Loading...
You are here:  Home  >  Tigrigna  >  Current Article

ድሕሪ ለውጢ፤ ብስጋ እምበር ብመንፈስ ሓራ ዘይኮነ ህዝቢ ከይንኸውን (1ይ ክፋል)

By   /  December 11, 2016  /  Comments Off on ድሕሪ ለውጢ፤ ብስጋ እምበር ብመንፈስ ሓራ ዘይኮነ ህዝቢ ከይንኸውን (1ይ ክፋል)

    Print       Email

ኣብዚ እዋን እዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፉ ናይ ትሕተ መግዛእቲ ዘመኑ ምስ ዝረኣዮም ዓዛብን መከራን ዝመሳሰሉ፤ ከቢድ ስቓይ የሕልፍ ኣሎ። ማእሰርትን ምስዋርን ምቕጥቃጥን ዜጋታት፥ ባርነት መንእሰያት፥ ብናይ ባዕለንን ናይ ደቀንን ስቓይ ዝጓሃያ ኣዴታት፥ ኣቦታቶም ስኢኖም ዘኽቲሞም ዝዓብዩ ቆልዕዑ፤ ምስራሕ ዝተኸልአ ነጋዳይ፥ ህይወቱ ኣብ ዝሃበላ ናጽነት ምንባር ዝሰኣነ ስንኩል ተጋዳላይ፤ደስኪሉን ተዳሂሉን ዝኸርተተ ሓላፊ፤ ብዓቢኡ ድማ ቡኩራት መባእታዊ ሓርነትን ናጽነትን ዜጋታት፤ከም ሳዕቤኑ ድማ  ኩሎም እዞም ሕሰም ዘበገስዎ መወዳእታ ዘይብሉ ስደት ናይ ዜጋታት ወዘተ ዝርዝር ናይቲ ዓመጽ ማዕረቲ ስቅያት ነዊሕ ኢዩ።

እዞም ስቅያትን ሳዕቤናቶም ዝ-ረኣዩን ዝድህሰሱን ስለዝኾነ፤ ብዙሕ ሰብ ዝፈልጦምን ምዝርዛር እውን ዘየድልዮምን ኢዮም። ብሰንኪ ምሕደራን ዓመጽን መንግስቲ ኤርትራ፤ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘጋጥም ዘሎ፤ ህዝቢ ይኹን ናይ ግዳም ተዓዛቢ ዘየስተብህለሉ ዝበኣሰ ሓድጊ ኣሎ። እቲ ዘሕዝን ድማ እዚ ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ዘይንእስ ምናልባት ውን ኣብ ዝተናወሐ እዋን ዝበኣሰ ኪኸውን ዝኽእል ረቂቕ ሳዕቤን እንዳዓበየ ይመጽእ ምህላዉ ኢዩ።

ብሰንኪ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ምሕደራ መንግስቲ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራሲን ፍትሕን ዝኾስኮሶ ተግባራት፤ ኣብ ልዕሊ ፖለቲካዊን ማሕበራዊን ባህሊ፤ ስልጣነን ክብርን፤ከቢድ ዕንወት ኣጋጢሙ ኣሎ። ናይ ህዝቢ ሰብኣዊ ባህሪ፤  መዓልታዊ ተግባብሮ፤ ምውሳእን ምብህሃልን ሕብረተሰብ ኤርትራ፤ ውድቀትን ምንቁልቋልን ይረኣዮ ኣሎ።  እዚ ኣብቲ ረቂቕ ሓይሊ ናይ ሕብረተሰብ ውድቀትን ዕንወትን ዘኸትል ሳዕቤን፤ ኣብ ወለዶታት እንተሰሪጹ ንምእራሙ ግዜ ዝወስድ ስለዝኾነ ድማ፤ ካብቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ነገራዊ ቃንዛ ዘይንእስ ሓደጋ ኣብ ቀጻልነት ኤርትራዊ መንነት ከውርድ ዝኽእል ሙኻኑ ህዝቢ ተገንዚቡ ንምእራሙ ክሰርሕ ይግባእ።

