Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ብስም ሃገር ህዝቢ ዝራስያ ኤምባሲታት

By   /  March 20, 2016  /  Comments Off on ብስም ሃገር ህዝቢ ዝራስያ ኤምባሲታት

    Print       Email

ኣብ ሃገሮም ክብረት ዘይረኸቡ ኤርትራውያን ኣብ ካልኦት ሃገራት ክኸብሩ ዘይጽበይዎ’ኳ እንተዀነ፡ ኣብ ሃገር ባዕዲ ምንባር ካብቲ ኣብ ሃገሮም ዘሎ ኹነታት ዝሓይሽ ኰይኑ ስለዝረኸብዎ ብኣማኢት ኣሽሓት ካብ ሃገሮም ይሃድሙ ኣለዉ። ኣብ ሃገሮም ኩሉ ዘለዎም ኣግዲፉ ናብ ስደት ሃጽ ክብሉ ዘስገደዶም ስርዓት ከኣ ኣኣብ ዘለውዎ እናኸደ መመሊሱ ንምንባሮም ሰላም ይኸልኦ ኣሎ። ሓደ ኻብቶም ነቶም ኣዋሪዱ ዘይጸገበሎም ዜጋታት’ዛ ሃገር ንምርባሽ ዝጥቀመሎም መሓውራቱ ብስም ሃገረ ኤርትራ ኣብ ዝበዝሕ ኤርትራውያን ብጻዕቂ ዝቕመጡሉ ሃገራት ተደኲነን ዝርከባ ኤምባሲታት’የን።

ስራሕ ናይዘን ኤምባሲታት ብዝርዝር ምስዝርአ ዝዀነ ይኹን ምስ ኤምባሲ ዝዛመድ ስራሕ ከምዘይሰርሓ ኣዝዩ ንጹር’ዩ። እተን ኤምባሲታት ባዕላተን ስራሕ ኤምባሲ እንታይ ምዃኑ ዝፈልጣ ኣይኰናን። ኣብ ዝዀነት ሃገር ኣብ ዝርከብ ብስም ሃገረ ኤርትራ ዝተተኽለ ኤምባሲ ብምኻድ፡ ካብ ኤባሲ ክሕተት ዝግብኦ ነገር ዝሓትት ዜጋ ናይ መንግስትን ሃገርን መልሲ ዘይኰነ፡ ናይ ጐደና ጐሓላሉ መልሲ’ዩ ዝቕረቦ። ዕላማ ኤምባሲታት ህግደፍ፡ ንስም ህዝብን መንግስትን ኤርትራ እናተጠቕማ፡ ንኹሉ ኣብ ደገ ዝነብር ኤርትራዊ ካብቲ ናይ ውሽጢ ሓገር መለሳ ዘይብሉ ናብራ ንኽነብር ምግባር’ዩ።

ኤምባሲታት ኤርትራ ብዘይካ ንዕዉር ጉዕዞ ህግደፍ ኣዒንትኻ ዓሚትካ ምስዓብን፡ ነቶም ስደተኛታት ዜጋታት ናይ ኢደእግሮም ነጊፎም ንውልቀመላኽን መሳርቕቱን ከረክቡ ምስራሕ ካልእ ክስራሕ ከምዝኽእል ሰሚዐን ኣይፈልጣን’የን። ኣብ ኤምባሲታት ኤርትራ ንነዊሕ እዋን ዝሰርሑ ዜጋታት ንሓጺር እዋን ኣብ ኤምባሲታት ካልኦት ሃገራት ከምዝቕንዩ እንተዝግበር፡ እቲ ኣብኡ ዝርእይዎ ነተን ተቐበልቲ ሃገራትን ነቶም ኣብኣተን ዝነብሩ ዜጋታት ናይቲ ኤምባሲን ዝግበረሎም ኣኽብሮት ከም ላግጺ አሲሉ ምተራእዮም። ዝዀነ ቑጽሪ ተለኣኣኽቲ ህግደፍ ኣብ ዝተኣከቡሉ ህንጻ ናይ ማእሰርቲን ምስቓይን መቕጻዕትን ኣተሓሳስባ ከይተጸውዐ ስለዝሰፍን፡ ሰራሕተኛታት እተን ኤምባሲታት ኣብ ዘድልዮምን ዘየድልዮምን’ዮም ነቶም ክግልገሉ ዝቐርቡ ዜጋታት መፈጠሮም ክሳብ ዝጸልኡ ዘሕስርዎም።

