Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ኣግእዞ ደቀንስትዮ ዝተሰብረ መብጸዓ ቃልሲ ሰማእታት

By   /  March 20, 2016  /  Comments Off on ኣግእዞ ደቀንስትዮ ዝተሰብረ መብጸዓ ቃልሲ ሰማእታት

    Print       Email

eritreaan womenሓደ ካብቶም – ምናልባትውን እቲ ዝፈረየ ካብኦም- ንሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብርቂ ዝገብርዎ ረቓሒታት : ዕዙዝ ተሳታፍነት ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ኣብቲ ነዊሕን መሪርን ጉዕዞ ገድሊ ኤርትራዩ።

‘’ተሳታፍነት’’ ዝብል ቃል ንባዕሉ ንመስተንክር ግደ ደቅንስትዮ ኤርትራ ዝገልጽ ኣምር ኣይኮነን – ምኽንያቱ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ‘’ተሳቲፈን ‘’ ጥራይ ዘይኮና : ኣሳቲፈን – መሪሐን – ኣልየን – ጸኒዐን ዘጽነዓየን።

እቲ ካብ ኣብራኽ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝተፈጠረን ባህላዊ ፣ ሃይማኖታዊ ፣ ማሕበራዊ ሰንኮፋትን ክብርታትን ናይቲ ሕብረተሰብ ሒዙ ዝተበገሰን ሰውራ ኤርትራ : ሽሕኳ ንናጽነት ኤርትራ ይንቀል – ንደቀንስትዮ ዘየመዓራሪ : ጨቋኒ : መስፍናዊ ኣመለኻኽታ ክነብሮ ባህርያዊ እዩ።ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ብንግሁኡ ኣብቲ ቃልሲ ብምጽንባር ሰውራ ኤርትራ ማዕረ ማዕረ ናይ ናጽነት ሰውርኡ ናይ ኣእምሮ ሓርነት፣ ጾታዊ ማዕርነት ክገብር ከምዝግባእ ብምቅላስ ብግብራዊ ተሳትፎ ኣግእዞ ደቀንስትዮ ከረጋግጻ ክኢለን’የን።ኣብ ኩሉ ዓውድታት ቃልሲ መሪሕ ግደ ብምሓዝ: ከም ሓካይም: መሃንድሳት : መሪሕነት : ሓረስቶት: ጋዜጤኛታት: ህዝባዊ ምምሕዳራት ብሙኻን ብተወፋይነት ተቓሊሰን።ልዕሊ ኩሉ ድማ ኤርትራዊያን ደቀንስትዮ ልዕሊ 30% ምጣነ ናይ ተዋጋኢ ሓይሊ ብሙኻን ጽንዓት ህዝባዊ ሰራዊት ኣራቢሐንየን።

መስዋእቲ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ከም ቃልሰን ድርብ’ዩ ኔሩ።ከም ሰማእታት ሓርነት ቅድሚ ምውዳቐን ከም ደቀንስትዮ ንባህርያዊ ብድሆታተን እናመከታ ነባሪት ናጽነት ንከምጸኣ ነቲ ዘይነባሪ ናይ ምውላድ ዕድለን ቀቲለን ። ብዙሓት ካብዘን ጀጋኑ መጋርያ ሰማእታት ከዮቕርራ ንባዕለን ካብቶም ቀዳሞት ሰማእታት ኪኾና መታን ናይ ውላድ ግዜአን ዘሕለፋ: ናይ 7 ኣዋርሕ ጥንሲ እናሃለወን ካብ ድፋዕ መታን ከይወርዳ’ሞ ብጾተን ከይግድዑ ጥንሰን ሓቢአን ኣብ ባርዕ ኩናት እንዳደበላ ባዕለንን ድቀንን (embryo) ወዲቐን ብዘርእን ህይወትን መስዋእቲ ዝኸፈላየን እየን።

