Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  እዋናዊ ጉዳያት  >  Current Article

መንግስቲ ኤርትራ ንመን ኢዩ ተሓታትነቱ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ወይስ ንኤውሮጳዊ ሕብረት?

By   /  March 9, 2017  /  Comments Off on መንግስቲ ኤርትራ ንመን ኢዩ ተሓታትነቱ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ወይስ ንኤውሮጳዊ ሕብረት?

    Print       Email

መንግስቲ ኤርትራ፤ ካብ ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ፤ ምስ ዝተፈላለዩ ወከልቲ ሃገራት ኤውሮጳ፤ በብእዋኑ ርክባት ከካይድ ጸኒሑ ኣሎ። እቲ ርክባት በብግዚኡ፤ ሓንሳብ ብተናጽል ምስ ፍሉያት ልኡኻት ወይስ ኣምባሳደራት፤ሓንሳብ ምስ ቀወምቲ ወከልቲ ናይተን ሃገራት  ካልእ እዋን ድማ ብሓባር ዝተኻየደ ኮይኑ፤ ብቐንዱ ኣብ ምምልካት ዶብ፥ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፥ ምግታእ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ወጻኢ፥ ድርብ ዜግነት ዘለዎም እሞ ብመንግስቲ ኤርትራ ተኣሲሮም ዘለዉ ኤርትራውያን፥ ዘጠቓለለ ኢዩ ነይሩ።

እቲ ዝርርባት ብፍላይ ድማ ምስ ወከልቲ ፊንላንድን ስዊድንን ዝተገበረ ርክባት፤ ካብን ናብን ኣስመራ ኣዲስ ኣበባ፤ ዲፕሎማስያዊ ምምልላስ  (shuttle diplomacy) ዝነበሮ ኢዩ።

መንግስቲ ኤርትራ ምስ ዝተፈላለያ ሃገራት ጽምዶ ኪገብር ምርኣይ ሕማቕ ኣይኮነን፤ እኳ ደኣስ ብሃናጺ መንገዲ እንተሒዝዎ ውጽኢታዊ ኪኸውን ተኽእሎ የብሉን ክበሃል ኣይከኣልን።

መንግስቲ ኤርትራ ግን ብቐዳማይ ደረጃ ተሓታትነቱ ንህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ምዝታይ፥ ምስማዕን ምብህሃልን ክጅምር ዘሎዎ ድማ ምስ እቲ ኣብ ልዕሊኡ ኩናት ኣዊጁሉ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ምስ ህዝቡ ዝርርብን ሰላምን ዘይብሉ መንግስቲ ምስ ጓኖት ክዛረብን ሰላም ክገብርን ምፍታኑ ዘይምኽኑይ፤ ናይ ምዕዋት ተኽእሉኡ ድማ ዘይሕሰብ ኢዩ።

ምምልካት ዶብ ማለት ብዛዕባ መሬት ኤርትራ ምዝራብ ማለት ኢዩ። ብዛዕባ ዕጫ ናይቶም ነቲ መሬት ንምውሓስ ዝወደቑ ደቂ ህዝቢ ኤርትራ ምውሳን ማለት ኢዩ። ብዛዕባ ሉዓላዊ መሬት ኤርትራ  ንህዝቢ ኤርትራ ወኪልካ ሕጋዊ ምጉት ምግባር ማለትዩ። ስለዚ ብዛዕባ ምምልካት ዶብ እንታይ ኢዩ ዝሕሰብ ዘሎ፤ ስለምንታይ እዚ ተታሒዙ ዘሎ ስትራተጂ ተመሪጹ፤ ቅድሚን ልዕልን ወጻእተኛታት ክንገር ዝግባእ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። እዚ ሉዕላዊ ጉዳይ ናይ መላእ ህዝቢ ጉዳይ ስለዝኾነ፤ ኣብ ናይ ቃለመጠየቕ ኣጋጣሚታት ብዛዕባ ገዓት መሸላን ኣውቶቡስ ሰረጀቓ ክንደይ ኣላን ካልእ ንዕኡ ዝመስል ሃጠውቀጠውን ገዲፍካ፤ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ኢዩ ክሕበር ዝግበኦ። ህዝቢ ዝግባእ ሓበሬታ ክረክብ ዘይጓነ መሰሉ፤ መንግስቲ ንህዝቡ ክምእዘዝ ግዴትኡ ስለዝኾነ።

