Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ኤርትራ፤ ካብ 189 ሃገራት መበል 189 – ብምቹእነት ንስራሕ

By   /  May 13, 2016  /  Comments Off on ኤርትራ፤ ካብ 189 ሃገራት መበል 189 – ብምቹእነት ንስራሕ

    Print       Email

Obraz14ቁጠባዊ ወፍሪ ንምክያድ፡ ተጨባጢ መዐቀኒታት ተጠቒምካ ውሳኔታት ምውሳድ ኣገዳሲ’ዩ። ኣህጉራውያን ትካላት ንግዲ፡ ፍርያትን ፋይናንስን ከምኡውን ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና መንግስታት ነቲ ሃገራት ዘለወን ኣኽሳብነት ብምዕዛብ ይጽሎ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ቑጠባዊ ኹነታት ብስነፍልጠታዊ ኣገባብ ምርዳእ ነቲ ዘሎ ኹነታት ዝያዳ ኸብርሆ ይኽእል’ዩ። ካብቲ ሓፈሻዊ ቑጠባዊ ኹነታት፡ ትካላት ክኸፍቱ ዝደልዩ ሰባት ዝሓልፍዎ መስርሕ ፈሊኻ ምርኣይ ንጹር ኣተሓሕዛ ቁጠባዊ ዕቤት ኣብ ኤርትራ ከመይ ምዃኑ ከርኢ ይኽእል። ዓለማዊ ባንክ ቅድሚ ሒደት ሰሙናት፡ ኣብ ዓለም ወፍሪ ንምግባር ዝያዳ ዓደምቲ ናይ ዝዀና ሃገራት ዝርዝር ተርታ ኣውጺኡ ኣሎ። ኣብቲ ተኽእሎታት ምቹእ ወፍሪ ዘርኢ ጸብጻብ፡ ኤርትራ ካብ ኩለን ሃገራት ዓለም ኣብ መወዳእታ ተሰሪዓ ኣላ።

ብመሰረት ኣብዚ ዓመት ዝተዘርግሐ ጸብጻብ ዓለማዊ ባንክ፡ ካብ 189 ሃገራት፡ ኤርትራ ኣብቶም 10 መዐቀኒታት ካብ 121 ክሳብ 189 ተሰሪዓ ኣላ። ስምምዓት ክኽበሩ ብዛዕባ ዘኽእል ሃዋህው ኤርትራ መበል 121 ካብ 189 ሃገራት ተሰሪዓ ኣላ። ትሑት ዓቕሚ ዘለዎም ኣውፈርቲ ብድሕነት ክሰርሑ ኣብ ዘኽእል ሃዋህው መበል 122፡ ኤለክትሪሲቲ ኣብ ምርካብ መበል 142፡ ግብሪ ምኽፋል መበል 174፡ ለቓሕ ባንክካብ ምርካብ መበል 185፡ ምስ ካልኦት ሃገራት ንግዲ ምግባር፡ ፍቓድ ህንጻ ምርካብ፡ ምፍታሕ ጉዳይ ጥፍሽናን መበል 189 ካብ 189 ሃገራት ተሰሪዓ ኣላ። ብመሰረት’ቲ መዐቀኒ ከም ሊብያን ደቡብ ሱዳን ዝኣመሰላ ኣብ ኲናት ሓድሕድ ዘለዋን ዝጸንሓን ሃገራት ካብ ኤርትራ ዝምችእ ንስራሕ ዝኸውን ሃዋህው ከምዘለወን ተዓቂነን ኣለዋ።

ትካል ከቕውም ዝደልዩ ሰብ ብርኪ ይኹኑ ውልቀሰብ፡ ካብ ባንክታት ለቓሕ ክረኽቡ ኣዝዩ ኣጸጋሚ’ዩ። ፋይናንሳዊ ትካላት ኤርትራ ብዛዕባ ለቓሕ፡ ተለቃሕትን ካልኦት መዐቀኒታት ፋይናንሳዊ ኩነታ’ቲ ቑጠባን ዝህቦ ዝዀነ ይኹን ሓበሬታት የለን። ንምውድዳር ዝኣክል፡ ብስሉጥነት ምርካብ ለቓሕ ርዋንዳ ኣብ ዓለም 2ይቲ ክትስራዕ ከላ፡ መበል 28 ትስራዕ። ኤርትራ ብደቡብ ሱዳን፡ ኢትዮጵያን ታንዛንያን ተቐዲማ ኣብ ዓለም መበል 185 ንንግዲ ዝኸውን ለቓሕ ንምርካብ እትምችእ ሃገር ተባሂላ ተሰሪዓ ኣላ።