ንሃገሮም መህነጺ ዝኸውን መሲልዎም ናብ ኤምባሲታት እናተመላለሱ ነቲ ተረፍ ኣዝዩ ልዑል ግብሪ እተን ዝነብሩለን ሃገራት ዝዀነ ኣዝዩ ትሑት ኣታዊታቶም እደገና 2% ክኸፍሉሉ ክኽቐርቡ ኸለዉ እናተዋረዱ’ዮም ዝገብርዎ። ካብ ኩሉ ክህሉ ዝኽእል ህዝቢ ፈጺሙ ከይበቐቐ ኩሉ ዘለዎ ነጊፉ ንሃገሩ ዝህብ ህዝቢ ክርከብ ኣዝዩ ዘጸግም ክነሱ፡ እቲ ነዞም ለዋሃት ህዝቢ ዝግበረሎም ኣተሓሕዛ ብምስትንዓቕን ውርደትን ዝመልአ’ዩ። ኣብ ኩለን ሃገራት ስደት ዝቕመጡ ኤርትራውያን ከይተጸርፉን ከይተሳራጠዩን 2% ከፊሎምሉ ዝፈልጡሉ እዋን ኣይዝክሩን’ዮም።

ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኤምባሲታት ናይ ልምዓትን ወፍርን ዕድላት ንምርካብ ዝሰርሓ ዲፕሎማስያዊ ንጥፈት ዘካይዳ እየን። ናይ ህግደፍ ኤምባሲታት ግን ክልተ ቀንዲ ስራሕ ጥራይ እዩ ዘለወን። 1 ኣብ ልዕሊ ህዝበን ሰለያ ምክያድን እንተተኻኢሉ ዝቕተል ምቕታልን 2 ካብ ህዝቢ ገዲድካ ብስም 2 ሚእታዊት መኸተ ውክልና ወዘተ ገንዘብ ምርሳይ። ከምኡ ስለዝኾነ እዩ ድማ እተን ኤምባሲታት ብብቕዓት ዘይኮነ ብሎያሊቲ ዝምደባ። ቀንዲ ርክበን ድማ ምስቲ ሚኒስትሪአን ዝሕሰብ ወጻኢ ጉዳያት ዘይኮነ ህግደፍን ሃገራዊ ድሕነትን ዝኾነ።

ብዘይካ’ቲ ብስም ህንጸት ሃገር ኣኪቦም ዝሽቅጡሉ 2%፡ ኣብ ብዙሕ ናይ ህጹጽ ሓደጋ እዋን ካብቶም ኣብ ስደት ዝነብሩ ኤርትራውያን ዝተኣከበ ወፈያታት ካብዘን ኤምባሲታት ሓሊፉ ናበይ ከምዘብል ዝፈልጦ የለን። ቅድሚ 16 ዓመታት ኣብ ማእከል’ቲ ዝነበረ ዂናት፡ ዜጋታት ንሃገሮም ንምድጋፍ ብመገዲ’ዘን ኤምባሲታት ዝከኣሎም ዘበለ ከወፍዩ ኸለዉ፡ ኣብ ጥቕሚ ሃገር ክውዕል ዝረኣዮ የለን። እኳ ደኣ እቲ ካብ ሓደጋ መድሓኒ ተባሂሉ ዝእከብ ዝነበረ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላር፡ ለላህመቱ ከም መዕገቢ ስጋዊ ህርፋናቶም ናብ ፈቐዶ ሃገራት እናኸዱ ዝዓበዱሉን፡ እቲ ዝተረፈ ብውልቃውያን ትካላቶም ኣብ ንምጥቃሱ ዘሕፍር ነውሪ ወፍርታት ኣእትዮም ዝኸሰርዎን’ እቲ ካብ ህዝቢ ዝተወፈየ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት ክሳብ ኣብ ካሲኖታት ምዕራብ ክጣልዓሉ ኸሎ ዝረኣየ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ፡ ምስቲ ካልእ ዲፕሎማሲያዊ ፋሉልነቶም ተደማሚሩ፡ ነቶም ንህዝቢ ኤርትራ ንውክል ኢና ዝብሉ ዝነበሩ ጐሓላሉ ስልዝፈንፈኖምን ባህርያቶም ስለዘይሓገዞን፡ ብዙሕ ሃገራዊ ኣገዳስነት ዘለዎ ፖለቲካዊ ጉዳያት ጠልጠል ኢሉ ኸምዝተርፍ ኰይኑ’ዩ። ዩ።ኣብ ኣሜሪካ ካናዳ ዝርከቡ ካብ እዋን ወራር ወያነ ካብ ህዝቢ ዝተኣከበ ገንዘብ ጌሮም ገዛውቶም ዝገዝኡ ምሉእ ህዝቢ ዝፈልጦም ግን ከኣ ሳላ ኣብ ህግደፍ ዝርከቡ ኣያታቶም ዝደሓኑ ጉሒላታት ገና ናይ ህህዝቢ ገንዘብ ይሰርቁ ኣለዉ።

