Loading...
You are here:  Home  >  Tigrigna  >  Current Article

ውልቀ መላኺ መራሒ ኡዝበኺስታን ዓሪፉ

By   /  September 3, 2016  /  Comments Off on ውልቀ መላኺ መራሒ ኡዝበኺስታን ዓሪፉ

    Print       Email

እቲ ብኩሉንትናዊ ተግባራቱ ንምልካዊ መራሒ ኤርትራ ዝመስል ውልቀ መላኺ ሪፑብሊክ ኡዝቤኺስታን ከምዝዓረፈ ማዕከናት ዜና ዓለም ገሊጸን ኣለዋ። ልክዕ ከም ኩሎም ምልካውያን ፕረሲደንትታት ናይ ኡዝቤኺስታን ፕረሲደንት ኢዝላም ካሪሞቭ ውን መሰል ምዝራብን ሓሳብካ ምግላጽን ዝኣገደ መላኺ ስለዝነበረ ዜና ዕረፍቲ ናይቲ ውልቀመላኺ ካብ ማዕከን ዜና ናይታ ሃገር ዘይኮነ ካብ ማዕከናት ዜና ዓለም ብፍላይ ድማ እታ ምስታ ሃገር ጥቡቕ ዝምድና ዘለዋ ሩስያ ኢዩ ተፈኒዩ።

ውልቀ ምልካዊ ኢስላም ካሪሞቭ ዓሪፉ ከሉ ውን ተኾነ ደፊሩ ፕረሲደንት ሃገርና ዓሪፉ ክብል ዝኽእል በዓል ስልጣን እታ ሃገር ስለዘይተረኸበ ናይ ጎረበት ሃገርቱርኪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢዩ ካብቶም ቀዳሞ ሰባት ኮይኑ  ነቲ ዜና ዝገለጸ።

ፕረሲደንት ኢዝላም ን27 ዓመታት ብዘይ ምርጫ ብሓይሊ ነታ ሃገር ኪገዝእ ዝጸንሐ መራሒ ኢዩ። ኣብ ኡዝቤኺስታን ሕጋዊ ተቓዋሚ ሰልፊ ወይ ውን ምክትል ፕረሲደንት ስለዘየሎ እቲ ፕረሲደንት ድሕሪ ሙማቱ ኣጋጢሙ ዘሎ ክፍተት ስልጣን መን ብኸመይ ክትከኦ ኢዩ ዝተፈለጠ የልቦን።

ልኽዕ ከምቲ ኣብ ኤርትራ ዝሓለፈ ጸብጻብ ፍሉይ ልኡኽ ኮሚሽን ምጽራይ ዝገለጾ ኣብ ኡዝቤኺስታን ውን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ምሕደራ ኢዝላም ካሪሞቭ ኮነ ኢልካ ስርዓት ብዝሓዘ መልክዕ ብምስቓይ ገዛእ ህዝባ ተኸሲሳ ዘላ ሃገር ኢያ።

ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንመንግስቲ ካሪሞቭ ሓደ ካብቶም ናይ ዓለምና ቀንዲ ዓመጽቲን ኣሳቐይትን ስርዓታት ክብል ኣብ መዛግብቱ ኣስፊርዎ ኢዩ። ኣብታ ሃገር ፖለቲካዊ ትካላውነት፥ መሰል ምዝራብን ሓሳብካ ምግላጽን፥ መሰል ሙቓም ፖለቲካውያን ውድባት ብዝኣመሰሉ ጉዳያት ምስቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ተመሳሳሊ ባህርያት ኣለዎ። እቲ ፕሲደንት ኩሉ ፖለቲካውን ቁጠባውን ስልጣን ኣብ ኢዱ ዝጨበጠ ኮይኑ፤ ብፍላይ ብመንገዲ እቲ ብኣረሜንነቱ ዝፍለጥ ትካላት ሃገራዊ ድሕነቱ ኣሽሓት ህዝቢ ኣሲሩን ቀንጺሉን ኢዩ።

ከም ኩሎም መለኽቲ ፕረሲደንት ካሪሞቭ ውን ምክትል ወይ ውን ስልጣን ዝሻረኾ ትርጉም ዘለዎ ትካላት ኣይነበሮን። እቲ ፕረሲደንት ንነዊሕ እዋን ጓሉ ተካኢቱ ክትከውን የዳልዋ ምንባሩ ኢዩ ዝሕበር።

