Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ኲናት ኣብ ርእሰ ኸተማ

By   /  April 12, 2016  /  Comments Off on ኲናት ኣብ ርእሰ ኸተማ

    Print       Email

Beautiful-Picture-of-Asmara-Edaga-Hamus-e1342034132509ህዝቢ ኤርትራ እናተቐትለ ኸሎ ንነብሱ ይጠብር ኣይጠብር ብዘየገድስ፡ እቲ ስርዓት ሃገር የውድቕን ህዝቢ የጽንትን ኣሎ። ንመንእሰያት ሃገሮም ገዲፎም ከይደለይዎ ኽስደዱ ገዲዱ፡ ሕልናኦም ዘይቀተሉ እንተዀይኖም ናብ ሃገር ከይምለሱ ካብ ዝኽልክል 16 ዓመታት ይኸውን ኣሎ። እቶም ኣብ ሃገር ዘለዉ ኣብታ ሃገር ምጽናሕ ፍጹም ዘይከኣል ኰይንዎም ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ከይመደበ ከይሰርሐ፡ ከይበልዐ ከይሰተየ፡ ዘይከኣል ትእዛዝ እናተቐበለ፡ ነቶም ጨፍለቕቱ እናወደሰ ኽነብር ይሕተት ኣሎ። ብፍላይ ኣብዚ ዝሓለፈ 4 ዓመታት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘውርዶ መቕጻዕቲ ብዘደንቕ ኣገባብ ተራቒቑን ወሲኹን ኣሎ።

ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ኣስመራ እቲ ልሙድ ብሕቡእ ዝግበር ህዝቢ ናይ ምጽናት ስራሕ ኣብ ማእከል ዕዳጋ ብተመልከተለይ ዝተኻየደላ ወርሒ ኰይና ኣላ። ኣብ ሰሙን ዘይመልእ ግዜ’ውን ናይ 3,000 ስድራቤታት መንበሪ ኣባይቲ ብትእዛዝ መንግስቲ ዓንዩ ኣሎ። ኣብ ውሽጢ ሳልስቲ 40 ዝበጽሑ ህጻናትን ኣረጋውያንን ዝርከብዎም ዜጋታት ብዘይገበን ብተመልከተለይ እንተተቐቲሎምን እንተቘሲሎምን፡ 3,000 ስድራቤታት ኣባይቶም እንተዓንይዎምን መጸግዒ ዘይብሎም እንተተደርብዮምን እታ ኸተማ ኣብ ኲናት’ያ ዘላ ማለት’ዩ። ብርግጽ ኣስመራ ኣብቲ ምሉእ ዕድሚኣ ክንድዚ ዝብርታዐአ ኲናት ዝርኣየት ኣይመስልን። ኣስመራ ኣብ ምውዳእ ካልኣይ ኲናት ዓለም፡ ኣብ ከበባ 1978፡ ኣብ ሓርነት 1991፡ ኣብ ደብዳባት ኢትዮጵያ 98-2000 ዳርጋ ከይተተንከየት’ያ ሓሊፋቶ።

ኣብቲ ክሳብ’ዚ መዓልቲ’ዚ ኣጋጢምዋ ዘሎ ዂናታት ክንድዚ ዝኣክል ሰብ ዝተተቐትለሉ፡ ደርግ ናብ ብረታዊ ቓልሲ ተሓዊሶም ናጽነት ኣብ ምምጻእ ከይሳተፉ መንእሰያት ዝተቐተለሉ ናይ ደማዊ ራዕዲ እዋናት ጥራይ’ዩ ኔሩ። ናይ ደርግ መንግስቲ እዉጅ ጸላኢ ስለዝነበረ፡ ህዝቢ ከም ኲናት ተቐቢልዎ። ነቲ ዘጥፍኦ ዝነበረ ኸጥፍእ ንበረኻ ወጺኡ ናጽነቱ ኣረጋጊጹ። እቲ ኣብ እዋን ብረታዊ ቓልሲ ኣብ ትሕቲ ጸላኢ ኣብ ዝነበረ ህዝቢ ዝወረደ ግፍዕታት ኣዝዩ ከቢድ’ኳ እንተነበረ፡ ካብ ጸላእቲ ዝመጸ ብምዃኑ ሰባት ኣንጻሩ ይቃለሱ’ምበር ኣይድነቑሉን’ዮም ኔሮም። ምስናይ’ዚ ኹሉ፡ ገዛእቲ’ውን እንተዀኑ 300 ይኹን 3,000 ኣባይቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣየፍረሱን።

