Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ኣብ ኤርትራ ሕማማት ለበዳ ብሰንኪ ውዱቕ ምሕደራ ይቕጽል

By   /  February 16, 2017  /  Comments Off on ኣብ ኤርትራ ሕማማት ለበዳ ብሰንኪ ውዱቕ ምሕደራ ይቕጽል

    Print       Email

ኣብ 2016 ዝጀመረ ናይ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ለበዳ ዛጊት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከምዘይወዓለ ተሓቢሩ። መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኩለን ዞባታት ብዛዕባ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ዝምልከት ዝኾነ መግለጺ ከይገብሩን ብጽሑፍ ጸብፋባት ከይልእኩን መምርሒ እኳ እንተመሓላለፈ እቲ ሓበሬታ ክሕባእ ከምዘይተኻእለ ዝሓበሩ ምንጭታትና ብሕጽረት ጽሪትን መግብን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ፕሪማ ካንትሪ፣ሓድሽ ማዓስከር ፣ሚዒጥር ፣ዓዲ ኣቢቶ ብብዝሒ ናይ ኮሎርያ ሕማምን ንዑ ዝመስሉ ተማሓላለፍት ሕማማት ተራእዩም ምንባሮም ሓቢሮም።

እቲ ሕማም ኣብ እምናሓጀርን ፋንኮ፣ተሰነይ፣ጉሊጅ፣ሓጋዝ፣ማይህመት፣መንሱራ፣ኣብ ሻንብቆ ፣ኣንቶረ ፣ጎኚ፣ኣስማጥ  ካብ ዝተራእየሉ ቦታታት ኮይኖም ኣብ ገለ ምምሕዳር ከባቢታት ኣስመራን ኣብ ግርማይካን ቃሩራን ወን ብውሑድ ተራእዮ ነይሩ።

እቲ ነቲ ሕማም ኣብ ክንዲ ምፍዋስ ምሕባእ ዝተከተአ ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ  ነቲ ሕማም ከም ዝባዛሕን ካብ ቦታ ናብ ቦታ ከም ዝዝርጋሕ ከምዝገበሮ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ብፍላይ ኣብ ሳዋን ፣ማእሰርቲ ቦታታትን ሓሚመ ንዝበለ እውን ዝይምእማንን የታልል ኣሎ ዝብል መልሲ ምሃብን ነቲ ሕማም ክባዛሕ ካብዝገበርዎ ረቋሒ ሙኻኑ ሕቢሮም። በዚ መሰረት ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ብሰንኪ እዚ ተላጋቢ ሕማም  ክሳብ 17 ሰባት ህይወቶም ከምዝሰኣኑ ዝፍለጥ ኮይኑ ኣብ ሲቪል ህዝቢ እውን ክሳብ 45 ዝኾኑ ሰባት ከምዝሞቱ እቲ ሓበሬታ ኣረዲኡ።

ብዘይካ እዚ ናይ ኮሌራ ተርእዩ ብሓፈሻ  ኣብ ምጉስጋስ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ዝነበረ ንጥፈት ስለዝቐነሰ በቲ ሃደ ወገን በቲ ካልእ ወገን ድማ ብሰንኪ ኣጋጢሙ ዘሎ ሕሰምን ድኽነትን ብርክት ዝበላ ደቀንስትዮ ኣብ ዘይደልየኦ ናይ ኣመንዝራነት ተግባራት ስለዝተዋፈራ ተአሓላለፍቲ ሕማማት እንዳበርከቱ ክመጹ ምጽነሖም ምንጭታት ምድረኽ ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።

ካብ ዝሓለፉ 10 ዓመታት ብዝለዓለ ደረጃ ዓመተ 2016 ዝበዝሕ ሕማም HIV አይድስን  ዎይቦን ዝተራእየላ ዓመት ምንባራ ዝሐበሩ እቶም ንፈብፋባት ሚኒስትሪ ጥዕና ዝተወከሱ ምንጭታት ኣብ ተማሓላለፍቲ ሕማማት ተመዝጊቡ ዘሎ  ብዝሒ ሕሙማት 1876 ዝኾኑ HIV ኣብ ዶሞም ዝተረከቡ ኮይኖም 78% ካብዚ ቁጽሪ ደቂ ኣንስትዮ እየን። ብዙሓት ንኣሽቱ ደቀንስትዮ ብሰንኪ ዘሎ ሕሰምን ድኽነትን ተስፋ ሙቕራጽን ናብ ዘይደልየኦ ስረሓት ይዋፈራ ብምህላወን ግዳያት አይድስ ይኹና ምህላወን እቶም ምንጭታት ብምሕባር፤ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት መንግስቲ ኤርትራ ተገንዚቦም ስድራቤታት  ባዕሎም ንደቆም  ካብዚ ሓደገኛ ተርእዮ ኪከላኸሉሎምን ኪቆጻጻርዎምን  ኣተሓሳሲቦም።