 

ሰብኣዊ መሰላት ማለት መሰል ኤርትራውያን ዜጋታት ማለት ኢዩ። ስለዝኾነ ድማ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ቅድሚ ነቶም ካብ ስግር ባሕሪ ገይሾም ዝመጹ ፈረንጂ፤ ነቲ ደቁ፤ ውሉዱ፥ ኣቡኡ፥ ሓፍቱ፥ ኣዲኡ፥ ጓሉ፤ ደሃይ ዘይብሎም ጠፊኦሞ ዘለዉ ህዝቢ ኤርትራ ክምልከት ዝግበኦ። ፍትሒ ስኢኑ ዘሎ እቲ ንፍትሒ ኣብ ቅድመ ግንባሩ ጌሩ ዝተቓለሰ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ፍትሒ ስለምንታይ ሽታ ማይ ኮይናቶ፥ ዝተቓለሰሉ ዕላማ ስለምንታይ ብግህሰት ኣሽሓት ህዝቢ ተፈድዩ ዝሓትት ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። መንግስቲ ኤርትራ መልሲ እንተልይዎ ክዛረብ ዝግባእ ምስ ህዝቢ ኤርትራ እምበር ምስቶም ንሳልስቲ ዝመጹን ዝኸዱን ፈረንጂ ኪኸውን ኣይግባእን። መልሲ ጥራይ ዘይኮነስ ይቕረታ ክሕተት ዘለዎ፥ እቲ ደቁ ክሓቁፍ ዝግበኦ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ።

መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባ ዋሕዚ ስደተኛታት ኤርትራ ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝዛረብ ዘሎ፤ ነተን ድሮ ኣትየንሲ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ፥ ሚኒስትሪ ፋይናንስን፥ ሚኒስትሪ ጸዓትን ማዕድንን ዝቖራቖሱለን ዘለዉ፤ 200 ሚልዮን ኤውሮ ስለዘገደሶ ኢዩ። ካብ ኤውሮ ንላዕሊ ግን ህዝቢ ኬኽብር ይግባእ። ገንዘብ ረሳሕ፤ ህዝቢ ድማ ጽሩይን ክቡርን ኢዩ።

ደቁ ኣብ ባሕሪ ዝጥሕልዎ ዘለዉ፤ ዓድና ስለምንታይ ኢያ ፋብሪካ ስደተኛታት ኮይና ኢሉ ኪቑንዞ ዝውዕል ዘሎ ንሱ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። መንግስቲ ኤርትራ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዶባት ብዝተተኸሉ ፈንጅታት ኢዩ ክምልሰሉ መሪጹ። ነተን ደቀን ዝሰኣና መሳኪን ኣዴታት ደቀን ከኒና መደንዘዚ ሂበን ዶብ ዘስግራ ክብል ንሰማዒኡ ዘሰንብድ ምኽኒት ሂቡሉ። ብኣንጻሩ ድም ምስናይ ጥልዕ ጉንብሱ ንኤሮጳውያን ከዛርቦምን እቲ ሽግር ከምዘሕምሞ ክገልጸሎምን ይውዕል ኣሎ። መንግስቲ ኤርትራ ተሓታትነቱ ንህዝቢ ኤርትራ ዲዩ ወይስ ንኤውሮጳዊ ሕብረት። ዶስ እዚ ጨፍሊቐ ረጊጸዮ ዘለኹ ህዝቢ ኣበይ ከይበጽሕ፤ ፈትዩ ጸሊኡ ተረጊጹ ክነብር ኢዩ ዝብል ኢዩ እቲ ማክያቬልያዊ ፍልስፍናኡ?