እዚ ሎሚ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ባህሊ ቀጥታዊ ውጽኢት ናይቲ ኣብ ዝሓለፉ 26 ዓመታት ብመሰለት ናይቲ ኣዕናዊ ባህርያቱ፥ ንማሕበራዊ ማእለማ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝመርሐ፤ ዝጸለወ፤ ዝቐጥቀጠ፤ ዝለወጠ፤ ምሕደራ መንግስቲ ኤርትራ ኢዩ። ኣብቶም ብምልኪ ዝጭፍለቑ ህዝብታት ሕብረተሰብ ብግዴታ ንመንግስቲ ክመስል ስለዝግደድ ድማ፤ ነቲ መንግስቲ ዝመስሉ ባህርያት ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝውቱራት እንዳኾኑ ይመጹ ኣለዉ። እዞም መንግስቲ ኤርትራ ዝኾስኮሶም ነጸብራቕ ናይ ሰብነቱ ዝኾኑ ባህርያት ፤ ዝሓለፈ 25 ዓመት ብፍታው ዘይኮነስ ብግዴታ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ስለዝነገሱ፤ ውሑድ ዘይኮነ ቁጽሪ ካብ ህዝብና ብፍላይ ድማ እቲ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመት ተወሊዱ ዝዓበየ ሓድሽ ወለዶ ዘርእዮም ዘሎ ባህርያት፤ ነጸብራቕ ናይቲ መንግስቲ ኤርትራ ዘንገሶም ዝተባሕጎጉ ክብርታት እንዳኾኑ ይመጹ ኣለዉ። ገለ ካብዞም ብሰፊሕ ዝዝውተሩ ዘለዉን ሕብረተሰብ ምሉእ ብኣጋ ንምእራሞም ክብገስ ዝግበኦን ድማ በዚ ዝስዕብ ክግለጹ ይኽእሉ።

ሓደ ካብ ሓድጊ ሕማቕ ተግባራት ናይ መንግስቲ ኤርትራ ኮይኑ ኣብ ሕብረተሰብ ዝንጸባረቕ ዘሎ ተርእዮ፤ ኩላትካ መራሒ እምበር ተመራሒ ክትከውን ዘይምድላይ፥ ኣብ ኣተሓሳስባን መትከላትን እንተዘይተሰማሚዕካ ናይ ባዕልኻ ውድብ ሰልፊ ምምስራት፥ ኣብ ስልጣንን ሓይልን ምቁሩቓስ ወዘተ ኢዩ። ሎሚ ኣብ ተቓወምቲ ውድባት ንስልጣን ዝግበር ክርፍስ፥ ኣብ ማሕበረ ኮማት ከይተረፈ ነታ ንእሽተ ስልጣን ንምጥቃም ዝግበር ዓንደፍደፍ፥ ኣብ ማሕበራት ናይ ቤተክርስትያናትን መሳጊድን ከይተረፈ ንስልጣን ዝግበር ውድድር መርኣያ ናይቲ ንስልጣን ዝሃርፍ መንግስቲ ኤርትራ ዘተኣታተዎ ሓድጊ ኢዩ። ቀደም ኣብ ባሊ ህዝቢ ኤርትራ እከለ ካባይ ይበስልን ይሓይሽን ንሱ እንተመርሓና ይሓይሽ ዝብል ልቢ ዘንቀሎ ምክብባር ዓቕሚ ኢዩ ነይሩ። እዚ ድማ ሳላ ባህሉ ዝዓቀበ እምበር ገዛእቲ ከምኡ ስለዘርኣይዎ ኣይነበረን።

ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መዋእሉ ምርጫ፥ ምስግጋር ፖለቲካዊ ስልጣን፥ በብእዋኑ ዝቕየር መሪሕነት ወዘተ ዝብሉ ተመኩሮ ኣይረኣየን። ናይ እዋን መግዛእቲ ዕብለላ ተራ ከምዘለዎን ትጽቢት ዝግበረሉን ምንባሩ ርዱእ እኳ እንተኾነ፤ እቲ ኣብዚ መዳይ ዝኸፍአ ቅድመ ትርኢት ዘቐመጠ ናይ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ዘበነ መንግስቲ ኤርትራ ኢዩ።

ንምርጫን ብዙሕነትን ከም ገበን ዝርኢ፥ ን100 ዓመታት ውን እንተጸናሕኩ ኣብ ስልጣን ክጸንሕ ኢየ ዝብል መራሒ ዴሞክራስያዊ ምስግጋር ስልጣን ኣይመሃረን። ቅዋም ብረኣየለይ ዝረሸነ ስርዓት፤ ዲሞክራስያዊ ምርጫታት ንዘካየዱ ዓለማውያን ስርዓታት ዘነኣእስ መንግስቲ ኤርትራ፤ ከምኡ  ክብልን ክገብርን ከሎ፤ ኣብ ኣእምሮ ናይ እቶም ኣብ እዋን ግዝኣቱ ተወሊዶም ዝዓበዩ ወለዶ ዘስረጾ ውድቀት ናይ ዴሞክራስያዊ ኣተሓሳስባ ቀሊል ኣይኮነን።

