Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ዝበዝሓ ሃገራት ንርኽበታት ጸብጻብ መርማሪ ኮሚሽን ይድግፋ።

By   /  June 22, 2016  /  Comments Off on ዝበዝሓ ሃገራት ንርኽበታት ጸብጻብ መርማሪ ኮሚሽን ይድግፋ።

    Print       Email

images (1)መበል 32 ስሩዕ ኣኼባኡ ዘሰላስል ዘሎ  ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት  ፣ ኣብ ኤርትራ ገበናት ኣንጻር ሰብኣዉነት ይፍጸም ከምዘሎ ዘነጽር ርኽበታት ንዘስፈረ ጸብጻብ መርማሪ ኮሚሽን ብ 21 ሰነ 2016 ሰሚዑ። ነቲ ጸብጻብ ናብ`ቲ 47 ሃገራት ዝጥንፍ ባይቶ ዘቕረበ ኣቦ መንበር መርማሪ ኮሚሽን ንሰብኣዊ ኩነታት ኣብ ኤርትራ ኣውስትራልያዊ ማይክ ስሚዝ ፥ ኣብ ኤርትራ ገበናት ኣንጻር ሰብኣዉነት ይፍጸም ከምዘሎ ሓቢሩ ፈጸምቲ እቶም ገበናት ናብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ክምርሑ ብኮሚሽኑ ቀሪቡ ንዘሎ እማመ ኣባላት ሃገራት እቲ ባይቶ ዉዱዕ ግንዛቤ ክህባሉ እዩ ኣትሪሩ ጸዊዑ።

ንጸብጻብ እቲ መርማሪ ኮሚሽን ድሕሪ ምስማዕ ዝበዝሓ ኣባል ሃገራት እቲ ባይቶ ነቲ ኣብ ኤርትራ ገበናት ኣንጻር ሰብኣዉነት ይፍጸም ከምዘሎ ዝሕብር ጸብጻብን ፈጸምቱ ናብ ፍርዲ ክቐርቡ ዝጽውዕ እማመን እቲ ኮሚሽን ደጊፈንኦ ኣለዋ። ነቲ ጸብጻብ ዝደገፋን ኣብ ኤርትራ ሰሪቱ ዘሎ ግህሰታት ከምዘሻቕለን ናይ ዝገለጻ ኣባላት ሃገራት ምስተን ነቲ ጸብጻብ ብድሎ ዝተቛወመኦን ከምኡ`ውን ክዕቀባ ዝመረጻን ኣባላት ክነጻጸር እንከሎ ብዕጽፊ ዚዛይድ እዩ።

ብኣቶ የማነ ገብረኣብ ተመሪሑ ኣብ`ቲ ባይቶ ንመንግስቲ ኤርትራ ዝወከለ ወገን ፥ ዝረትዕ መጎት ኣብ ክንዲ ምቕራብ ርኽበት እቲ ኮሚሽን መሰረት ዝውሕዶን ፖለቲካዊ ድፍኢት ዘለዎን  ዝብል ፍሕሹውን ድፉንን ተቛውሞ ድሕሪ ምስማዕ ፥ ዘይሓቅነት ጸብጻብ መርማሪት  ኮሚሽን  በቶም  ኣብ ቅርዓት  ህንጻ ውድብ ሕቡራት ሃገራት  ናይ ከተማ ጀኔቭ  ተኣኪቦም ንጸብጻብ እታ ኮሚሽን ዝቃወሙ ዝነበሩ ውሑዳት ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ከመስክሮ እዩ ፈቲኑ።

መንግስቲ ኤርትራ ብጸቢብ ረብሓታት ንዝዳገፍዎ ኤርትራውያንን፣ ምስ እዋናዊ ኤርትራዊ ሽግር ዝኾነ ቅርበት ንዘይብሎም ኢትዮጵያውያን ወገናትን መልሚሉን ብገንዘብ ዓሲቡን ነቲ ናይ 21 ናይ ተቛውሞ ሰልፊ ከምዘካየዶ ዛጊት ብሓያሎ ጸብጻባት ተረጋጊጹ ኣሎ።

