Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

መርሓ መንግስቲ ኤርትራ፡ ‘መታን ጽባሕ ዝኸፍአት ክትከውን ካብ ሎሚ’ 

By   /  April 14, 2017  /  Comments Off on መርሓ መንግስቲ ኤርትራ፡ ‘መታን ጽባሕ ዝኸፍአት ክትከውን ካብ ሎሚ’ 

    Print       Email

ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ብሰንኪ ዘይዲሞክራስያዊ ምሕደራ፥ ብልሽውና መራሕቲ ፥ ዓሌታዊን ቀቢላውን ኣድልዎ፥ ኮረሻ ስልጣን ንዘይምግዳፍ ዝግበር ምውጣጥ ዳርጋ ልሙድ ተርእዮ ኮይኑ ጸኒሑ ኣሎ። ሎሚ ሎሚ እዚ ተርእዮ ኣብ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ገለ ሃገራት ኣስያ እውን ክልሕም ጀሚሩ ኣሎ።ህዝቢ ናይዘን ሃገራት ድማ ብሰንኪ ህርፋን ስልጣን ናይቶም መራሕቲ ግዳይ ኮይኑ ይነብር።

ህዝቢ ኤርትራ ከም ካልኦት ብዘይዴሞክራስያዊ ስርዓት፥ ብብልሽውና መራሕቲ፤ ብወገናዊ ኣድልዎ ዝሳቐ ህዝቢ ኮይኑ ዳርጋ ን26 ዓመት ብዝወደቐ ምሕደራ ክደሃኽ ጸኒሑ ኣሎ። ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ካልኦት ህዝብታት ኣፍሪቃ ኣብ ዝሓሰመ ኩነት ኣሎ ዘብሎ ግን ካልእ ዓቢ ረቋሒ ኢዩ።

ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ህዝብታት ኣፍሪቃ ኣብ ስልጣን ነዊሕ ዝጸንሑ መራሕቱ፤ ስልጣን ምግዳፍ ኣብዮም ይገዝእዎ ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ሱዳን ዘሎ ፕረዚደንት ጀነራል ዑመር ኣልበሺር ንኣስታት 28 ዓመት ፖለቲካዊ ስልጣን ጨቢጡ ኣሎ። ንሱ ህዝቢ ኣብ ስልጣኑ ክሳብ ዘይመጾ፤ ህዝቡ ከም ድላዩ ክንቀሳቐስ፥ ክሰርሕን ክነግድን ክሓርስን፥ ናብ ዝደለዮ ሃገር ኪኸይድ፤ ናብ ዝደለዮ ቤት ትምህርቲ ክመሃር፤ ናብ ዝደለዮ እምነት ከምልኽ፥ ዓቕሚ ተረኺቡ ቤቱ ክሃንጽ ገፊሕ ዕድል ኢዩ ዝኸፍተሉ። እቲ ፕረዚደንት ወተሃደራዊ መላኺ ውን እንዳተባህለ ኣብ ኣጋጣሚታት እሱራት ክፈትሕ፥ ማእሰርቲ ፍትሓዊ መስርሕ ክሕዝ፥ፍርዳዊ ትካላት ኣገልግሎቱ ክህብ፥ ምስቶም ብሓሳብ ዝፈላለይዎ ሰልፍታት ናይ ዕርቅን ክትዕን ጉባኤታት ክጽውዕ ይረአ፤ ብዓቢኡ ድማ ንህዝቡ መባእታዊ ሓርነት ሂቡ ኢዩ።

ናይ ኤርትራ ሕሰም ፍሉይ ዝገብሮ እምበኣር እዚ ኢዩ። ህዝቢ መራሕቱ ክመርጽን ከውርድን ጥራይ ኣይኮነን ተኸሊኡ። ንሱስ ምግያጽ ሓሲቡ ካብ ዘይጥምቶ ነዊሕ ጌሩዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብዓቢኡ ምህላዉ ኢዩ ተኸሊኡ ዘሎ ሰላምን ቅሳነትን ዘለዎ ምህላው። ህዝቢ ክመሃር ክገይሽ ክሓርስ ክነግድ ኣይፍቀደሉን። ከምቶም ካልኦት ናይ ኣፍሪቃ መንግስታት ኣብ ስልጣነይ ጥራይ ኣይምጻኣኒ እምበር ካልእ ድልየቱ ከማላኣሉ ኢየ ዝብል ስርዓት ኣይኮነን መንግስቲ ኤርትራ።

