Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ኤርትራውያን፤ መንግስትኹም ኢየ እንዳበለ ዝበልዖም ኣብ ዓዶም ዘሎ ሻርክ፤ ካብቲ ኣብ ውቅያኖሳት እንተጥሒሎም ክበልዖም ዝኽእል ሻርክ ዘይንእስ ስለዝኾነ ኢዮም ናብ ጉዕዞ ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ዝብገሱ ዘለዉ!

By   /  November 8, 2016  /  Comments Off on ኤርትራውያን፤ መንግስትኹም ኢየ እንዳበለ ዝበልዖም ኣብ ዓዶም ዘሎ ሻርክ፤ ካብቲ ኣብ ውቅያኖሳት እንተጥሒሎም ክበልዖም ዝኽእል ሻርክ ዘይንእስ ስለዝኾነ ኢዮም ናብ ጉዕዞ ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ዝብገሱ ዘለዉ!

    Print       Email

ኣብ ኤርትራ ግዝኣት ሕጊ ብወግዒ ተቐቢሩ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ሕጊ ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ ሕጊ ኮይኑ ከመሓድር (ማለት ክገዝእ) ካብ ዝጅምር እነሆ ክልተ ጥማር ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ። ካብ ግዜ ናብ ግዜ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ግፍዕታት እንዳዓበየ ክመጽእ ጸኒሑ ኣሎ።

ኣብዚ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ንመብጸዓን ባህግን ናይቲ ብቓልሱ ሃገሩ ሓራ ዝገበረ ህዝቢ ዓሚጹ፡ ብዘይመስርሕ ሕጊ ባዕሉ ኸሳሲ፡ ፈራድን ሓያርን ቀታልን ኮይኑ ዝጸንሐ ጉጅለ፡ ናይ ዕንደራ ባህርያቱ ክገድድ እምበር ኪመሓየሽ ከምዘይኮነ ንጹር ኮይኑ ኣሎ።ናይዚ ብደዐ መልእኽቲ ድማ ሓደን ንጹርን ኢዩ፤ ንሱ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ለውጢ ባዕሉ ብምርግጋጽ ጥራይ ካብዚ መወዳእታ ዘይብሉ ዓመጽ ኪገላገል ከምዘለዎ ዝሕብር እዉጅ መልእኽቲ ሙኻኑ ኢዩ።

ሎሚ ካብ ኤርትራ ወርሓዊ ክሳብ ኣርባዕተ ወይ ሓሙሽተ ሽሕ ሰባት ናበይ ከይፈለጡ እግሮም ናብ ዝመርሖም ናብ ስደት ይኽዱ ኣለዉ። ኣብ ዓለም ቁጽሪ ናይቶም ናብ መዓስከራት ስደተኛታት ዝኣትዉ ኤርትራውያን ድሕሪ እታ ኣብ ውዑይ ኩናት እትርከብ ሶርያ ተሰሪዑ ካልኣይ ኮይኑ ኣሎ። በዚ ኣሃዛት እዚ ዋሕዚ ኤርትራውያን እንተቐጺሉ እታ ሃገር ጥራሓ ክትተርፍ ኢያ ዝብል ትንታነ ዘይክውንነታዊ ኣይከውንን።

ልክዕ ኢዩ እዚ ስደት እዚ ዝገልጾ ሓቅታት ኣሎ። ኤርትራውያን መንግስትኹም ኢየ እንዳበለ ዝበልዖም ኣብ ዓዶም ዘሎ ሻርክ ካብቲ ኣብ ውቅያኖሳት እንተጥሒሎም ክበልዖም ዝኽእል ሻርክ ዘይንእስ ስለዝኾነ ኢዮም ዕድልና ክንርኢ ኢሎም ዝብገሰሉ ዘሎ፤ ምብጋሶም  ድማ ንሕሰሞም ዘረድእ ኢዩ።

ካብ ሶርያን ኤርትራን ዝውሕዙ ስደተኛታት ብብዝሒ ዝቀራረብ እንተኾይኑ ኩነታት ናይታ ኣብ ኩናት እትጥበስ ዘላ ሃገር ሱርያን ኩነታት ናይ ኤርትራን ተመሳሳሊ ኢዩ ንህዝብታተን ማለት ኢዩ ዝትርጎም።