ብኻልእ ወገን ዝበዝሕ ሚኢታዊ ሒዙ ዘሎ ሕማም ሽኮርን ደም ብዝሕን ኮይኑ እዚ ተርእዮ እዚ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ገኒኑ ዘሎ ጭንቀትን ሕሰምን ዝተተሓሓዘ ሙኻኑ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም። ኣብ 2016 ብሕማም ሽኮር ዝተታሕዙ ዜጋታት 16 ሽሕ ኮይኑ፤ ካብ ኩለን ዘባታት ብዝተረኸበ ጸብጻብ መሰረት  ምውሓድ መድሃኒትን መመርመሪ መሳርሒታትን ምሕደራን ቀንዲ ሽግራት ናይዚ ምብርካት ሕማማት ሙኻኖም ተሓቢሩ።  ብፍላይ ብሰንኪ እኹል ዓቕሚን ናይ መመርመሪ መሳሪሒታትን ዓበይቲ ከም ሕማማት  ካንሰርን ልብን ናብ ሱዳን ምልኣክኽ ልሙድ ኮይኑ ምህላዉ ዝገለጹ እቶም ምንጭታት ነዚ ናይ ቦርድ ዕድል ንምርካብ ገዚፍ ብልሽውና ተኣታትዩ ምህላዉ ሓቢሮም።

እቶም ናይ ቦርድ ሕክምና ዕድል ብጉቦ ዝረኸቡ እውን እንተኽኑ ናይ መውጽኢ ቪዛ ንምርካብ ካብ 60 ክሳብ 80 ሽሕ ናቕፋ ጉቦ ከምዝኸፍሉ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ገሊጾም

ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምዕጥር ሕማም ኮሎርያ ክልተ ግዜ  ከም ተራእየ ዝዝከር ኮይኑ ብዙሓት እሱራት በቲ ሕማም ይሳቐዩምህላዎምን  ብሰንኪ እዚ ኣብ ታሕሳስ 2016 ዝተራእየ ሕማምን  ኣብ ውሽጢ 5 መዓልታት ህይወት ናይ  ልዕሊ 6  እሱራት ከምዝቐዘፈ ተሓቢሩ ነይሩ።

ሕማም ኮሌራ ብተደጋጋሚ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታት እኳ እንተተራእያ  ነዚ ተላባዒ  ሕማም ሚኒስትሪ ጥዕና ኣድህቦ ብምሃብንምቁጹጻሩ ክም ዘይሰርሐ ብኣንጻሩ ብዛዕባ እቲ ሕማም ዝወሃቡ ጸብጻብ ብምስጢር ክተሓዙን መራኸቡ ብዙሃንከይሰምዕዎን ክግበር ዝብል መምርሒ ከምዝተመሓላለፈ ዝፍለጥ ኮይኑ፤ ብፍላይ ሞኮነን ጥዕና ሚኒስትሪ ምክልካል  ነቲሕማም ዝምልከት ጎስጋስ ኮነ ንዝሓመሙ ኣብ ምእላይ ዝኾነ ንጥፈት ከምዘይገበረ  ተረጋጊጹ ኣሎ።

እቶም ኣብያተ ማእሰርታት ሚዕጥርን፤  ብእንዳ ኪዝ  ዝፍለጥ ናይ ዓዲ ኣቤቱ ብሎክን ዝነበሩ ልዕሊ 87 ዝኾኑ እሱራትብሕማም ቲቢ ዓባይ ሰዓል ተጠቒዖም ክሳቐዩ ድሕሪ ምጽናሕ ብዘይዝኾነ ደገፍ  ኣብ ስድራቢትኩም ኬድኩም ተሓከሙምሕረት ተጊሩልኩም ኣሎ ብምባል ብዕለት 26 ታሕሳስ ከም ተለቁ ተፈሊጡ።

    Print       Email

You might also like...

 ምውጻእ 3ይ ፓትርያርክ ኣቡነ ኣንጦንዮስን ዝነበረ መስርሕን

Read More →