርኢ የብልናን። የዕጽምቲ ሰማእታትና ከምኡ ግበሩ ይብለናሎ።

 

 

    Print       Email

You might also like...

ኩሎም ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ታዕሊም ዘይወረዱ መማህራን ናብ ታዕሊም ክወርዱ ሚኒስትሪ ምክልኻል ትእዛዝ ሂቡ። 

Read More →