ኣብ ሃገራት ዘለዉ መንግስታ ንህዝብና እንታይ እንተገይርና ኢና ነሐጉሶ ኢኦም ክሓስቡ ኣብ ባይቶታት ኣብ ካቢነ፥ ወይ ውን ብውልቆም ክሓስቡ ከዬአቀስይ ይሓድሩ። ብኣንጻሩ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት  ነዚ ህዝቢ እዚ እንታይ ተገበርኩ ኢየ መዓንጥኡ ኣሕርር ዘብሎ ኢሉ ምሉእ ለይቲ ኮፍ ኢሉ ዝሓድር ኢዩ ዝመስል። ምኽንያቱ ንህዝቢ ኤርትራ ነብሲ ወከፍ መዓልቲ ካብታ ዝሓለፈት መዓልቲ ዝያዳ ከም እትመሮን፥ እትሓስሞን ክገብር ሕጊግ ይብል ኣሎ። ብዙሓት መንግስታት መታን ጽባሕ ክትሓይሽ ካብ ሎሚ ኢሎም ክሓስቡ ይሓድሩ። መንግስቲ ኤርትራ ግን ጽባሕ ካብ ሎሚ ዝመረረት ክትኮኖ ኣለዋ ንህዝቢ ኤርትራ ኢሉዩ ክሓስብ ከውርድን ከደይብን ዝሓድር። ከምኡ ክኢኾነሉ ድማ ህዝቡ ዘሳቒ ድንጋገታት ክምህዝ ከይደቀሰ ዝሓድር ስርዓት ኮይኑ ኣሎ።

ህዝቢ ብሻቕሎት ድቃስ መታን ክስእን ብረት ዓዲሉ ኣረጋውያንን ሕሙማትን ከይተረፉ ናብ ታዕሊም ክወርዱን ኪከላበቱን ይገብር። ህዝቢ ማይ መታን ክስእን፤ ዲጋታት ምስ ማየን ቱቦታት ምስ ዓቕሚ ማይ ከምዝዕጾ ጌሩ ህዝቢ ኣብ ሬጋታት ማይን ቦጣትን ተስጡሑ ምስ ፊስቶን በርሚልን ጀሪካንን ክዛረብ ከምዝውዕል ይገብር። ብኡ መጠን ድማ ፈቐዶ ዝሓሰሞ ህዝቢ ዘንጸርጸረ መንእሰይ ረኣየ ባህታ ይስመዖ። ውሽጡ ሕጉስ ይብል።

ሳዲዝም ስቓይ ካልኦት ዘጽምእ ሕማም ስለዝኾነ፤ እቲ ህዝቢ ከርፋሕፋሕ ክብል፥ ቆልዑት ክእሰሩ፥ መንእሰያት ክሃድሙ፥ ኣዴታት ጸላም ተጎልቢበን ክልምና ዝገበሮ ስራሕ እኹል ኮይኑ ኣይስመዖን፤ ብኻልእ ኣበሃህላ ጽምኣት ደሙ ኣይረውን። ኮይኑ ድማ ህዝቢ ቁሩብ ክሽምት፤ ክገዝእ፤ ክሓልፈሉ እንተርእዩ ደጊሙ ሕጂኸ እንታይ ጌረ ከሕርቖ ኣለኒ ኢሉ ከየደቀሰ ይሓድር።

ህዝቢ ዘጠራቕሞ ዘሎ ገንዘብ መስተርሆት ከይፈጥረሉ ገንዘቡ ይኣስረሉ፤ ገንዘቡ ተኣሲሩ ተዘይጉህዩ ድማ ንዕኡ ደጊሙ ይኣስሮ። ካብታ ዝርካቡ ዓቕሙ ጌሩ ህዝቢ ነቶም ዝርካቦም መንእሰያት ደቁ የመራዕው ኣሎ፤ ብኣበባ ደቁ ድማ ይሑገስ ኣሎ ተሰሚዑ፤ ሓጎስ ህዝቢ ንዕኡ ምረት ስለዝፈጥረሉ ህዝቢ መርዓታቱ ደው ከብል እንታይ ክገብር ኣሎኒ ኢሉ ከይደቀሰ ይሓድር።መንእሰያት ከይመራዓዉ ዝዕንቅፍ ሓድሽ ሕጊ ድማ ይእውጅ።