መስዋእተን ናጻ ኤርትራ ንምምጻእ ጥራ ዘይኮነ ኣብታ ሓዳስ ሃገር ሓዳስ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ንምፍጣርዩ ኔሩ።ጾታዊ ማዕርነታ ዝተሓለወ፣ ማሕበራዊ ክብራ ዝተረጋገጸ፣ ኣብ ፍትሕን ሰላምን እትነብር፣ ከም ዜጋን ከም ጓለንስተይትን እትኽበር ንዩክለስ ጥዑይ ሕብረተሰብ እትኸውን ጥዕይቲ ስድራ እትምስርት ጓለንስተይቲ ምፍጣርዩ ኔሩ ሕልሚ ናይተን ዝሓለፋ ደቀንስትዮ – ኩሉ ድማ መጽእቲ ወለዶታት መታን ክሕሾም።

መጽእቲ ወለዶታት ግን ኣይሓሾምን።ከም ኩሎም ዝተሰብሩ ገድላዊ መብጻዓታት ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ መሰል ኩሎም ዜጋታት ብፍላይ ድማ መሰል ኤርትራውያን ደቀንስትዮ – እኳ ደኣ ብኣዋርዲ መልክዑ ተሰሪዙ።

  • ጦር ሰራዊት ኣሓተንን ኣሕዋተንን ምግሳሶም ኣሐሪንወን ንሜዳ ዝወጻሞ ዝተሰዋኣ ደቀንስትዮ – ሎሚ ደቀን ብብልሹዋት ኮለኔላት ህግደፍ መዓልታዊ ይጋሰሳ ኣለዋ።
  • ብሰንኪ መግዛእቲ ኣሓተንን ኣሕዋተንን ኣብ ሃገራት ኣዕራብን ኤውሮጳን ስሚንቶ እንዳማተን ምፍሕፈሐን ኣጉህይወን ሕሰም ከብቕዕ ዝወፈራሞ ዝተሰወኣ ተቓለስቲ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ – ሎሚ ደቀንን ኣሕዋተንን ሸቀልቲን ባሮትን ኪኾና ዝያዳ ይስደዳ ኣለዋ።
  • ማእሰርትን መግረፍትን ኣዴታተንን ኣሕዋተንን ኣሳቕይወን ስቓይ ካልኦት ከብቕዕ ነብሰን ንስቅያትን ማእሰርትን ጸላኢ ዝበጀዋ ደቀንስትዮ – ሎሚ ኣሕዋተንን ኣሓተንን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ህግደፍ ዝያዳ ይማስናን ይርሸናን ኣለዋ።
  • ተኣሲረን ከለዋ ናይ ኣዴታተን ‘’ጽቢቓት ዘናቢል ኮሎኪና ’’ ዝረኽባ ዝነበራ ደቀንስትዮ ሎሚ ደቀን ብህግደፍ ምስተኣስራ ንሳተን እታ ደርጊ ዘፍቅዳ ዝነበረ ‘’ ኮሎኪና’’ ውን ከብጸሓ ፍቓድ ተኽሊአን ኣለዋ።
  • ስደት ከብቕዕ ከርተት ክውዳእ ንነብሰን ንኸርተት ፈሪደን ንእስነተን ዘጥፈኣ ደቀንስትዮ ሎሚ ደቀንን ኣሕዋተንን ብናይ ህግደፍ ነጋዶ ደቂሰብ ናብ በደዊንን ሲናይን ክሽየጣ : ህጻናት ከይተረፉ ብጓኖት ኪጋሰሳ – ገሊኤን ኩሊተንን ጸላም ከብደንን ንዕዳጋ ከምዝወርድ ይኾና ኣለዋ።

እታ ንመሰል ደቀንስትዮ ብዝኸፈለቶ ዋጋ ኣብ ዓለም ብኣብነት ትጥቀስ ዝነበረት ሃገረ – ኤርትራ ሎሚ ኣብ ጸብጻባት ዓለም ብ ‘ ሲኦል ደቅንስትዮ ‘ ከምትፍለጥ ኮይናላ።ናይ 2013 ጸብጻብ ወድብ ሰብኣዊ መለላት ሕቡራት ሃገራት ንኩነታት ኤርትራዊት ጓለንስተይቲ በዚ ዝስዕብ ይገልጾ ።

“ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ከም ኩሎም ኣባላት ወለዶ ሃገራዊ ኣገልግሎት ሕሱር ጉልበት ህግደፍ ብምኻን ኣብ ሲቪላዊ ስረሓት: ናይ ህግደፍ ንግዳዊን ሕርሻዊን ትካላት በስገዳድ ከምዝሰርሓ ይግበር ኣሎ።ኣብ ልዕሊ’ዚ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ናይ ሓለፍቲ ህግደፍ ናይ ሽቕለትን ስጋዊ ርክብ ኣገልገልትን ይኾና ።”” ክብል እቲ ጸብጻብ ንዘስካሕክሕ ህላወ ናይተን ደቀንስትዮ ይምስክር።

8 መጋቢት ወጽዓ ደቂንስትዮ ዓለም ንምዝካር ኣብ ዓመት ሓደ እዋን ትበዓል ኣህጉራዊ ዕለት ያ። ንኤርትራዊት ጓለንስተይቲ ግን ነብሲወከፍ ዕለት 8 መጋቢትያ: ምኽንያቱ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ነብሲ ወከፍ ዕለትን ሰዓትን ኣብ ትሕቲ ዝተጠልመ ሕድሪ 30 ዓመታት ቃልሲ ዝነብራ ዘለዋ ስለዝኾና።ሎሚ ኤርትራዊት ጓል ሄዋን: ዕጫኣ ከምቲ መብጸዓ ገድሊ ዝተመነዮ – ኣብ ትሕቲ ሰላማዊ ህይወት:ብጥዕና ትምህርታ ዛዚማ – ጸጋታት ህይወት እተስተማቕር ዜጋ ኣይኮነትን: እንታይ-ደኣ ኣብ ትሕቲ ሁከታዊ ህይወት – ብግፍዕን ስቅያትን ናይ ትምህርቲ ዕድል ዝተነፍገት ኣብ ሕሰምን መከራን እትነብር ዜጋ’ያ።

እቲ ንመሰላት ደቀንስትዮ ክጣበቕ ዝቖመ ሃማደኤ ንባዕሉ ዝተዓመጸ ማሕበር ስለዝኾነ ንምግሳስ ደቀንስትዮ ዝባርኽ ንወጽዓታት ደቀንስትዮ ዝጉልብብ ንምልካውነት ዝድግፍ መጋበርያ ካብ ዝኸውን ዓመታት ኣቕጺሩኣሎ።

ታሪኽ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ግን ታሪኽ ስቡር መብጸዓ ጥራይ ኣይኮነን። ታሪኽ ምምላስ ሓርነትን መሰልን ውን እዩ።ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ብግብራዊ ቓልሰን ‘ ወትሩ እንዳተሳቐየን እንዳተወጸዐን ደኒኑ ዝኸይድ ህዝቢ ከምዘየሎ ‘’ ነጊረን’የን።ኣብ ሓደ እዋን ንድርብ ወጽዓ ሕብረተሰብን መግዛእትን ምቅላስን ምዕዋትን ከምዝከኣል ዝነገራን ዘመስከራን ደቀንስትዮ ሕጂ ውን ከምቲ ወጽዓ መግዛእቲ ጓና ዝተመከተ ወጽዓ መግዛእቲ ወዲ ዓዲ ክምከት ሙኻኑ ይነግራ ኣለዋ።ንኤርትራዊት ጓለንስተይቲ – እረ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ – ሓርነት ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ክሳብ ዝረጋገገጽ ነብሲ ወከፍ መዓልቲ 8 መጋቢትያ – ምኽንያቱ ሓርነት ደቀንስትዩኡ ዘየረጋገጸ ሕብረተሰብ : መላእ ሓርነቱ ከረጋግጽ ዘይሕሰብ ስለዝኾነ።

 

    Print       Email

You might also like...

Human brain research and memory loss as symbol of alzheimer's concept with missing pieces of the puzzle

ምድዕሳስ ኣእምሮ (Senility) መራሕቲ፡ሓደገኛ ክስተት ንሃገራት

Read More →