ኣብ ምዝማት መናገዲ ህግደፍ ዝኸውን ገንዘብ ጥራይ ዘይኰነ፡ ኤምባሲታት ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ፖለቲካዊ ዓመጽ መደባት ህግደፍ ቀንዲ ተሰለፍቲ’የን። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ህዝቢ ኣፈሙዝ ቀኒዑዎ ካብ ምቅዋም ክድንጒ ኸሎ፡ ኤምባሲታት ንዕላማታት ህግደፍ ዝሃርም መደባት እናሰርዓ ነቲ ኣብ ወጻኢ ዀይኑ ብዛዕባ ሃገሩ ውሑድ ሓበሬታ ዝነበሮ ህዝቢ ንዓመታት ኣታሊለን ኣለዋ። ኣብ 2001 ውቀመላኽን ተሓባበርቱን ኣብ ውሽጢ ሃገር ብኣልማማ ንኤርትራ ጽቡቕ ንዝምነየላ ዜጋ ክኣስሩ ኸለዉ፡ ኤምባሲታት ንኸድዓት ወኪለን፡ ንሃገራውያን ከጸልማ ቀንዲ ስራሐን ጌረንኦ። ኣብ ወጻኢ ተወሊዶም ዝዓበዩ ከምቲ ነቶም ኣብ ሃገር ዝቕመጡ ኣሕዋቶም ዝወረዶም በደል ስለዘይበጽሖም፡ ከም መቐጸሊ ሓይሊ ውልቀመላኽን ውልቃዊ ሕልምታት ተለኣኣኽቱን ኰይኖም ግዜኦም ምእንቲ ከባኽኑ ኣብቲ ንሃገሮም ዝዕምጸሎም መደብ ክሰርዕኦም ዝከኣለን ጽዒረን። ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ኣብ ሃገር ፍትሒ ኽርከብ ዝከኣሎም ክሰርሑ ኸለዉ፡ ከፋራርሓኦምን ናብ ኣዘዝተን ስለያ ኣብ ምትሕልላፍን ሰሪሐን።

ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት ህግደፍ ብዘርኣዮ ፋሉል ዲፕሎማሲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ርግኣት ዝዘርግ ወፍርታት ኣካይዱ ምስተኣገደ፡ እቲ እገዳታት ካብ ዝባን ህግደፍ ክለዓል ኣሽሓት ስደተኛታት እናፋራርሓ ብምውዳብ ዓበይቲ ነቲ እገዳ ዝቃወም ሰልፍታት ኣካይደን። ካብ ሃገሮም ብሕሉፍ ስቓይ ተሰጒጎም ዝተስዱ ሓተቲ ዑቕባ በተን ዝቕበልኦም መንግስታት ኣብ ዝግበረሎም መሕትታት ሓቂ ምእንቲ ከይነግሩ ልኡኻቶም ሰዲደን ጌጋ ትርጉም ከመዝግቡን፡ ተፈራሪሖም ዝበጽሖም በደል ክኽሕዱን ከየዕረፋ ጽዒረን። ኤርትራውያን ሕጋዊ መገሻ ተኸሊኦም ብዘይመለለዪ መንነቶም ዶብ ሰጊሮም ምስተሰደዱ፡ ኣብ ዘዝኣተውዎ ሃገራት እናተጸበያ ኣብ ዓለም ዝኸበረ ዝኽፈለሉ መለለዪ መንነት ዝኸውን ፓስፖርት ናይቶም መንነቶም ዝተነፍጎም ኤርትራውያን ከምዝኸውን ጌረን። መርማሪት ኮሚሽን ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ መጽናዕቲ ኣካይዳ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ሓልፎ ዘሎ ግፍዒ ከተቃልዕ ምስከኣለት፡ ኣብ ስደት ንዝርከብ ህዝቢ ብምፍርራሕ ኣንጻር ህዝቡ ኣሕዋት ንኽምስክር ገዲደንኦ።