ማእሰርታት መሊኡ ህዝቢ ዝእሰረሉ ቦታ ተሳኢኑ እንተይሎ’ሞ ዘይተኣስረ ሰብ መታን ከይበዝሕ ወላ ኣብ ክልተ እብረ በብሳልስቲ እሰርዎም ኢሉ ይእዝዝ። ዕድመ ዝደፍኡ እሱራት ኣለዉ እንተኢሎሞ ሓንጎሎም ክሳብ ዝስሕቱ ኣጽንሕዎም እንተወጹ እውን ዝንቀሳቐሱ ሬሳ መታን ኪኸዱ ይብል። እቲ ሕሱም ትእዛዝ ምስ ኣህለፈ ድማ ዘፍ ኢሉ ይድቅስ፤ ምኽንያቱ ምሉእ ለይቲ ንህዝቢ ኤርትራ እንታይ ኢዩ ዘሕርቖ ኢሉ ክሓስብ ዝሓድር መንግስቲ ስለዝኾነ።

ህዝቢ እኽሊ ደሓን ስለዘእተወ ይጸግብ ኣሎ እንተሰሚዑ፤ከምስርዓት ጉህዩ ይሓድር፤ ስለዚ ድማ እኽሊ ብኩባንያ ቀይሕ ባሕሪ ክእከብ፤ ህዝቢ ድማ ብሞቕነን ክዕደል ይእዝዝ። ከምኡ እንተገይርካዮ ጥራይ ኢዩ ህዝቢ ኣብ ልዕሊኡ ዝደለዮ ኪገብር ዝኽእል መንግስቲ ከምዘሎ ዝዝክር ኢሉ ስለዝኣምን ድማ  ንግሆ ንግሆ ሰብ ዋና ህይወቱ ከምዘይኮነ ዘዘኻኽሮ ኣዋጃት የውጽእ።

ህዝቢ በታ ዝርካቡ ቤቱ እንዳ ኣካረየን እንዳተኻረየን ይነብር ኣሎ ተሰሚዑ፤ ቅሳነት ህዝቢ ስለዘሻቕሎ ህዝቢ መታን ከይደቀሰ ክሓድር ከመይ ጌረየ ነዛ ናይ ኣባይቲ ቅሳነት ዝዘርጋ ኢሉ ክሓስብ ይሓድር። ኮይኑ ድማ ኣካራዩ ተኻራዩ ዘናቑት ኣዋጃት የውጽእ።መንእሰይ ኣብ ከተማታት ዘወን ክብል እንተርእዩ እዚ መንእሰይ ኣይውዳእን ዲዩ ኢሉ ጉህዩ ስለዝሓድር ንጽባሒቱ ኣልማማ ግፋ ይእውጅ።ካብኡ ክሃድሙ ኣብ ባሕሪ ዝጥሕሉ መንእሰያት እንተርእዩ ድማ ፌስትኡ ይእውጅ። እዚ ሕማ ድሮ ናብቶም ደገፍቱ ዝበሃሉ ሓሊፉ ምህላዉ ድማ ዘሻቕል ይገብሮ።

ህዝቢ ኤርትራ ብዙሓት ገዛእቲ ርእዩ ኢዩ። እቶም ገዛእቲ ስልጣኖም ንምሕላው መግዛእቶም ንምስፋን ደኣ ኢዮም ዘሳቕይዎ ዝነበሩ እምበር፤ ባህታ ክስመዖም ወይ ብስቅያቱ ስለዝድሰቱ ኢዮም ዝብል ታሪኽ የለን። እንተነይሮም ድማ ዝኸፍኡ ገዛእቲ ኢዮም።

እዚ ሕጂ ዘሳቕዮም ዘሎ ስርዓት ግን ብስቅያቶም ደስታ ስለዝስመዖ ኢዩ። ደስትኡ ክውስኽ ድማ መዓልታዊ ስቅያት ህዝቢ ዝውስኽ ሜላታት ክኣልም ይሓድር ኣሎ። ስቓይ ዝውገድ እቲ ስቓይ ብምፍጣርን ብስቓይ ካልኦትን ጥራይ ክነብር ዝህቅን ስርዓት ምስዝእለ ኢዩ፤ እዚ ድማ ሓላፍነት ናይቶም ህዝቢ ትጽቢት ዝገብረሎም  ኣካላት ኢዩ። ሙኻኑ ድማ ዘይተርፍ ኢዩ።

    Print       Email

You might also like...

Dust whirlwind twister during summer drought on farm, Waikato, North Island, New Zealand, Pacific

ቀጽሪ ፍትሒ፥ ደድሕሪ ንፋስ ዘምጸኦም ዘረባታት ካብ ሙግያይ ክድሕን መታን፥ ናይ ባዕሉ መዛረቢ ኣርእስታት ክህልዎ ይግባእ።

Read More →