ደቂ ህዝቢ ዝዀኑ ግሩሃት ዜጋታት ልኢኹ ካልኦት ዜጋታት ምስኣጥፍአ፡ ነቶም ተለኣኽቲ’ውን ካብ ነብሱ ሓላፍነት ከርሕቕ የጥፍኦም ስለዘሎ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኣስመራ ኣብዚ ወርሒ ተኸፊቱ ዘሎ ዂናት ገና ተወሳኺ ነፍሳት ከጥፍእ’ዩ። ካብ ቤትጽሕፈት ፕረሲደንት ንቑጥዓ ህዝቢ መልሲ ክኸውን ወጺኡ ዘሎ ናብ ጀነራል ፊልጶስ ወልደዮሃንስ ዝተሰደ ደብዳቤ፡ ነቶም ተላኢኾም ዝተባህልዎ ዝገበሩ ሓለውቲ ናይቶም ዝተቐትሉ መንእሰያት ዝነበሩ ኣቐዲሞም ተዓሊሞም ዝጸንሑ መንእሰያትን እቶም ነተን ኣውቶቡሳትን ናይ ጽዕነት መካይንን ዝመርሑ ዝነበሩን ክቕተሉ ዝብል’ዩ። ብሰንኪ ትእዛዝ ምልካዊ መንግስቲ ብ3 ሚያዝያ ዝጠፍኡ ከይኣኽሉ፡ ካልኦት ብዘይፍታዎም ዝተላእኩ ኸኣ ክቕጽዑ ይበሃል ኣሎ። እቶም ኣብተን መካይን ዝነበሩ ሓለውትን እቶም መራሕቲ መካይንን እንተተቐጺዖም፡ ህግደፍ ናጻ እናመሰለ ብሓንቲ እምኒ ክልተ ዑፍ ከምዝቐተለ ክቘጽሮ’ዩ።

ኣብ ፈቐዶ ቤትማእሰርትን ብጉልባብ ጸልማትን ንልዕሊ 15 ዓመታት ዝተኻየደ ወፍራ ምጽናት ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ሎሚ ኣብ ርእሰኸተማ ሃገር፡ ኣብ ማእከል ቀንዲ ጐደናታትን ኣብ ማእከል ዕዳጋን ብምግጣሙ ፍሉይ ስምባደ ፈጢሩ’ዩ። ኣመዛዚንካ ክርአ ኸሎ ግን፡ እንተወሓደ ክቕተሉን ክቘስሉን ከለዉ ህዝቢ ርእይዎም’ሲ የድሕኖም ኣየድሕኖም ኣብ ጐድኖም ኰይኑ ወስ እናበለ እናረኣዩ’ዮም ተሃሪሞም። እቶም ኣሽሓት ኣብ ቤት ማእሰርትታት፡ ኣብ ግንባራት፡ ኣብ ዶባትን ካልእ መኽተሪን ዝተቐትሉ ግን መስካርን ረዳእን ዘይብሎም በይኖም ብዘይተስፋ ረዳኢ’ዮም ተወዲኦም። ብዙሕ ግዜ ብኢድ እቲ ይሓልየልኩም’የ ዝብል መንግስቲ ኣብ ውሽጢ ሰዓታት ካብዞም ኣብ ብዕለት 3 ሚያዝያ ዝተቐትሉ ዝበዝሑ ተቐቲሎም’ዮም። እቲ ዘጋጥም ብዝርዝር ህዝቢ ስለዘይሰምዖ፡ ዝበዝሑ ካብቶም ዝሰምዑ ውልቃዊ ህይወቶም ዓጢጥዎም ክጣበቑ ስለዘይመረጹን ህዝቢ ኤርትራ ፍጹም ተናዒቑ። ድፍረት ህግደፍ ናብ ከርሲ ናይታ ማእከል ሃገር ዝዀነት ከተማ፡ ኣብ መዓልቲ ሰንበት ኣጋጢሙ።