ትካል ከቕውም ዝደሊ ውልቀሰብ ይኹን ሰብ ብርኪ መሬት ክገዝኡ ምስዝደልዩ፡ ሕጋውነት ንኽለብስ እንተወሓደ ልዕሊ ኽልተ ወርሕን ሰለስተ ሰሙንን ይወስደሎም። መሬት ክገዝኡ እንተኽኢሎም ኣብቲ መሬት ህንጻ ኽሰርሑ ኣይፍቀደሎምን’ዩ። ኤርትራ ፍቓድ ህንጻ ብዝወስዶ ድኻም ኣብ መዐቀኒ ኣይኣተወትን። እቲ ዓለማዊ ባንክ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ህንጻ የለን ብምባል፡ ንኤርትራ ኣብ መበል 189 ኣብ መወዳእታ ይሰርሓ። ካብ ኩለን ኣብ ዓለም ዝርከባ ሃገራት ኣብ ኤርትራ ጥራይ ፍቓድ ህንጻ ምርካብ ኣይከኣልን። ንትካል ዝኸውን ህንጻ እንተተረኺቡ፡ ብመሰረት እቲ ጸብጻብ ኣብ ኤርትራ ዝዀነ ይኹን ትካል ምጅማር ኣዝዩ ኣሸጋሪ’ዩ። ንስራሕ ዝኸውን ኤለክትሪሲቲ ንምርካብ እንተወሓደ ክልተ ወርሒ ምሉእ ኮለል ምባል የድሊ። ነቲ ኣገልግሎት ንምርካብ ሓደ ትካል ዝኸፍት ሰብ ልዕሊ 28 ግዜ ናይ ማእከላይ ገምጋም ተራ ኤርትራዊ ዝኸውን ወጻኢታት የድልዮ። ብመሰረት’ቲ ዓለማዊ ባንክ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ንትካል ዝኸውን ሓይሊ ኤለክትሪክ ንምርካብ ኣብ 2 ወርሒ ልዕሊ ሓሙሽተ ዝተፈላለየ መስርሓት ምስሓለፈ፡ 15,000 ዶላር ይጠፍእ።

ሓንቲ ትካል ንምኽፋት 13 ዝኸውን ዝተፈላለየ መስርሓት ምሕላፍ የድሊ። ነዚ ንምስላጥ ብድምር 84 ምሉእ መዓልታት ኮለል ምባል የድሊ። ቀዳማይ መዓልቲ ኣብ ባንክ መበገሲ ገንዘብ ምቕማጥ፡ ክልተ መዓልቲ ስም ትካል ንምርግጋጽ፡ 3 መዓልቲ ስም ትካልላብ ምምዝጋብ በቲ ዝቐልጠፈ ኣሳልጦ ካብ ሰኑይ ክሳብ ቀዳም ይወስድ። ስዒቡ ኣብ ንግዳዊ መዝገብ ንምእታው 7 መዓልታት ይወስድ። ምልክታ ምምስራት ትካል ኣብ ጋዜጣ ምስወጸ ሕጋዊ ክኸውን 33 መዓልታት ይወስድ፡ ክሳብ’ቲ ግዜ ዝኣክል፡ ነቲ ዝበለጸ ኣሳልጦ ዝረኸበ መስራቲ ትካል 55 መዕልታት ወሲዱሉ ኣሎ። ድሕሪ’ዚ ኣብ ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር መለለዪ ካፋሊ ግብሪ ንምርካብ 7 መዓልቲ ይወስድ። ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ኣብ ሻምናይ መዓልቲ እቲ ሓድሽ ትካል ዘይከፈሎ ግብሪ ኸምዘይብሉ የረጋግጽ። ኣብ ሚኒስትሪ ንግድን ኢንዱስትሪን ፍቓድ ንግዲ ንምርካብ ሕቶ ምስቀረበ እንተወሓደ 2 ሰሙን ይወስድ። ሚኒስትሪ ንግድን ኢንዱስትሪን ነቲ ናይ ስራሕ ቦታ ተዓዚቦም ከሕልፍዎ 7 መዓልታት ይወስድ። ምምሕዳር ከተማ ናይ ስራሕ ፍቓድ ክህቡ 2 ተወሳኺ መዓልታት ይወስድ። ንጨንፈር ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ስራሕ ትጅምር ከምዘለኻ ከተፍልጥ ሓደ መዓልቲ ይሓትት። እዚ ምስተወድአ ማሕተም ትካል ክስራሕ እንተወሓደ 3 መዓልቲ የድሊ። እዚ ምስተወድአ እቲ ትካል ሕጋዊ ቅብሊታት ክውንን ንኽፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር 10 መዓልታት ክጽበዮም የድልዮ። እቲ ብዝለዓለ ትግሃት ዝመላለስ ጀማሪ ትካል፡ ዝሓሸ ምትሕብባርን ምሉእ ፍጥነትን ቤትጽሕፈታት መንግስቲ እንተኣጋጢምዎም፡ ኩሉ ኻልእ ስርሑ ገዲፉ ሰለስተ ወርሒ ምሉእ ኮለል ድሕሪ ምባል ስራሕ ክጅምር ይኽእል።

