Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ሓታቲ ዘይብሉ መንእሰይ ኣብ ትሕቲ ዘይተሓታቲ ስርዓት

By   /  August 25, 2016  /  Comments Off on ሓታቲ ዘይብሉ መንእሰይ ኣብ ትሕቲ ዘይተሓታቲ ስርዓት

    Print       Email

ናጻ ኣብ ዝዀነ ሕብረተሰብ ዝነብሩ ሰባት ዝህልዎም መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል ብሓርነት ብህይወት ናይ ምንባር መሰል’ዩ። እዚ መሰል’ዚ ብዝዀነ ይኹን መኽንያት ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ኩነት ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘይኣቱ መሰረታዊ መሰል ደቂሰብ’ዩ።

ናይ ምንባር መሰል ብፍቓድ ውልቀሰባት፡ ሕብረተሰብ፡ መንግስቲ ይኹን ሰብስልጣን ዘይምንዛዕ መሰረታዊ ህዝባዊ መሰል’ዩ። ዜጋታት ብህይወት ናይ ምንባር መሰረታዊ መሰል ዝረጋገጹሎም ተወሰኽቲ መሰላት ኣለውዎም። ሃገራት ንሰባት ብህይወት ንኽነብሩ ክከላኸላሎም ግዴታ ክህልወን ከሎ፡ ሰባት ድሕነት ዝቕርብ መንግስቲ ክረኽቡ መሰረታዊ መሰሎም’ዩ። ናይ ምንባር መሰል ሰባት እንተተጋሂሱ፡ ዜጋታት ነቶም ሞት ዘስዓቡ ሰባት፡ ትካላት፡ መንግስቲ ይኹን ሃገር ክኸስዎም መሰል ኣለዎም።

መሰል ብህይወት ምንባር ዜጋታት መሰረታዊ መሰል ሰባት ኰይኑ፡ ሃገራት ንኽቘማ ዘድሊ ቀዳማይ ኣብ መንጎ ኣባላት ሕብረተሰብ ዝብጻሕ ስምምዕ’ዩ። ሰባት ህይወት ሓድሕዶም ክከባበሩ ፍቓደኛታት ምስዘይኰኑ ሃገር ክትህሉ ኣይትኽእልን። ሰባት፡ ትካላት፡ መንግስቲ፡ ሃገር መሰል ምንባር ውልቀሰባት ክግህሱ ምስዝጅምሩ፡ እቲ ሃገር ንምቛም ዘድሊ ሰባት ንሓድሕዶም ከይቃተሉ ዝብጻሕ ርድድእ ፈሪሱ ሕብረተሰባት ተዘሪጎም ሃገራት ይፈርሳ። ዝዀነ ይኹን ሰብ ወይ መንግስቲ ዜጋታት ክቐትል ምስዝጅምር፡ ብቐጥታ ንድሕነት ዜጋታት ኣብ ሓደጋ ኣእትዩ፡ ንስምምዕ ምክብባር ህይወት ኣፍሪሱ፡ ንሃገር ብሓጊ ኣራዊት እትንበር ጫካ ኽትከውን ይቕስባ።

ኣብ ናይ ሎሚ ዜና 1 ዝኾኑ ኤርትራውያን እሱራት ኣብ ዳህላክ ብዝሰንኪ ዝወረዶም ግዱድ ዕዮን ስቅያትን ሙማቶም ተገሊጹ ኣሎ። ቅድሚ ክልተ ቕነ ይገብር እውን  3 ካብቶም ብኣስገዳድ ናብ ሳዋ ዝወረዱ መበል 30 ዙርያ መንእሰያት ብመኮንናት ናይቲ መዓስከር ኣብ ሳዋ ከም እተረሸኑ ተገሊጹ ነይሩ። ብኸምዚ ዝኣመሰለ ቀጻሊ ቅትለት ንጹሃን ዜጋታት መንግስቲ ኤርትራ  መሰረታዊ መሰል ደቂሰብ ብምግሃሶም፡ ንመሰረታዊ ህላወ ኤርትራ ኸም ሃገር ኲናት ከፊቱሉ ኣለዉ። ምኽንያቱ ሃገራት፡ ሃገራት ክዀና ሰባት ስለዘድልይወን፥  ዕላማ ናይ ዝኾነ ሕብረተሰብ ድማ  ንሓባራዊ ገስጋስ ስለዝዀነንን፡ መሰል ምንባር ደቂሰብ ዝግህስ ዝዀነ ይኹን ኣካል ኣንጻር ሃገርን ህዝበን ኲናት ከምዝኣወጀ ይቝጸር። ናይ ሓደ ሰብ ምስኣን ፍትሒ ናይ መላእ ሕብረተሰብ ምስኣን ፍትሒ ኢዩ ከምዝበሃል፥ ኣብ ልዕሊ እዞም ኣብ ሳዋ ዝርከቡ መንእሰያት ዝተፈጸመ ቅትለት ይኹን ዝቕጽል ዘሎ ምጋሃስ መሰላት ብቐጥታ ንኹሎም እቶም ሚልዮናት ዜጋታት’ታ ሃገር ይምልከቶም።

ዜጋታት መሰል ምንባር እንተዘይብሎም ሃገር የብሎምን። ብዘይ’ዚ መሰል’ዚ ካልእ ዝረኸቡ ይርከቡ ትርጉም ኣልቦ ኢዩ። ህይወቶም መዓስን ኣበይን ብቓሕታ ሓደ ዓማጺ ጉጅለ ትርሸን  ዘይፈልጡ ኣህዛብ፡ ኣብ ሹቕሮራ ዝነብሩ ዜጋታት ዘለውዋ  ሃገር  መጻኢኣ ዝጸልመተት ሕብረተሰባ ድማ ከም እንስሳ ንማሕረዲ ዝጽበየላ ሃገር’ያ።