ሰላም ማለት ኩናት ዘይምህላዉ ማለት ኣይኮነን። ሰላም ማለት ሓርነትን ራህዋን፤ መሰልን ህይወትን፤ ቅሳነትን ፍቕርን ምህላዉ ማለት ኢዩ። ምሹቕራር፥ ባርነት፥ ጥሜት፥ ዓመጽ፥ ግፍዒ፥ ኣድልዎ፥ ምሕራም ኩሎም መሰላት፥ ድምጺ ዘይብሎም ኩናት ኢዮም። ስለዚ ኢዩ ድማ ካብታ ብኣጽዋር ናይ ክልቲኤን ልዕለ ሓያላት ዝሳተፈኦ ሶርያ፥ ካብቲ ብኣረመናዊ ግፍዕታቱ ዝልለ ዳዕሽ ዝርከቦ ከባቢታት ዝስደዱ ህዝቢ ሶርያን  ካብ ኤርትራ ዝስደዱ ህዝብን ጸገሞም ተመሳሳሊ ቁጽሮም ውን ከምኡ ቀዳማይን ካልኣይን ዝኾነ።

ስደት ግን መፍትሒ ዲዩ። ብርግጽ ኣይኮነን። ብፍላይ ንኤርትራውያን ለውጢ ምርግጋጽ እምበር ሃገር ንዓማጽን መሰልቱን ራሕሪሕካ ምኻድ ስቓይካ ምንዋሕ ጥራይ ኢዩ።

ኣብ ኤርትራ ሎሚ ኣብ ክልተ ደምበታት ተኸፈሉ ጉጅለታት ኢዮም ዘለዉ። ኣብቲ ሓደ ወገን ብዓመጽ ዝሳቐ ኩሎም መሰላቱ ዝተነፍገ፤ ናይ ምንባር ሓርነቱ ውን ዝተመንዘዐ መላእ ህዝቢ ክህሉ ከሎ፥ በቲ ካልእ ወገን ድማ ኣዚዮም ውሑዳት ነዚ ዓመጽ ዝባርኹ፥ ኣካሉ ዝኾኑ ገበኘኛታት ዓመጽቲ ይርከቡ።እቲ ምፍጣት ኣብ መንጎ ሰናይን ሰይጣንን፥ ኣብ መንጎ ግሩምን ክፉእን፥ ኣብ መንጎ ሓራዲን ገንሸልን ኢዩ።

ካብዞም ብፍላጥ ነቲ ስርዓት ዝድግፉ ወይ ውን ኣካሉ ዝኾኑ ክርከብ ዝኽእል ለውጢ ዘይምህላዉ ርእሰ ግሉጽ ነገር ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ሰላምን ራህዋን ኢዩ ዘሎ፤ ዝተኣስረ ይኹን ዝተኸላበተ ሰብ የለን ዝብሉ፤ ኣብ ለውጢ ክሳተፉ ኢዶም ክሕውሱን ትጽቢት ዝግበር ኣይኮነን። ንሶም ንባዕሎም ውን ንነብሶም ከም ህያው ዝቖጽርዋ ኣይኮኑን ምኽንያቱ ገዛእ ኣሕዋቱ እናተቐትሉን ናብ ፈቐዶ ሃገራት ፋሕ እናበሉን ስቕ ኢሉ ዝርኢ ሰብ፡ ይትረፍ ብኻልኦት ንገዛእ ርእሱ’ውን ከም ሰብ ክቘጽራ ይጽገም ይኸውን።

ገለ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ውን ንዓመጽ ናይ ህዝቦም ዝኽሕዱ ውን ኣይተሳእኑን። ነቲ ኣብ ኣሕዋቶም ዝወርድ ዘሎ ስቓይን፡ ነታ ሃገር ክትለምስ ዝካየድ ዘሎ ስራሕን ኪኽሕዱ ዘበግሶም ዘሎ ድርኺት እንታይ ክኸውን ከምዝኽእል ንምርድኡ ሓደ ሓደ እዋን የጸግም። ሃገር ከምቲ ኽትኰኖ ዝግባእ እንተዝህሉ እቲ ነዞም ሓቂ ጓዕጺጾም ንህዝቦምን ንኻልእ ተዓዛብን ከደንቁሩ ዝብገሱ ዝወሃቦም ቁራቦ ጥራይ ዘይኰነ ዘድልዮም ሽሻይ ኣብ ሃገሮም ምረኸቡ። ነቲ ውዱቕ ኩነት ከም ቅቡል ወሲዶም፡ ንደቀቕቲ ረብሓታት ኢሎም ክግዝኡ ኸኣ ኣይመድለዮምን።