እዚ ኹሉ እናገበራን ካብ ህዝቢ ናብ ካዝናታት ህግደፍ ዝውሕዝ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላር እናገሓጣን ከለዋ፡ ነቲ ምንጪ ስርሐን ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ዝዀነ ይኹን ሃገር፡ ልዕሊ ዝዀነ ይኹን ጸላእቱ ኰይነን ይሰርሓ። እቶም ዝስደዱ ዜጋታት ሓደጋ ጐኒፍዎም ሞቱ ኸለዉ መንነቶም ክሒደን ከላግጻሎም ድሕር ኣይበላን። እቶም ኤርትራውያን ኣብ ዝኸድዎ ሃገር ዘጋጥሞም ሓደጋ ክከላኸላ ዝዀነ ይኹን ተበግሶ ኣርእየን ኣይፈልጣን። እኳ ደኣ እቶም ዜጋታት ብፋሉል ዲፕሎማሲ ህግደፍ ንኤርትራ ኣብ ዝጸልእኣ ሃገራት ክነብሩ ኣዝዮም ይጽገሙ ኣለዉ።

ኣብ ኣንጎላ ሓያሎ ኤርትራውያን ብሃንደበት ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ክሞቱ ኸለዉ፡ ዘዋሪ ኣምባሳደር ህግደፍ ኣብታ ሃገር ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ገለ ነገር ኣይገበረን፡ ኣይተዛረበን’ውን። እቶም ኤርትራውያን ከምኡ ዝኣመሰለ ሃንደበታዊ ለበዳ ሓደጋ ክወርዶም ከሎ ዘይሕግዝ ኤምባሲ እንተዀይኑ፡ ንምንታይ ክጠቅም ደኣ’ዩ እቲ ልኡኾም ወረቐት ኣምባሳደርነቱ ነተን ሃገራት ዘረክበን፧ ብኣንጻሩ 10 ስፖርታውያን ጭቖና መሪርዎም ኢዶም ኣብዝሃቡሉ እዋን ንኤርትራ ንኽመልሶም ፈቲኑ ምስፈሸለ ፓስፖርቶም ከምዘይሰርሕ ንምግባር ገጻቱ ብበሊሕ ነገር ኣብ ሙንካል እዩ ተዋፊሩ።ካብዚ ንላዕሊ ዘሕንኽ ተግባር የለን። ኣብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዝነብሩ ኤርትራውያን ካብቶም ዝበዝሐ ኣታዊ ህግደፍ ዝርከበሎም ምንጭታት’ኳ እንተዀኑ፡ እቶም ኣብተን ሃገራት ዝነብሩ ኤርትራውያን ዝወረዶም ሓደጋ ሓታቲ ኣይረክብን። ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝርከቡ ዜጋታት ኣምሪሮም ከምዝገልጽዎ ዓሰርተታት ኤርትራውያን ብኸተርትን ካልእ ዓመጽን ክቕተሉ ኸለዉ፡ ኤምባሲ ህግደፍ ኣብታ ሃገር ኣብ ፈቖዱ ናይ ጁባ ሆቴላት ንብዕልግና ደድሕሪ ደቀንስትዮ ኪጓየ እምበር ብዛዕባ ህይወት ሓደ ዜጋ’ውን ተገዲሱ ኣይፈልጥን።

