Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

መብጽዓ ቓልሲ ዝነበረት ኤርትራ ንኽትህነጽ

By   /  June 21, 2016  /  Comments Off on መብጽዓ ቓልሲ ዝነበረት ኤርትራ ንኽትህነጽ

    Print       Email

በዚ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ዘጋጠመ ጌጋታት ዝጕህዩ፡ ኣብ እዋኑ ዝግባእ ስጕምቲ ብዘይምውሳዶም ዝጠዓሱ ኵርዓቶም ዝተመንጠሉ ጀጋኑ ኣዝዮም ብዙሓት’ዮም። ካብ እዋን ቃልሲ ንዘጋጠመ ጌጋታት ብዘይምዕራይ እዚ ኰይኑ ዘሎ ኸምዝተበጽሐ ብምእማን ብሕልናኦም ንነብሶም ክኸሱ ዝነብሩ’ውን ውሑዳት ኣይኰኑን። ኣብቲ እዋኑ ሓሊፉ ዝብል ኣተሓሳስባ ዝርከብ ናይ ሓባር ረቛሒ ኣሎ። እዚ ንኣተሓሳስባ ናይ ኩሎም እቶም ነገራት ዝዕረዩሉ ዘመን ሓሊፉ ምዃኑ፡ ሎሚ ዘሎ ምርጫ ደኒንካ ምምዋት ምዃኑ ዝኣምኑ ሰባት ይገዝኦ።

ስዕረት ብሰንኪ ኣብ እዋኑ ስጕምቲ ዘይምውሳድ ስለዝስዕብ፡ እቶም ኣቐዲሞም ክመጽእ ዝኽእል ሓደጋ ኣስተብሂሎም ከዐርይዎ ዓቕሚ ዝነበሮም ጀጋኑ ግዳይ ናይቲ ኽኣልይዎ ዝነበሮም ሓደጋ ኰይኖም፡ ገናውን ግዳያት ይዀኑ ኣለዉ። ዕርክነት ተዅላን በጊዕን፡ ሽሕ እንተጸበቐ ኩሉ ሳዕ ብሞት በጊዕ ስለዝውዳእ፡ ዋላ እቶም ወገን ናይቲ ሓደጋ ዘውርድ ጉጅለ ዝዀኑ መሲልዎም ነዊሕ ዝጸንሑ መውዳእትኡ ምሳሕ ተዅላ ኰይኖም’ዮም ተሪፎም ዘለዉ።

እንተዀነ፡ ከምቲ ዓመጽቲ ዘምስልዎም ኩሉ ዕድላት ንዘልኣለም በናኒ ኣይኰነን። እቲ ዝግባእ ስጕምቲ ንምውሳድ ዝዀነ መዓልቲ ብቑዕ’ዩ። እቲ ሓሊፉ ዝበሃል ዕድል እቲ ዝግባእ ንምግባር ዝበለጸ መዓልቲ ደኣ’ምበር፡ እቲ እንኮ መዓልቲ ኣይኰነን። ንመዓልቲ ጽቡቕ ዝገብሮ ኣተሓሕዛኡ እምበር ብደጋዊ ረቛሕቲ ዝመዓራረ ሕሩይ መዓልቲ የለን። ደጋዊ ረቛሕቲ ነቲ ሰባት ተሰሪዖም ዝብገስዎ ይጸሉ’ምበር ፈጺሙ ኣይውስኖን’ዩ።