ከምኡ ስለዝዀነ’ዩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ከምዞም ኣብ ሳዋ ዝሞቱ ይኹኑ ብዓመጽ ኣበየ ከባቢታት ዝተቐትሉ ደቁ ከይሓዝነሎምን ሓዘኑ ንኻልኦት ከየርድእን ስድራቤቶም ውን ከይሰምዑን ከልኪሉ። እቲ ንሞት ኤርትራውያን ክልተ ሞት ዝገብሮ እምበኣር መሰል ምንባር ህዝቢ ኤርትራ ይግሃስ ምህላዉ ኸይኣክል፡ ስድራቤታት ሞት ደቆም ከይፈልጡ መታን ሬሰኦም ከም ሞት ከልቢ ኣብ ዘይተፈለጠ ቦታታት ሳዋ ክቕበር ምእዛዙ እዩ።

ከም ግቡእ መንግስቲ ድሕነት ዜጋታት ክሕሉ ዝቐውም ኣካል’ዩ። እቶም ነቲ መንግስቲ ዘቝሙ ሰባት ዝውንንዎ ሓይሊ ብዘየገድስ መንግስትነት ነቲ መሰረታዊ ቅዋማዊ ሓላፍነት ብምስካም ጥራይ ይመጽእ። ንቕዋማዊ ሓላፍነቱ ዘንጊዑ፡ ንቕዋም ደርብዩ፡ መንግስቲ ህዝቢ ዘሰክሞ ሓላፍነት ደርብዩ፡ ንገዛእ ርእሱ ገዛኢ ህዝብን ሃገርን ዝገብራ ጉጅለ ምስዝርከብ፡ መንግስቲ ተዓልዩ ማለት’ዩ። ዜጋታት ንመሰል ምህላዎም ዝግህስ መንግስቲ ምስዘጋጥሞም ብዘከኣሎም ዘበለ ተቓሊሶም ክቕይርዎ መሰረታዊ መሰሎም’ዩ።

ንህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ኹሉ ውርደት ኣብጺሕዎ ዘሎ፡ ብዘይቅዋምን ብዘይህግን ኣብ እትናበር ሃገር ይነብር ስለዘሎ’ዩ። ብዘይ ሕጊ ንመሰል ሰባት ኽጣበቕ ዝኽእል መንግስቲ የለን። ብመሰረቱ ሕግታት ዝጸሓፉሉ መኽንያት፡ ሰባት ንነብሶም ካብ ሓደጋ ሸፋቱ ጉጅለታትን ትካላትን ዝከላኸሉሉ ሜላ ምእንቲ ኽህልዎም’ዩ። ካብቲ ንቕዋም ሽለል ዝበለሉ መዓልቲ እቲ ጉጅለ ከም ጸላኢ ቅዋም ተቘጺሩ፡ ሓይሊ ቕዋም ከይተባሕጐጐ ኸሎ ስጕምቲ ኽውሰደሉ ይግባእ። ክሰርቕን ክቐትልን ምዃኑ እናግለጸ ዝመጽእ ዓማጺ ስለዘየለ፡ ሰባት ንቓላት’ቲ ጉጅለ ከም መወከሲ ክወስድዎ ኸምዘይክእሉ ህጻናት’ውን ዘተውዕልዎ’ዩ። ስለዚ ድማ እቲ ይሓልየሎም ምዃኑ ዝገልጽ ጉጅለ፡ ሃገራውነት እናሰበኸ ንቕዋም ሃገር ከፍርስ እንተተራእዩ ባርያ ክኸውን ዘይምነ ዘበለ ዜጋ ኣብቲ ሰዓት’ቲ ንመሰሉን መሰል ህዝቡን ክቐውም’ዩ ዝግባእ።

መንግስቲ ኤርትራ  ካብቲ ብግሁድ ናይ ምልኪ መደቡ ኸካይደሉ ዝጀመረሉ እዋን ንህዝቢ ኤርትራ ፈጺሙ ኣየታለሎን። እቲ ጉጅለ ንቕዋም ሸለል ኢሉ ጥራይ ዘይኰነ፡ ጀጋኑ ኣጽኒቱ፡ ኣሽሓት ኣሲሩ፡ ንግድን ኢንዱስትርን ኣዕንዩ፡ ንሞያተኛታት ተጻሪሩ፡ መሰል ኣምልኾ ከልኪሉ፡ መንእሰያት ሰጒጉ፡ ቃሕ ዝበሎ ቐቲሉ’ዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ጉጅለ ይትረፍ ሕጊ ኸኽብር፡ ስም ሕጊ ንዝጠቐሱ እናቐንጸለ’ዩ ዝናበር።

እቶም ነቲ ብዘይቅዋም ዝናበር፡ ንዜጋታት ናብ ባራዩ ዝልውጥ ሓይሊ ዝውድሱ ውሑዳት ኣብ ቃሕ ዝበሎም ካልእ ሕብረተሰብ ከይዶም ንነብሶም ከም ባራዩ ኽሸጥዋ ይኽእሉ’ዮም። ክቡርን ሕፉርን ታሪኽ ዘለዎ ህዝቢ ኤርትራ ግና ኣብ ማእከል ከተማ ተቐሚጦም እናቐተሉ ብዝዝርፍዎ ሸፋቱ ዝምርሓሉ ዘመን የብቅዕ’ዩ ዘሎ።

 

    Print       Email

You might also like...

mideast

ሓድሽ ዓለማዊን ዞባውን ስርዓት (order)፤ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸልዋ ኣሎ።

Read More →