ኣብዚ ቀረባ እዋን ማለት ድሕሪ ምርጫታት ኣሜሪካ፤ ደገፍቲ ናይ መንግስቲ ኤርትራ፤ ፕረዚደንትና ኢስያስ ኣፍወርቂ፤ ንኣርባዕቲአን ማለት ንክሊንተነን፥ይኹን ጆርጅ ቡሸን ወላ ኦባማአን በብሓደ ቀያይርወን፤ ሕጂ ድማ እዚኣ ዶናልድ ትራምፕ መጺኣ ኣላ ክብሉ ተሰሚዖም ኢዩ። እዚ ንእዋኑ መስሓቕ ዝመስል ዘረባ፤ ኣብቲ ጉጉይ መናኽቡ ጸይርዎ ዘሎ ሓደገኛ ትምህርቲ ዘየሻቕል ኣይኮነን። ምኽንያቱ፤ ብሰላምን ብዴሞክራስያዊ መንገድን ስልጣንካ ምልቓቕ ከም ስዕረት፤ ብሓይልኻ ኣብ ስልጣን ምጽናሕ ድማ ከም ስብእነት ዝወስድ ባህሊን ባህርን ዘስርጽ ዘሎ ሕማቕ ተርእዮ፤ ንሓዋሩ ኣብ ፖለቲካዊ ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ፤ ሓድጉ ሓደገኛ ኪኸውን ስለዝኾነ።

ሓደ ካብቶም ማዕረ እቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝፍጽሞም ዘሎ ግፍዕታት፤ ጽባሕ ቦቒሎም ከይጥጥዑን  ቁስሊ ደሓር ከይኮኑን ዘሻቕሉ ልምድታት፥ እቲ ኣብ ብዙሓት ሰባት ዝረአ ዘሎ ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳባት ንምስማዕ ድሉው ዘይሙኻን፤  ብስልጡን መንገዲ ናይ ሓሳባት ፍልልያት ዘይምእንጋድ፤ ንስኻ ዝበልካዮ ኪኸውን ምስቲ ዝበልካዮ ዘይተሰማመዐ ድማ ከም ጸላኢ ምፍራድ ዝኣመሰለ ናይ ዘይምጽውዋርን ዘይምክብባርን ባህሊ ኢዩ።

ነዚ ዘይቅኑዕ ተግባራት ናይ ዘይስኒት ምኽኑይ ንምግባር፤ ብዙሕ እዋን ንሓርበኛ ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም ከም በሃሊ እንዳጠቐስካ፥ ‘ህዝቢ ኤርትራ ንኸይንሰማማዕ ተሰማሚዕና ኢና’ ዝብል ጥቕሲ ንምቕራብ  ይህቀን ኢዩ። ቀዳማይ ነገር፤ ሓርበኛ ኣቶ ወልደኣብ ከምኡ ምባሎም ዘረጋግጽ ናይ ድምጺ ይኹን ጽሑፍ ጭብጢ የለን፤ ከምኡ ክብሉ ከምዘይክእሉ ድማ ናይ ልበኖኦምን ብስለቶምን ታሪኾም ምስክር ኢዩ። እቶም ሓርበኛ ‘ኣብቶም ዘይንሰማማዓሎም ከምዘየሰማምዑና ተረዳዲእና፤ ኣብቶም ዘስርሑናን እንሰማማዓሎምን ናይ ሓባር ዕላማ ንስራሕ’ ኢዮም ክብሉ ዝኽእሉ። እዚ ኣበሃህላ ድማ ብቋንቋ እንግሊዚኛ ልሙድ ኢዩ፡ ማለት “agreeing to disagree” a phrase in English referring to the resolution of a conflict። ካልኣይ ነገር ድማ ሓርበኛ ኣቶ ወልደኣብ እንተዝብሉዎ ነይሮም ውን፤ ከም ክእረም እምበር ክድገም ዘይግበኦ ኣበሃህላ ተወሲዱ፤ ክሃስስ ኢዩ ዝግበኦ ነይሩ፥ ምኽንያቱ ንሕብረተሰብ ዘየርብሕ ብሂል ክዝመር ዘይኮነስ  ክርሳዕ  ኢዩ ዝግባእ፤ ብፍላይኳ ምስ ስም ናይቶም ንስኒትን ምስምማዕን ህዝቢ ኤርትራ ልዕሊ ፍርቂ ዕድሚኦም ዝተቓለሱ ሓርበኛ እንዳተኣሳሰርካ ኪኸውን ከሎ ዘየምሕር ኢዩ ዝኸውን።

••••••ይቕጽል

 

 

 

    Print       Email

You might also like...

ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ኤርትራ ወተሃደራዊ መዓስከር ንምምስራት መደብ ከምዘለዎ ይሕበር ኣሎ፡ ዛጊት እንታይ ተገይሩ ኣሎ፤ እዚ ሓድሽ ምዕባለታት ናበይ ገጹ ኪቐንዕ ይኽእል።(1ይ ክፋል)

Read More →