Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ሰባት ኣብ ትሕቲ ምልኪ ምንባር ከም ልሙድ ክወስድዎ እንተጀሚሮም፡ ምልኪ  ንቡር ስርዓት፡ ዓመጽ ድማ መዓልታዊ ህይወት ኮይኑ ኪቕጽል ኢዩ

By   /  October 25, 2016  /  Comments Off on ሰባት ኣብ ትሕቲ ምልኪ ምንባር ከም ልሙድ ክወስድዎ እንተጀሚሮም፡ ምልኪ  ንቡር ስርዓት፡ ዓመጽ ድማ መዓልታዊ ህይወት ኮይኑ ኪቕጽል ኢዩ

    Print       Email

ፍሉጥ ኣፍሪቃዊ ተቓላሳይ ስቲቪ ቤኮ ንምልካውያንን ተመለኽትን ኣመልኪቱ ኣብ መጽሓፉ ከምዚ ዝስዕብ ይብል።፡‘’እቲ ዝሓየለ ኣጽዋር መለኽቲ ምሉኽ ኣእምሮ ናይቲ ዝጭቁንዎ ህዝቢ ኢዩ’።

እዚ ኣበሃህላ እዚ፡ህዝቢ ንምልኪ ከም ንቡር ተቐቢሉ ከም ኣካል ህይወቱ ክርእዮ እንተጀሚሩ፡ንመለኽቲ ካብቲ ምልኮም ንምርጋእ ዝጥቀሙሉ ኣጽዋር ንላዕሊ ሓይሊ ዝህቦም ሙኻኑ ኢዩ ዘረጋግጽ።

ብልክዕ ድማ፡ህዝቢ ነቲ መሰረታዊ ባህርያዊ ሰብኣዊ ሓርነቱ ዝመንጠሎ ስርዓት ኣሜን ኢሉ ተንበርኪኹ ዝኸይድ እንተኾይኑ፡ቀዳማይ ጸላኢ ናይ ገዛእ ነብሱ ኮይኑ ኣሎ ማለት ኢዩ።

ህዝቢ ኤርትራ፤ ሎሚ ካብቲ መሰረታዊ ዝሕሰብ ንማንም ወዲ ሰብ ክንፈግ ዘይግበኦ ናይ ምንቅስቓስ፡ምዝራብ/ውላድካን ንብረትካን ምውናን፡ኣብ ዝመረጽካዮ ሃይማኖት ምእማን ጀሚርካ  ክሳብ እቲ ድሒሩ ዝመጽእ፡ድምጽካ ናይ ምስማዕ፡ናይ ምእካብ፡ ፖለቲካዊ ሓሳብካ ብሓርነት ናይ ምግላጽ፡ናይ ምውድዳር፡ናይ ምምራጽ መሰሉ ተነጢቑ ኣሎ።

መለኽቲ ካብ ኣፈሙዝ ጠበንጃ ዝውለዱ ደሃኽቲ ኢዮም፡ከምታ ዝፍጠረቶም ማህጸን ድማ እምነቶም ኣብ ምትኳስን ሓይልን ኢዩ፡ኣብዚ ናይ ሓይሊ እምነት ዝሙርከስ ስርዓት ድማ ልዕልና ሕጊ ቀዳማይ ጸላኢኡ ጌሩ ስለዝፍርጅ ምልካውያን ዝፈጥርዎ ሃዋሁው፡ናይ ቓንቓ ሓይሊ፡ናይ ርግጸት፡ናይ ራዕድን ሽበራን ሃዋህው ይኸውን።

ህዝቢ ኤርትራ እዚ ራዕዲ እዚ ኢዩ ናብ ርግጸት መሪሕዎ ዘሎ። ልክዕ ኢዩ ኣብ ትሕቲ ምልኪ ምንባር ከቢድ ብድሆ ኢዩ። ናይ ፖሊስን ጸጥታን ሰራዊትን ሓይሊ ኣብ ኢዱ ዝጨበጠ፡ኣብ ዝደለዮ እዋን ክኣስረካ፥ ክቐትለካ፥ ክሳድደካ፥ ክዘምተካ ዝኽእል ስርዓት ኣብ ልዕሌኻ ከም ደበና ኣንጸልሊዩካ ክንሱ ምንባር ቀሊል ዘይሙኻኑ ርዱእ ኢዩ።