ህዝቢ ኤርትራ ይሓትት ኣሎ። ስንኩላኑ ኣብ ክንዲ ህይወቶም ዝኸፈሉ ስለምንታይ ይጭፍለቑ ኣለዉ ኢሉ የእዊ ኣሎ። ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝፍቀዱ እሱራቱ ብዛዕባ ደሃዮም፤ ብዛዕባ ክሶም፤ ብዛዕባ ከሳሲስኦም፤ ብዛዕባ ፈራዲኦም፤ ብዛዕባ ፍርዶም እንታይ ሙኻኑ ብቐጻሊ ይሓትት ኣሎ። መንግስቲ ኤርትራ መልሲ እንተለዎ ንህዝቢ ኤርትራ እምበር ገይሾም ንዝበጽሕዎን ኣብ ሳልስቱ ንዝምለሱን ኤውሮጳውያን ኣይኮነን መልሲ ክህብ ወይስ ክሻቕል ዝግበኦ።

ህዝቢ ኤርትራ ይሓትት ኣሎ። ዝተሓየረ ርእሰ ጳጳሳቱ ወዲ 90ታት ኮይኑ፤ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ኣረጋውያን ‘ቱታ’ ክብል ናብ ዝውዕል ዓመጸና ምቕያሩ፤ እንታይ ኢዩ ቁንቁንኡ ኢሉ ይግረም ኣሎ። ርእሰ ጳጳሳ ምእሳሩ መልሲ እንተለዎ ንህዝቢ ኤርትራ ይንገሮ። እቲ ብስም ህዝባዊ ግንባር ዝመጸ መንግስቲ ዘይከም ህዝባዊ ግንባር፤ ህጻናት ኣሲሩ ኣብ ልዕሊ ቆልዑ ‘ቱታ’ ኢሉ ክፍክር ናብ ዝውዕል መሕመቕ ህጻናት ምቕያሩ እንታይ ኢዩ ምስጢሩ ኢሉ ይሓትት ኣሎ ህዝቢ ኤርትራ። መልሲ እንተሊይዎ ንኤውሮጳዊ ሕብረት ዘይኮነስ ንህዝቢ ኤርትራ ይዛረብ መንግስቲ ኤርትራ።

 

ህዝቢ ኤርትራ ይሓትት ኣሎ። ድሕሪ 25 ዓመት መብራህቲ ብእብረ፥ ማይ ብቦጥ፥ ወለዶ ምሉእ ኣብ ዘይውዳእ ኣገልግሎት፥ ስለምንታይ መወዳእታና ከምዚ ኮይኑ ኢሉ ንዝሓትት ምስ ዘሎ ህዝቢ እዩ ክዛረብ ዝግበኦ እቲ መንግስቲ።መንግስቲ ብዘይስርዓት ብዘይቅዋም፤ ብዘይድልየት ህዝቢ ን25 ዓመት ኣብ ስልጣን ስለምንታይ ይቕጽል ኣሎ፤ ነቲ ባዕዳዊ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዘይኮነ፤ ነቲ ድሂኹ ብሓይሊ ገዚእዎ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ ክምልሰሉ ዝግባእ።መልሲ እንተልይዎ።