እቲ ንኤርትራን ህዝባን እናድከመን ኣንጋፍዐን ዝነብር ዘሎ ጉጅለ ብዛዕባ ዕላማታቱ ዝዀነ ይኹን ምጥርጣር የብሉን። ብፍርሂ ርዒዶም ዝእዘዙ፡ ኣእምሮኦም ስሕዩ ዝጣበቑሉን ውልቃዊ ረብሓ ዓጢጥዎም ዝለኣኹን ክሳዕ ዘለዉ ኸኣ ነቲ እዚ ዘለናዮ ኽፍለዘመን ካብ ዝኣቱ ዘየቋረጾ ግፍዒ ክቕጽሎ’ዩ። ኩሎም በበቲ ዝመስሎም መኽንያት እዚ ኣብ ሃገርን ህዝብን ዝወርድ ዘሎ ማህሰይቲ ኽወርድ ዝተሓባበሩ ካብቶም መራሕቶም ብዝውሕድ ክሕተቱ ኣይክእሉን። ኣዒንቶም እናረኣየ ንሞት ኣሕዋቶም ከም ህይወት ስለዝገለጽዎ፡ ዝረኽብዎ ረብሓን፡ ተታሊልናሉ ኽብልዎ ዝኽእሉሉ መኽኒትን ብዘየገድስ፡ ደም ኣሕዋቶም ኣብ ኢዶም’ዩ ዘሎ።

እቲ ቀንዲ ጉዳይ እምበኣር ኣብቶም ንለውጢ ዝኣምኑ ሰባት እንታይ ክግበር ኣለዎ ዝብል ሕቶ ኢዩ። ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ ስደት መፍትሒ ኣይኮነን።

ኣብዚ መድረኽ’ዚ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነቱ ልዕሊ ዝዀነ እዋን ይደልያ ኣሎ። ኩሎም በብወገኖም ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ኰይኖም ዝቃለሱ ዘለዉ ዜጋታት ነዚ ናጽነት ንምግሃድ ዝከኣኣሎም ይገብሩ ኣለዉ። ምሉእ ለውጥን ፍትሕን ክርከብ እንተዀይኑ ዝሰፍሐ ተሳትፍነት ሓፋሽ ስለዘድሊ እቶም ክሳብ ሕጂ ክጠራጠሩ ዝጸንሑ ቀልጢፎም ንለውጢ ኽብገሱ ይግባእ። ኩሎም’ቶም ኣማኻንዮም ነቲ ሃገር ኣዳኺሙ፡ ህዝቢ ዘሪጉ፡ ናጽነት ረጊኡ ዝነብር ዘሎ ደንጉዮም ዘስተውዕሉሉ ዘለዉ፡ እቲ ብግርህነት ዝገበርዎ ጌጋ ኸም ጌጋ ኽእመነሎም እንተዀይኑ ሕጂ ብዘይወዓል ሕደር ንለውጢ ኽብገሱ ይግባእ። ኩሎም ካብ ፈለማ’ቲ ዓመጽ ዝተቓለሱ፡ ኣንስተውዓልዎ ብፍርሂ ርዒዶም ዝለመሱ፡ ብግርህነት ነቲ ጉጅለ ዝሰዓቡ፡ መሲልዎም ዝተደናገሩ ብሓባር እዛ ሃገር ናይ ኩላቶም’ያ።

ካብቲ ንህዝቢ ኤርትራን ንኹሎም ተዓዘብትን ዘሰምበደ ናይ 2001 ማእሰርትታት ክሳዕ ሕጂ ለውጢ ዘይምምኡ ዘነጽሮ ነገር እንተሎ፡ ኣብ ኤርትራ ንሓፋሽ መሊኹ ዝኸይድ ዘሎ ጉጅለ ለውጢ ኸምጽእ ድሉው ከምዘይኰነ’ዩ። ስለዚ እቲ ናይ ፍርሒ እዋን፡ ናይ ምትላል እዋንን ናይ ግርህነት እዋንን ኣኽቲሙ፡ ኩሉ ኣሕዋቱን ሃገሩን ዘፍቅር ዜጋ ብሓባር ንለውጢ ዝሰርሑሉ እዋን’ዩ ተበጺሑ ዘሎ።

 

 

    Print       Email

You might also like...

mideast

ሓድሽ ዓለማዊን ዞባውን ስርዓት (order)፤ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸልዋ ኣሎ።

Read More →