ኣብ እስራኤል ዝነብሩ ንዓመታት ንቑጠባ’ታ ሃገር ጉልበቶም ዘፍሰሱሉ ኤርትራውያን ዘይሰብኣዊ ዝተሓሕዛ ኽግበረሎም ከሎ፡ ህግደፍ ካብቶም ዘይተጋፍዑ ገንዘብ ክእክብ፡ እቶም ስደተኛታት ኣብ ሃገሮም ከምዘይተበደሉ ኽጣበቕ እንተዘይኰይኑ፡ ደሃይ ናይቶም ዝብደሉ ኣይገበረን። ምናልባት ኣቐዲሞም ከምዘይተጋፍዑ ክምሕሉ ሓደ ወይ ክልተ እንተኔሮሞም፡ በቲ ኤምባሲ ሃገሮም ዘርኣዮ ሸለልትነት ዝኣክል ማህሰይቲ ወሪድዎም’ዩ።ካልእሲ ይትረፍ ኣብ እስራኤል ዝሞተት ዜጋ ሬሳኣ ናብ ሃገር ከይኣቱ ብዙሕ ግፍዕታት ኣካይዱ።

ዝሓለፈ ሰሙን፡ ካብ ካርቱም ናብ ኣስመራ ዝጕዓዙ ኤርትራውያን ጽዒና እትጕዓዝ ዝነበረት ኣውቶቡስ፡ ኣብ መገዲ ደው ኣቢሎም ንተሳፈርቲ ዝዘረፉ ሱዳናውያን ኣባላት ጸጥታ ነቲ ህግደፍ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ንዕቀት ስለዝፈልጡ’ዮም። እቶም ህይወት ኤርትራውያን ክሸይጥ ከሎ ንህግደፍ ዝተሓባበርዎ ሱዳናውያን ኣባላት ጸጥታ፡ ነቶም ንብረቶም፡ ገንዘቦም ክቡር ስልማቶምን ዝራሰይዎም ኤርትራውያን ከይሸጡ ስለዝፈነውዎም ዓቢ ሓለፋ ዝገበሩሎም መሲልዎም ይኸውን’ዩ። ተሳፈርቲ እታ ኣውቶቡስ ናብ ኤርትራ ምእታው ዝተሸገሩ መቕርቦም ክርእዩን፡ ኣብ ሃገሮም ዝሰኣንዎ ኣገልግሎት ሕክምና ኽረኽቡን ናብ ሱዳን ዝተጓዕዙ፡ ኣብ ሃገሮም ዝተሓተትዎ ዝፍጽሙ፡ ኣብ ሱዳን ከኣ ዝተሓተትዎ ከፊሎም ዝምለሱ ዝነበሩ ውጹዓት ዜጋታት’ዮም።

እዚ ኩሉ ዝተጠቕሰ ኣዝዩ ንእሽቶ ኣብነት ናይቲ ኤምባሲታት ህግደፍ ከም ለኣኽተን ኰይነን ኣብ ልዕሊ ህዝበን ዘርእይኦ ንዕቀትን ንኤርትራውያን ብዘይመኽንያት ናይ ምቕጻዕ ተልእኾአንን’ዩ።ካብዚ ዘለናዮ ግዜ ብዙሕ ከይጸናሕና፡ ኤምባሲታት ጠንቂ ምስጓጕ ኣሽሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ካብ ኤውሮጳ ክዀና’የን። እቶም ዘስጐጕኦም ዜጋታት ናብ ሃገሮም ብግዲ ምስተመልሱ፡ እንደገና ናብቲ ዘላደዮም ባርነት ቅድሚ ምምላሶም ዘይተኣደነ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ግፍዒ ክወርዶም’ዩ። ኤምባሲታት ኤርትራ ፍጹም ምእንቲ ኽትቃድር፡ ብዛዕባ ኤርትራን ህዝባን ጽቡቕ ዘበለ ንዘጥፍእ ህግደፍ ኣብ ደገ ተላኢኸን ዘሳልጣሉ፡ ንኹሉ ባህርያት’ቲ ጉጅለ ብጥርኑፍ ዘንጸባርቓ ማእከላት’የን።

 

 

    Print       Email

You might also like...

Human brain research and memory loss as symbol of alzheimer's concept with missing pieces of the puzzle

ምድዕሳስ ኣእምሮ (Senility) መራሕቲ፡ሓደገኛ ክስተት ንሃገራት

Read More →