ይኹን ግን ንምልኪ ለሚድካ ከም ንቡር ህይወትካ ምቕባል/፥ ኣብቶም መሰረታውያን ሰብኣዊ መሰላትካ ሕድገት ጌርካ ተንበርኪኻ ምንባር ዘለዎ ሳዕቤን ዝገደደ ኢዩ። ምልክን ባርነትን ለሚድካዮም እትነብር ኩነት እንተዝነብሩ፡ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር መግዛእቲ ኣምበይምተላዕለን። ህዝቢ ኤርትራ ንዝወርደካ ራዕድን ሹቕሮራን ጭቆና ንዓመጽ ተቐቢልካን ከም ንቡር ወሲድካን ክትነብር ኣሎካ ዝብል እምነት እንተዝነብሮ፡ኣንጻርቲ ብራዕዱን ሽበርኡን ዝልለ ስርዓት መንግስቱ ሃይለማርያም ምስናይ ናይ ዓፋኝን ቀይሽብሩን ብትብዓት ኣምበይምነቐለን።

ሕጂውን እምነት ናይ ኤርትራውያን እዚ እምነት ቀደም ኢዩ ኪኸውን ዝግባእ። መባእታዊ ሓርነቱ ተነፊጉ ክንሱ ከምንቡር ክወስዶ እንተጀሚሩ፡ከምቲ ህቡብ ተቓላሳይ ስቲቪ ቤኮ ዝበሎ ዝተንበርከኸ ኣእሙሩኡ ካብቶም ቀንዲ መሳርሒ ምንዋሕ ዕምሪ ምልካዊ ስርዓት ይኸውን ኣሎ ማለት ኢዩ። እቲ ናይ ዝበዝሐ ህዝቢ ሕቶ ድማ ከመይ ኢሉ ኢዩ እዚ ንናይ ዓለም ሓያላት ዝሰዓረ ህዝቢ፡ንሪሙ ልዕሊ ዝኾነ ወገን ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ንምልኪን ናብርኡ ኣብ ትሕቲ ምልኪ፡ከም ልሙድ ህይወቱ ተቐቢሉ ዝነብር ዘሎ?

ናጽነት ኣብ ምምጻእ ኣብ ሓዊ ዝዘለለ ተባዕ፡ሎሚ ‘ደስኪልካ’ ኣሎኻ ተባሂሉ እሺ ኢሉ ዝተባህሎ ክገብር፡ኩሎም ኣካይዳታት ኣንጻር እቲ ዝተቓለሰሎም ዕላማታትን ክብርታትን እንዳኸዱ ኣጽቂጡ ክርእይ ጌሩ ዝዕዝሞ ዘሎ ነገር እንታይ ኢዩ? ናብራ ድኽነት ህይወተይ ኢሉ ተቐቢልዎስ ኣብ ክንዲ ነቲ ንድኽነቱ ዝፈጠረ ምልኪ ዝቃለስ ነቲ እንተስ ስሚንቶ ፋሕፊሑ እንተስ ፒያቲ ሓጺቡ እንተስ ብሞይኡ ሰሪሑ ጨቖቕ ኢሉ ዝልእከሉ ኣብ ወጻኢ ኮዝነብር መቕርቡ ምርጋም እንታይ ናይ ሓዋሩ ውጽኢት ከምጽእ ይኽእል?  ኣብ ማእከል ጸላኢ ኮይኑ ህይወቱ ኣብ ዕማኾ ኢዱ ጨቢጡ፡ኣብ ታሪኽ ክድገም ዘይክእል ቅያታት ዝፈጸመ ህዝቢ ኤርትራ፡ሎሚ ብከመይ መንገዲ ኢዩ ደቁ በብእብረ እንዳተመንጠልዎ፡ጨቖቕ ኢሉ ዘጥረዮ ንብረት እንዳተመንዘዖ፥ ተዓዚሙ ዝነብር ዘሎ።

ምልካውነት ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝተራእየ ክስተት ኢዩ። ኣብዚ እዋን እዚ ጥራይ፡ኣብ ግብጺ ዘሎ ወተሃደራዊ ስርዓት፥ ኣብ ኢትዮጲያ ዘሎ ዕብለላ ሓደ ጉጅለ፥ ኣብ ጅቡቲ ዘሎ ኣብ ዙርያ ዝተወሰነ ቀቢላ ዘሽከርክር ፖለቲካውን ወተሃደራውን ስልጣን፥ ኣብ ኡጋንዳ ዘሎ ልዕሊ 30 ዓመት ስልጣን ዝጨበጠ ፕረሲደንት፥ ኣብ ዚንባብወ ዘሎ 40 ዓመቱ ዝቐረበ ናይ ሮበርት ሙጋበ ዕብለላ፤ ኣብ ሱዳን ዘሎ ወተሃደራዊ መልክዕ ዝጀመረ ናይ ፕረሲደንት ኣልበሽር ምልኪ ወዘተ።

ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልኪ ግን ካብዞም ኩሎም እተጠቐሱ ዝበኣሰ ዝገብሮ ብዙሕ ረቓሒታት ኣሎ። እዞም ኩሎም ዝተጠቀሱ ስርዓታት ኣፍሪቃ/እንኮስ ህዝቢ ኣብ ፖለቲካዊ ስልጣኖም ኣይምጻኣዮም እምበር እቲ ካልእ ሓርነቱ ዳርጋ ዝተማለአ ኢዩ።/ኣብዘን ሃገራት ህዝቢ ኣብ ዝደለዮ እዋን ናብ ዝደለዮ ቦታ ኪንቀሳቐስ ዘይተደረተ መሰል ኣለዎ።፡መውጽኢ ቪዛ ዝበሃል ዝሕተቶ የብሉን፥፡ፓስፖርት ምውጻእ ተራ ነገር ኢዩ።፡በዓል ዓቕሚ ክነግድ፡በዓል መሬት ክሓርስ ዘኽእሎ ሃዋህው ጥጡሕ ኢዩ።፡ልዕሊ ኩሉ ድማ ቅዋም ዝበሃል ስርዓት፥፡ወላ ብውሱን ዓቐን ድማ ፍትሒን መስርሕ ሕግን ኣሎ።

ስለዚ ኢዩ ድማ ኤርትራ፡ብመለክዒ ናይቶም ዝደሓሩ ስርዓታት ኣፍሪቃ እውን እንተኾነ ኣብቲ ዝተሓተ ናይ ሰብኣዊ መሰላት መዝገብ እትሰፍር። ብዘይካ ኣብ ኤርትራ፡ኣብ ዝኾነ ኩርናዕ ናይ ዓለም ኣብ ባንክ ዘእተዎ ገንዘቡ ብሞቕነን ዝቕበል ህዝቢ የለን፥፡ብዘይካ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝኾነት ስፍራ ናይ ዓለም ዋንነት ደቁ ዘይብሉ፡ደቁ  መንግስቲ እንተደለየ ከም ባራዩ ዘስረሖም፡ወይ ውን ናብ ወተሃደራት ዝቕይሮም የለን። ኣብ ዝኾነ ኩርናዕ ናይ ዓለም፡መንግስቲ ዝኣዘዞም እምነታት ጥራይ ዝኣምን ህዝቢ የለን ብዘይካ ኣብ ኤርትራ።

ስለዚ ኢዩ እምበኣር ህዝቢ ኤርትራ፡ብፍላይ ድማ እቲ ናይ ለውጢ መራሒ ኪኸውን ዝግባእ ኣካል፡ነዚ ኣዚዩ ዘይንቡር ኩነታት ምቅባሉ ሓደገኛ መጻኢ ዝፈጥር ኢዩ ዝበሃል። ንመሰሉ ደው ዘይብል ህዝቢ፡ቀጻልነቱን መጻኢኡን ዘጠራጥር ኢዩ ዝኸውን። ምኽንያቱ /እቲ ዘይተርፍ ለውጢ፤  ደንጉዩ ኣብ ዝመጻሉ እዋን፡ኣብቲ ምልካውያን ዝተኸልዎ ሃዋህው ስለዝፍጸም፡ሃገር ናይ ምብትታን ወይ ብዉሑዱ ናይ ምትፍናን ሓደጋ ከጋጥማ ይኽእል።

ስለዝኾነ፡ህዝቢ ኤርትራ ንሰብኣዊ ክብረቱ ክለዓል፡ነቲ ውዒሉ ሓዲሩ ምምጽኡ ዘይተርፎ ለውጢ በቲ ባዕሉ ዝመርሖን ሃናጺ ሸነኹን ክሕዞ፡ከምኡ ንምግባር ኪኽእል መታን ድማ /ደድሕሪ ፍጻመ ዘይኮነ ቀቅድሚ ፍጻመ እንዳኸደ ዝመርሕ ዝኣሊ ናይ ለውጢ መስርሕ ከካይድ ይግባእ።

ከምቲ፡‘እንቁላሊሕ ብደገ እንተተሃሪማ ትስበር ብውሽጢ እንተተሃሪማ ድማ ጫቑት ትፈጥር ዝበሃል’ ፡እቲ ህይወት ዝፈጥር ለውጢ ዝመጽእ ካብ ውሽጢ እምበር ካብ ደገ ስለዘይኮነ፡ናይዚ ዝበሃል ዘሎ ለውጢ መሪሕ ተራ ኣብቶም ኣብ ውሽጢ ዘለዉ፡ብፍላይ እኳ ኣብቶም ህዝቢ ንለውጢ ዘቋምቶም ሓይልታት ዝሙርከስ ኢዩ።

ብደገ ዝግበር ወይ ውን ዝደፋፋእ ለውጢ ክሰብረና እንተዘይኮይኑ ከዐርየና ኣይኮነን።

 

 

    Print       Email

You might also like...

ሃንደበታዊ ምቅይያር ኣዘዝቲ በራጊድን ቦጦሎኒታትን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ይካየድ ምህላዉ ተሓቢሩ።

Read More →