ኤርትራ ድሕሪ ናይ 30 ዓመታት ብረታዊ ቓልሲ ሓርነታ ኽትረክብ ከላ፡ ኩሉ ዘስተውዕል ዘበለ፡ ክፋል ቃልሲ ኸምዝተዛዘመ እምበር፡ ሃገር ንምህናጽ ዝግበር ቃልሲ ብድሕሪ’ቲ እዋን ቀስ ኢሉ ዝጅምር ናይ መዋእል ጉዕዞ ምዃኑ ተረዲእዎ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ከምታ ዝደለያ ሃገር ክሃንጽ እንተዘይክኢሉ፡ ግድን ኣብታ ሃገር ድላዮም ዝሃንጹ ጊልያኦም ክገብርዎ ምዃኖም ኣቐዲሙ ኣየስተንተነን። ህንጸት ሃገር ዝብል ተደጋጊሙ ዝግለጽ ዝነበረ ንመብዛሕትኦም ደጋገምቱ ብግቡእ ዘይርድኦም ኣምር ንዓመታት ከም ከንቱ ደርፊ ኣብ ኣእዛን ህዝቢ ሰፊሩ። መራሕቲ ናይቲ ድሕሪ ናጽነት ህግደፍ ብዝብል ስም ዝቘመ ጉጅለ፡ ንህዝቢ ኤርትራ እንታይነቱ ዘይፍለጥ ሃገር ኣብ ምህናጽ ምእንቲ ኸሳትፍዎ፡ ብዘይመግለጺ ነቲ ቓል ይደጋግምዎ ኔሮም።

ናጽነት ኣብ 10 ዓመታ እታ ኣብተን ቀዳሞት ዓመታት ዝሃነጽዋ ሃገር እንታይ ከምትመስል ንህዝቢ ብወግዒ ኣርእዮሞ። እታ ኣታሊሎም ዝሃነጽዋ ሃገር ፍትሕን ሕግን ዘይብላ፡ ኣረጊትን ለባምን ዘይከብረላ፡ ሃይማኖት ዝነዓቐላ፡ ትጉህ ሰራሕተኛ ዝሳጐጐላ፡ ክመሃር ዝደለየ ዝድንቍረላ፡ ዝሰርሓ ዓስቡ ዝኽልኣላ፡ ዘዀለሰ ዝጠምየላ፡ ዝሓገዘ ዝቕጽዓላ ሃገር’ያ። ኣብ መበለ 25 ዓመት ናጽነት ብመራሒት’ቲ ጉጅለ ዝቐረበ መደረ’ውን መስርሕ ህንጸት ቀጻሊ ምዃኑ ይገልጽ’ኳ እንተዀነ፡ እቲ ህንጸት እንታይ ምዃኑ ኣይገልጽን። እንተዀነ፡ ኣብ ህንጸት ሃገር ብዙሕ ዓወታት ከምዝተራእየ ይገልጽ። ጋዜጠኛታት ማዕከናት ዜና እቲ ጉጅለ ን25 ዓመታት ህንጸት ክብላ ኽግዕራ ኸለዋ፡ ብዙሕ እዋን መራሕቲ ናይቲ ማዕከናት ዜና ከይተረፉ ነቲ ህንጸት ዝብል ናይ ህግደፍ ኣምር ኣባይቲ ብምህናጽ ብምውካል፡ ኩሉ ስሚንቶ ዝተንከፎ ዘበለ ስራሕ ከም ምስክርነት ህንጸት የቕርቡ።

እንተዀነ፡ ህንጸትን መንደቕን በበይኖም ሓሳባት’ዮም። ከምቲ ማዕከናት ዜና እቲ ጉጅለ ዝሕብርኦ ዝኣክል መንደቕ እንተዝንደቕ’ውን ኣይምተጸልአን። እቲ ጉጅለ ግና ኣብ መላእ ሃገር እናዞረ መንበሪ ኣባይቲ ከፍርስ እምበር፡ ህንጸት መንበሪ ኸተባብዕ፡ እንተወሓደውን ንዓቕሚ ዘለዎም ከፍቅድ ኣይተራእየን። እንተዀነ ኣብቲ ንዕኡ ዝዓጦ ህንጸት ኣሓመቐን። እቲ ዝተሃንጸት ኣብ ራኢ ናይቲ ጉጅለ ዝነበረት ናይ ሎሚ ህዝባ እናገደፋ እትባድም ዘላ ሃገር እያ። ዕላማ’ቲ ጉጅለ ነዛ ሎሚ ዘላ ኤርትራ ንምግሃድ ስለዝነበረ፡ ን25 ዓመታት ዘዝከኣሎ እናፍረሰ ሎሚ ክትዕረ ተስፋ ዘይብላ ክሳብ እትመስል ኣዕንይዋ ኣሎ።