ካሪሞቭ ከም ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣብ 1991 ስልጣን ብሓይሉ ዝሓዘ ኮይኑ ድሕሪኡ ኣብ ዝሰዓበ ዓመታት ንኩሎም እቶም ዝተቓወሙን ለውጥን ምምሕያሽን ዝጠለቡን ኣብ ትሕቲ ማእሰርቲ ከምዝሓቁን ከምዝስወሩን ምግባሩ ሮይተርስ ይገልጽ። ኣብዚ መዳይ እዚ ድማ ምስ ውልቀ መላኺ ኤርትራ ስጡም ተመሳሳልነት ኣለዎ።

ኣብ 2001 ፕረሲደንት ኢሳይስ ነቶም ዝተቓወምዎ ከሕቅቅ ከሎ፤ ፕረሲደንት ካሪሞቭ ውን ኣብ 2002 ብዙሓት ካብቶም ዝተቓወምዎ ከምዝስወሩ ከምዝገበረ፤ ብፍላይ ንኽልተ መራሕቲ ምንቅስቓስ ብህይወቶም ከለዉ ኣብ ውዑይ ማይ ከምዝጠጠቖም ይሕበር።

ካሪሞቭ ልክዕ ከም እቲ ፕረሲደንት ኢሳያስ ዝጥቀመሉ ኣገባብ ኣብ መንጎ ሃገራት ቻይና፥ ሩስያን ኣሜሪካን ምኑቓት እንዳፈጠረ ስልጣኑ ከምዘናወሐ ዝፍለጥ ኮይኑ፤ ብፍላይ ቁጠባ ናይታ ሃገርን ሃብትን ንእሙናት ቀረብቱን ካድረታቱን ጥራይ ይህብ ከምዝነበረ ይፍለጥ።

ህዝቢ ኡዝበኺስታን እቲ መላኺ ካብ ስልጣን ክእለ ሰብኣዊ ሓርነቱ ክህቦ ይጠልበሉ ኣብ ዝነበረ እዋን፤ እቲ መላኺን ደገፍቱን ኢስላም ካሪሞቭ ካብ ስልጣን እንተተኣልዩ ኡዝቤኺስታን ኣብ ሕንፍሽፍሽን ሃይማኖታውን ዓሌታውን ግጭት ክትኣቱ ኢያ ክብሉ ክጉስጉሱ ምጽነሖም ዶቸቨለ ገሊጹ። እዚ ድማ ልክዕ ነቲ ኢሳያስ እንተተኣሊዩ ኤርትራ ኣብ ሃይማኖታውን ኣውራጃውን ሁከት ክትጥሕል ኢያ ዝብል ናይ ደገፍቲ ምልኪ ዘመተ ዝመሳሰል ኢዩ።

እቲ ምምስሳል ግን ኣብ መንጎ መለኽቲ ኤርትራን ኡዝበኺስታንን ጥራይ ኣይኮነን። እቲ ምምስሳል ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራን ኡዝበኺስታንን ውን ኢዩ፤ ምኽንያቱ ህዝቢ ኡዝበኺስታንን ልክዕ ከም ህዝቢ ኤርትራን ናይ ለውጢ መራሕቱን እቲ መራሒ ን27 ዓመት እንዳኣሳቐዮም ካብ ስልጣን ክኣልይዎ ኣይከኣሉን።

ኢስላም ካሪሞቭ ድሕሪ ምዕራፉ እታ ሃገር ከምቲ ባዕሉ ዝብሎ ዝንበረ ኣብ ዕግርግርን ሁከትን ዲያ ክትሽመም ወይስ ካልእ ዴሞክራስያዊ መንገዲ ኢያ ክትሕዝ ብሕጂ ዝረአ ኢዩ። እቲ ድሮ ተራእዩ ዘሎ ሓቂ ግን ህዝብታት ናይ ዝኾነት ሃገር መለኽቲ ሓሚሞም ክሳብ ዝሞቱ ደው ኢሎም ክጽበዩ ከምዘይብሎም ኢዩ – ንለውጢ ዘይተዳለወ ህዝቢ ድሕሪ ሞት መለኽቲ ከቢድ ሓደጋ ከጋጥሞ ስለዝኽእል።

 

 

    Print       Email

You might also like...

ሃንደበታዊ ምቅይያር ኣዘዝቲ በራጊድን ቦጦሎኒታትን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ይካየድ ምህላዉ ተሓቢሩ።

Read More →