ኣብ`ቲ ብደንበታት ኣህጉራት ዓለምና ዝዉከል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ፥  ካብ ደንበ-ኤውሮጳ ዝኾና ከም ፈረንሳ ዝበላ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፣ ከምኡ`ውን ኖርወይን ብሪጣንያን – መንግስቲ ኤርትራ  ናይ 1997 ቅዋም ከተግበር፣ ሰብኣዊ መሰላት ንምምሕያሽ ክፉትነት ዘቐድሙ ተበግሶታት ክወስድ ፣ ምስ መርማሪ ኮሚሽንን ምስ ፍልይቲ ልእኽቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንሰብኣዊ ኩነታትን  ክተሓባበር ከምዝግባእ ጠቒሰን  ነቲ ብመርማሪ ኮሚሽን ዝቐረበ ጸብጻብ  እማመን ከምዝድግፈኦ  ኣረጋጊጸን።

ካብ ደምበ ሰሜንን ደቡብን ኣመሪካ ፥ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ካብ ሕሉፍ ኤርትራዊ ተመኩሮ ተበጊሳ ነቲ ብመርማሪ ኮሚሽን ዝቐረበ ጸብጻብን እማመን ከማትድግፎ ጠቒሳ ፥ ኩባን ቬንዙዌላን ግና እቲ ጸብጻብን እማመኡን ፖለቲካዊ ድፍኢት ከምዘለዎ ብምውቃስ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዘተን ልዝብን ብቐጻሊ ክምሕደር ጽዊዐን ኣለዋ።

ካብ ደምበ ኣፍሪቃ ፥  ከም ጋናን ቦትስዋናን ዝኣመሰላ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ 1997 ቅዋም ክትግበር ብምጽዋዕ፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዝርርብ ክቕጽልን መንግስቲ ኤርትራ ከኣ ኣፍደጌታቱ ንመርማሪት ኮሚሽን ከርሑን  ክጠልባ እንከለዋ ፥ ጅቡቲ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልያን ኬንያን ድማ ነቲ ብኮሚሽን ዝቀረበ ጸብጻብን እማመኡን ከምዘለዎ  ደጊፈንኦ ኣለዋ። ብገበናት ኣንጻር ሰብኣዉነት ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ብዝድለ ፕረዚደንት ዑመር ሕሰን ኣልበሽር ኣትምራሕ ዘላ ሪፓብሊክ ሱዳን ድማ ንጸብጻብን እማመን  መርማሪ ኮሚሽን  ፖለቲካዊ ድፍኢት ዘለዎን  ዘይጽኑዕን እዩ ክትብል  ብርዱእ ምኽንያት ነጺጋቶ።

ድሕሪ  ኣባል ሃገራት፡ ከም ኣምኒስት ኢንተርናሺል፡ ሂዩማን ራይት ዎች፡ ኢንተርናሺናል ፈለው ሺፕ ሪኮንሲሌሺን፡ ዩኤን ዎች፡ ውመን ፎር ኢንተርናሺናል ፒስ፡ ኢስተርን ሆርን ኦፍ ኣፍሪካን ካልኦትን  ነቲ መርማሪ ኮሚሽን ኣብ ጸብጻቡ ገበናት ኣንጻር ሰብኣዉነት ከምዝኾኑ ኣስፊሩዎም ዘሎ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ብሓቒ ኣብ ኤርትራ ሰሪቶም ምህላዎም ዝድግፉ መግለጺታት እየን ሂበን።

ኣብ`ቲ ዕለት ዝተረኽቡ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት እውን ንጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽንን እማመታትን ብምድጋፍ፡ ገበነኛታት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ክቐርቡ ኣለዎም ንዝብል እታ ኮሚሽን ንዝኣመመቶ እማመ ኣብ መዓልቦኡ ንኪበጽሕ ዝተበደሉ ዜጋታት ፍትሒ ንኪረኽቡን ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ታሪኻዊ ሓላፍነቱ ክስከም ተላብዮም።

ርእይቶን ምሕጽንታን ኣባል ሃገራትን ትካላት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ምስ ቀረበ፡ ኣብ መወዳእታ ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ዝቐረበሎም ለበዋን ምሕጽንታን ምላሽ ንክህብሉ ብኣቦ መንበር እቲ ባይቶ ምስ ተሓበሩ ፣ እቲ ንመንግስቲ ኤርትራ ወኪሉ ዝቐረበ የማነ ገብረኣብ ፡ እቲ ኣኼባ ቅድሚ ምውድኡ ካብቲ ኣደራሽ ስለዝወጽአ፡ ምላሽ ንኽህብ ነብሱ ዘየዳለወን ዘይተቐረበን ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ  ኣብ ሓደጋ ወዲቚ ኣብ ኣዚዩ ተገራጫዊ መደረ ድሕሪ ምህላኽ ፣ መንግስቲ ኤርትራ ሕጽረታት እኳ እንተሃለዎ ኣብ ኤርትራ ግና ገዚፍን ዝተራቐቐን ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ከምዘየለ የረጋግጸልኩም ! ክብል ድፉን መግለጺ ሂቡ።