እታ ወነንቲ ህግደፍ ዝሃነጽዋ ሃገር ኣዝያ ስለዝተዓወተት ብደገ ነቲ ኣብ ህዝቢ ዝወርድ ዓመጽ ያዕ ዝበሉ ከም ጸላእቲ ህንጸትን ምዕባለን ኤርትራ ተገሊጾም። ብርግጽ እቶም ነቲ ዓመጻት ዝተቓወሙ ወገናት ናይታ ንህዝባ ገሃነም ክትኰኖም ክትህነጽ ዝጸንሐት ሃገር ጸላእቲ ስለዝዀነ፡ ናብ ልቕሶን ውጹእ ጸርፍን ዝቐርብ ሓተታ እናተጻሕፈሎም ይዝንጠሉን ይዋረዱን። ነታ ተመንዮም ዝሃንጽዋ ዘለዉ ገሃነም ብምዕጋት፡ ነገራት ከመሓይሽ ዝደለየ ንፍረ ጻዕሮም ስለዘፍርሶ ብኽድዓትን ብኻልእ ኩሉ ኽጥቀስ ዝኽእል ሓጢኣትን እናኸሰሱ ይዳጕንዎን ይቐትልዎን። እቲ ፍልልይ ሓሶት ናይቲ ጉጅለን ሓቅነት ናይቶም ዝብደሉን ኣይኰነን። እቲ ሓቀኛ ፍልልይ፡ ህዝቢ ኤርትራን ጀጋኑኡን ዝደልይዋ ኤርትራ ናጻን ርህውትን  እያ። እቶም ዓሚጾም ዝገዝኡ ዘለዉ ጉጅለ ክሃንጽዋ ዝተመነይዋ ኤርትራ ግና ሰባት ከም ገላዩ ንብረት ውሑዳት ዝዀኑላ፡ ካብ ናብ መጻኢ ናብ ዘመነ እኒእኒ ኽትጕዓዝ ዝቐላ ሃገር’ያ። ኣብ መበል 25 ዓመት ናጽነት ይኹን ቅድሚኡ ዝቐርብ መደረታት መራሕቲ’ቲ ጉጅለ ዝደጋግሞ ብዛዕባ ኣብ ህንጸት ሃገር ዝተራእየ ዓወት ዝገልጽ ኣብረቕራቒ ቃላት ነዚ ብሓቂ ተበጺሑ ዘሎ ዕላማ ከምዝጥምት እንተተሓሲቡ፡ እቲ ዘረባታት ጌጋ የብሉን።

እንተዀነ፡ ዕላማ ህዝቢ ኤርትራን ጀጋኑኡን ናጻን ርህውትን፡ ውሕስትን ልኡላዊትን፡ ንህዝባ እትኸውን ሃገር ምህናጽ’ዩ። ነዛ ሃገር’ዚኣ ንምህናጽ፡ ሎሚ ነቲ ዘሎ ዓመጽ ዘፈልፍል ኣቃውማ ምፍራስ የድሊ። ነቲ ጸጽቡቑ እናቐተለ፡ ነቲ ኽፉእ ዘባዝሕ ኣብዚ ዝሓለፈ 25 ዓመታት እናገርገረ ዝመጸ ብውሕልነት ዝተሃንጸ ቕርጺ ዓመጽ ብምእላይ፡ ከምቲ ህዝቢ ኤርትራ ክነብረሉ ዝመርጾ ኣቃውማ ሃገር ምህናጽ የድሊ ኣሎ። እታ ህዝቢ ኤርትራ ዝሃንጻ ሃገር፡ ሕጊ ዝኸብረላ፡ ናጽነት ዜጋታት ከም ቀዳምነት ዝቝጸረላ፡ መንግስቲ ኣብ ክንዲ ዜጋታት ዘፍርሕ ንሰባት ካብ ራዕዲ ዝከላኸለሎም ዝዀነላ፡ ሰባት ዝጨውዩን ዝርሽኑን ሸፋቱ ካብ ክንዲ ባይቶ ዝመርሑ ካብ ዘለውዎ ተሃዲኖም ኣብ ፍርዲ ዝቐርቡላ ሃገር’ያ።

ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ሃገር በቲ ዘድሊ ኣገባብ እትህነጸሉ ዝተኸስረ ዕድላት ሕጂ’ውን ማይ ኣይሓለፎን። ብጀጋኑ ዝመጸት፡ ጀጋኑ ዝመልአት፡ ጀጋኑ እትወልድ ሃገር፡ ትብደል ከምዘላ ዓለም ክሳብ ዝመስክረላ ክትጽበ ኣየድልያን’ዩ። እቲ ናጽነት ንምምጻእ ዝተጀመረ፡ ብህንጸት ሃገር ዝቕጽል ቃልሲ ደው ዘብል ጅግና ዝተወፈየሉ መኽንያት ክርስዕ ኣይግብኦን’ዩ። ሃገር ኣምጺኡ ንኣራዊት ዘረክባ እንተዀይኑ ዕላማ ቓልሱ ስሒቱ ኣሎ ማለaት’ዩ። ኩሉ ዝተቓለሰን ሃገር ዘውሓሰን ሞት ዘይፈርሕ ኤርትራዊ ጅግና፡ ኣብ ሎሚ በጺሑ ዘድሊ ምግባር ዝስእነሉ መኽንያት የለን። ኣብ ቅድሚ ሞት ዘይፈርሐ፡ ንሸፋቱ ካብ ኣደባባያት ኣንጠልጢሉ ኽኣሊ ዝጽግሞ ኣይኰነን።

እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተፈጺሙ ዘሎ፡ ካብ ዜጋታት ሓሊፉ ብደረጃ ዓለም ዝተመስከረሉ ገበናት ኣንጻር ዜጋታት’ዛ ሃገር ሎሚ ከብቅዕ ኣለዎ። ኣብቲ ዝሓለፈ መድረኽ ስጕምቲ ብዘይምውሳዱ ዝጠዓስ ጅግና እንተልዩ፡ ነቲ ካብ ሓለዋ ሃገር ብምትኻሱ ዝሰዓበ ማህሰይቲ ዘዐርየሉ መዓልቲ ሎሚ’ዩ። እቲ ኣቐዲሙ ዝጠፍአ ዕድላት ሎሚ ዝነጸረ ርድኢት ሒዙ መጺኡ ኣሎ። ትማሊ ስጕምቲ ንምውሳድ ዘኽእል ብቑዕ ሓበሬታ እንተዘይኔሩ፡ ሎሚ እቲ ሓቂ ጸማም ክሳብ ዝሰምዖ ዓው ብዝበለ ድምጺ ተኣዊጁ ኣሎ። ሓቀኛ ስዕረት ጀጋኑ ህዝቢ ኤርትራ ዝመጽእ ነዚ ናይ ሎሚ ዕድል ኣሕሊፎም፡ ሃገር ካብዚ ተመስኪሩሉ ዘሎ ገበናት ሓሊፋ ናብ ፍጹም ጥፍኣት ክትሓልፍ እንተፍቂዶም’ዩ።

    Print       Email

You might also like...

mideast

ሓድሽ ዓለማዊን ዞባውን ስርዓት (order)፤ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸልዋ ኣሎ።

Read More →