ህዝቢ ኤርትራ ይሓትት ኣሎ። በየናይ መዝነት ኢዩ መሬትን ወደባትን ኤርትራ ንኢማራት ዓረብ ዝተዋህበ? በየናይ ፍቓድ ኢዩ ደጊምካ ሕጂ እውን ካልእ ደሴት ንመንግስቲ ግብጺ ዝተዋህበ? ኣሽሓት ስዉኣት ንዝወደቑሉ መሬት ብኸቢድ ዋጋ ዝተረኽበ ሉዓላዊ ግዝኣታት ባሕርን ደሴታትን፤ ሓደ ውልቀሰብ ባህ ብዝበሎ ከም ቅጫ ሰፍኢ፤ ብኢደዋኒኑ ከመይ ኢሉ ገማሚዑ ዝዕድሎ ዘሎ? ዝኾነ መንግስቲ ከምዚ ዓይነት ተግባራት ክገብር ተራእዩ ኣይፈልጥን፤ ሃገራዊ ተኾይኑ ማለትዩ። ስለዚ ብዛዕባ ግዝኣት መሬቱ፤ ባሕሩ፤ ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ወይ ኢማራት፤ ወይ ግብጺ ዘይኮነስ ምስቲ ዋና መሬት፤ ምስቲ ደቁ ከፊሉ ካብ ገዛእቲ ዝመለሶ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ ክላዘብ ዝግበኦ።

ብዓይኒ መንግስቲ ኤርትራ ግን ህዝቢ ኤርትራ ምዝራብ ዝግበኦ ህዝቢ ኣይኮነን። ብዓይኒ መንግስቲ ኤርትራ ህዝቢ ኤርትራ ክብረት ዝግበኦ ህዝቢ ኣይኮነን። ንዕኡ ህዝቢ ኤርትራ ተረሚሱ ዝኸይድ፥ ዕጠቕ ተበሎ ዝዓጥቕ፥ ተዓለም እንተበሎ ዝዕለም፥ ኣብ ባሕሪ ዝሞቱ ደቅኻ ኣይትብከየሎም እንተይልዎ ከምኡ ዝገብር፥ ርሙስ ህዝቢ ጌሩ ኢዩ ዝርእዮ። ንዕኡ ህዝቢ ኤርትራ፥ ሰባት እንተተኣሲሮም ኣነ ጥራይ ኣይተንክፈኒ እምበር ደሓን ኢሉ ዝኹርመ፥ ገንዘቡ እንተመንጠሎ ሕራይካ ኢሉ ዝደንን፤ ዘዝተወለዱ ደቅኻ ኣረክበኒ እንተይልዎ እነሀዉ ውሰዶም ዝብል፤ ልሙስ ህዝቢ ጌሩ ኢዩ ወሲድዎ ዘሎ። ስለዝኾነ ንህዝቢ ኤርትራ ብሓንቲ መለክዒ ኢዩ ዝርእዮ፥ ብንዕቀትን ባጫን ኣበይ ከይበጽሕ ዝብል ብደዐን።

እዚ ብደዐ ዘበገሶ ንዕቀት ኢዩ ድማ መንግስቲ ነቲ ይውክሎ ኢየ ዝብሎ ህዝቢ ገዲፉን ረሲዑን ብዛዕባ ናይ ህዝቢ ጉዳይ ምስ ልኡኻት ኤውሮጳ ክዝቲ፤ ዝተመሻኸነ ቃና ዝዛተ ዘሎ።

ህዝቢ ኤርትራ ሕጂውን ዝተዓፍዋ ኣእዛን ክሳብ ዝክፈታ ፍትሓዊ ሕቶ ምሕታት ከቋርጽ ኣይኮነን። እንተቶም ደገፍቲ ግን መንግስትና ኣብ ‘ንጡፍ ዲፕሎማሲ’ ኣሎ ምባል ክቕጽሉ ኢዮም፤ ምኽንያቱ ከምቲ ሓደ ካብ ድሑር ምስላታት ትግርኛ ዝብሎ ‘ሰበይቲ ሰብኣያ እምበር፤ ሰብኣይ ሰብኣያ ኣይትፈልጥን’፤ እዞም ደገፍቲ እውን፤ ሰብኣዮም እምበር ሰብኣይ ሰብኣዮም ኣይርእይዎን ኣለዉ፥ መንከ ምስነገሮም።

    Print       Email

You might also like...

ነቶም ናጽነት ዝሰለምዋ ኣካለ ስንኩላን ዘይትኸውን ኤርትራ ናይ መን ኤርትራ ኢያ?

Read More →