ኣብ መወዳእታ ካብ ኣባል ሃገራት እቲ ባይቶ ንዝቐረበሉ ሕቶታት ዝመለሰ ኣቦ መንበር መርማሪ ኮሚሽን ኣቶ ማይክ ስሚዝ እዩ ።  “ኣብቲ ቐዳማይ ጸብጻብኩም ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ከምእተፈጸመን ከምዘይተፈጸመን ኣይፈለጥናን ኢልኩም ነይርኩም። ሕጂኸ ከመይ ጌርኩም ኢኹም ፈሊጥኩም፧” ንዝብል ሕቶ ኤውሮጳዊ ሕብረት  ክምልስ እንከሎ እቲ ኣቦመንበር –  ” ሽዑ ሓበሬታ ጥራሕ ንእክብ ነይርና። ኣብቲ ዳሕራይ ግን ምስ ኩሉ እቲ ቅድምን ድሒርናን ዝኣከብናዮ ሓበሬታን፡ ግዳያት እቲ ስርዓት ንድሕሪት ተመሊሶም ነቲ ክትኣምኖ ዘጸግም ዘካፈሉና ኣሰቃቒ ተመኩሮኦም መሚናን ነፊናን ኣጽሪናን ኢና ኣብ ኤርትራ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ከምእተፈጸመ መደምደምታ በጺሕና።” ኢሉ።  ” ኤርትራ ጸገማታ ንኸተማሓይሽ ረዲኤት ክወሃባ ይግባእ`ዶ ትብሉ፧” ንእትብል ሕቶ ከኣ፡ ”  ኣቦ መንበር ማይክ ስሚዝ – “ኣብ ልዕሊ ህዝባ ንእትፍጽሞ ግህሰት እንተቋሪጻ እወ ክትድገፍ ይግበኣ እዩ። እቲ ዝወሃባ ሓገዝ ግን ኣብቲ ዝግባእ መዓላ ከተውዕሎን ንመንግስትን ስርርዑን ዝድግፍ ትካላት ክትሃንጽን ብቕዋም ተማእዚዛ ብ ግዝኣተ ሕግን ክትመሓደርን ይግባእ።” ክብል ምላሹ ሂቡ።
ሓያሎ ካብተን ነቲ ጸብጻብ ዝደገፋ ይኹና ተዓቅቦ ዘስመዓ ኣባል ሃገራት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዘተን ልዝብን ክካየድ፡ መንግስቲ ኤርትራ ከኣ ንመርማሪት ኮሚሽን ማዕጾኡ ከርሑ ዝብል ንዘቕረበኦ ርእይቶ ከመይ ትግምግሞ ንዝብል ሕቶ ክምልስ እንከሎ እቲ ኣቦ መንበር ፥ እዚ ኮሚሽን እዚ ኣብ ውሽጢ 25 ዓመታት ንዝተፈጸሙ ግህሰታት ኣጽኒዑን መርሚሩን  ኣብቲ መደምደምታ ከምዝበዝሐ ብምዝኽኻር  ፥  በቲ ስርዓት ዝተበደሉ ዜጋታት ፍትሒ ክረኽቡ  እንተኾይኖም  ገበነኛታት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ቀሪቦም ፍርዶም ምስ ዝቕበሉ ጥራሕ  ከምዝኾነ ጠቒሱ ፥ እቲ  ባይቶ ብዝተፈጸመ ገበናት ፍትሒ ዝጽበዩ ግዳያት ከምዘለዉ ተረዲኡ ንዝሓለፈ በደልን ገበንን ዕሽሽ ኢልካ ብዛዕባ ጽምዶን ዘተን ልዝብን  ጥራይ ምዝራብ እኹል ከምዘይኮነ ኣሚኑ- ብመርማሪ ኮሚሽን ቀሪቡ ንዘሎ እማመ ኣብ ምትግባር ሓለፍነቱ ክስከም ኣትሪሩ ተላቢዩ

    Print       Email

You might also like...

mideast

ሓድሽ ዓለማዊን ዞባውን ስርዓት (order)፤ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸልዋ ኣሎ።

Read More →