እተን ተዓለምቲ ሒዘን ዝነበራ መካይን ናብ ወደብ ከብጽሕኦም እንተወሓደ 2 ካልእ ንኸተማ ኣስመራ ዘየቋርጽ ኣማራጺ መገድታት ኔርወን። እቲ ዝሓልፋሉ ሰዓታት’ውን ብለይቲ ክኸውን ይኽእል ኔሩ። እቲ ዝሓልፋሉ መዓልቲ ኣብ መዓልቲ ዕረፍቲ ኣብ ሰንበት ክንዲ ዝኸውን፡ ህዝቢ ኣብ ሰስርሑ ኸሎ ኣብ ዝዀነ ኻልእ መዓልቲ ክኸውን ይኽእል ኔሩ። እንተዀነ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብማእከል ርእሰኸተማኡ፡ ብማእከል ቀንዲ ዕዳጋኡ፡ ኣብ መዓልቲ ዕረፍቱ ክርብሾ ቃሕ ስለዝበሎ’ዩ እቲ መዓልቲ ተሰሪዑ።

መንግስቲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝሰርሖ ፕሮጀክት፡ ሰራሕተኛታት ቈጺርካ ግቡእ ውሕስነትን ክፍሊትን ቀሪብካ ኽግበር ዝግብኦ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንህግደፍ ከገልግል ክእዘዝ ጸኒሑ ኣገልጋሊ ሃገራት ወሽመጥ ኰይኑ፡ ህግደፍ ክፍሊት ክቕበል ስለዝተመርጸ ግና ኣሽሓት መንእሰያት ባራዩ ክዀኑ ተወሲዶም ኣለዉ። እዞም ንዓመታት ተኣሲሮም ዝጸንሑ፡ 600 ደቀንስትዮ ዝርከብኦም መንእሰያት ህግደፍ ከም ዝማረኾም ወተሃደራት ጸላኢ እምበር ከም ዜጋታት ኣይርእዮምን’ዩ። ንምሩኻት ዝወሃብ ኣተሓሓዛ’ውን ከምቲ ዝግባእ ዝረኸቡ ኣይኰኑን። ዝብላዕን ዝስተን ኣዝዩ ይውሕዶም፡ ሕክምና ኣይረኽቡን፡ ብቑዕ መዕቀልን መጕዓዝያን ኣይቅረበሎምን፡ ናበይ ክኸዱ ኸምዝደልዩ ምርጫ ኣይወሃቦምን። እዞም ለንቅነ ናብ ዓሰብ ዝተወስዱ ብጾቶም ዝተቐትልዎም መንእሰያት ይኹኑ ኩሎም ኣብ ኢድ ህግደፍ ዘለዉ መንእሰያት፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን ኲናት ንምሩኻት ወተሃደራት ጸላኢ ዘርኣዮ ሰብኣዊ ኣተሓሓዛ’ውን ኣይረኸቡን። ካብቶም ኣሕዋት ዜጋታት ክቐትሉ ምስመጹ ዝተማረኹ ጸላእቲ ዝኸፍአ ኣተሓሕዛ ኽግበረሎም ኤርትራውያን መንእሰያት ዝበደልዎ እንታይ ምዃኑ ዝፈልጥ የለን። እቲ ዝየጠራጥር ነገር፡ እቲ ኣብ ኤርትራ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ኲናት ኣዊጁ ኸምዘሎ’ዩ።

እዚ ህዝቢ ኤርትራ ንምጥፋእ ዝተኣወጀ ዂናት ከም ዝናብ ኣዕቂልካ ብምጽባይ ዝሓልፍ ኣይኰነን። እቲ ዝመጽእ ለውጢ’ውን ከም ጸሓይ ተጸቢኻ ዝበርቕ ኣይኰነን። ህግደፍ ክሳዕ ህዝቢ ኤርትራ ፍጹም ዝፈርስን ነበረ ተባሂሉ መመሰሊ ዝኸውንን ነዚ ህዝብን ነዛ ሃገርን ምጥፋእን ምዕናውን ኣይከቋርጽን’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ሒደት ዓመጽቲ ኣብ ስልጣን ንኽጸንሑ ኣማኢት ኣሽሓት ደቁ ኽስደዱ፡ ኣሽሓት ክእሰሩ፡ ኣሽሓት ክቕተሉ፡ ሚልዮናት ክርገጹን ክሓስሩን ዝጻወረሉ ግዜ ከብቅዕ ይግብኦ።

    Print       Email

You might also like...

ሃንደበታዊ ምቅይያር ኣዘዝቲ በራጊድን ቦጦሎኒታትን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ይካየድ ምህላዉ ተሓቢሩ።

Read More →