መሬት ንምግዛእ፡ ሓይሊ ኢለክትሪክ ንምርካብ፡ ፍቓድ ንግዲ ንምርካብንን ስራሕ ንምጅማርን እንተወሓደ 225 መዓልታት፡ ማለት ልዕሊ 7 ወርሕን 2 ሰሙንን ይወስድ። ነዚ ንምግባር እቲ ትካል ዝምስርት ሰብ ካብ ባንክ ምልቃሕ ዘየድልዮ፡ ብዘይካ ጉዳይ ትካል ምኽፋት ዝዀነ ይኹን ናይ ቤተሰብ ሓላፍነት ዘይስከም፡ ናይ ገዛእ ርእሱ መኪና ዝውንን፡ ኣኺሉ ዝተርፍ ኣቐዲሙ ንነዊሕ እዋን ዝተዋህለለ ገንዘብ ዘለዎ ሰብ ክኸውን ኣለዎ። ብተወሳኺ ኣብ ዝኸዶ ቤትጽሕፈታት መንግስቲ ደቒቕ ከየደንጐዩ ዝሰምዕዎን ኣብ ሰዓቱ ዝምልሱሉን ጉቦ ኽህቦም ዘይጽበይዎን፡ ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናጻ ዝዀነ ኣብ መጻኢ ውልቃውያን ሓለፍቲ ይኹኑ እቲ መንግስቲ ብዓቢኡ ኽጻረርዎ ከምዘይኰኑ ዝተኣማመን ሰብ ክኸውን የድልዮ። ክንድዚ ዝኣክል ግዜን ገንዘብን ኣጥፊእካ፡ ኣብ ኣዝዩ ዘይተኣማምን ኩነታት ዝግበር ስራሕ ኣዝዩ ውሑድ’ኳ እንተዀነ፡ ንሱውን ዝበዝሕ ግዜ ብተለዋዋጢ ፖሊሲታት መግስትን ምጥፍፋእን ከይተበገሰ ይፈሽል።

ነቲ ኹሉ ሕጋውን ዘይሕጋውን ዕንቅፋታት ሰጊሩ ክሰርሕ ዝበቕዐ ኣዝዩ ሒደት ትካላት፡ ኣብ ዓመት እንተወሓደ 30 ግዜ ግብሪ ክኸፍል ይመላለስ። ነቲ ምስኡ ዝስዕብ ምስሓብን ምምላስን ፋይላትን ወረቓቕትን ኣብ ዓመት 216 ሰዓታት የጥፍኣሉ። እቲ ሰዓታት ክድመር ከሎ፡ እቲ ካብ ዝሰርሖ ግብሪ ክኸፍል ዝቐርብ ሰብ ልዕሊ ናይ ወርሕን ሰሙንን ጠቕላላ መዓልታት ስራሕ ስራሕ ፈቲሑ ኣብ ምኽፋል ግብሪ የሕልፎ።

ኣብዛ መበል 25 ዓመት ናጽነታ ዝቐርባ ዘሎ ሃገር ንስራሕ ዝኸውን ሃዋህው ካብ ኩልአን ሃገራት ዓለም ዝኸፍአ ከምዝዀነ ተዓቂኑ ኣሎ። ኩሎ’ቶም ኣብ ኤርትራ ወፍሪ ንምክያድ ፍጹም ዘይከኣል ወይ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ዝገብርዎ መኽንያታት ባህርያት ህዝቢ ኤርትራ፡ ዋሕዲ ሰራሕተኛታት ሰባት፡ ዋሕዲ ጸጋታት፡ ኤርትራ ካብ መስመራት ንግዲ ዘለዋ ራሕቂ ኣይኰነን። በዞም መዐቀኒታት’ዚኣቶም ኤርትራ ኻብተን ኣብ ቅድሚት ዝስርዓ ሃገራት ምዀነት። ኩሎም’ቶም ኣብ ኤርትራ ሰሪሕካ ኣፍሪኻ ምንባር ፍጹም ዘይከኣል ዝገብርዎ ዘለዉ መኽንያታት እቲ ንነብሱ መንስግቲ እናበለ ዝጽውዓ ሃገር ምዕናው ዝዕላምኡ ጉጅለ’ዩ።

    Print       Email

You might also like...

Human brain research and memory loss as symbol of alzheimer's concept with missing pieces of the puzzle

ምድዕሳስ ኣእምሮ (Senility) መራሕቲ፡ሓደገኛ ክስተት ንሃገራት

Read More →