Loading...
You are here:  Home  >  Tigrigna  >  Current Article

ልዕልን ቅድምን ህዝቡ ንባዕዳውያን ዘኽብር ስርዓት

By   /  March 20, 2016  /  Comments Off on ልዕልን ቅድምን ህዝቡ ንባዕዳውያን ዘኽብር ስርዓት

    Print       Email

djibouti prisonersመንግስቲ ኤርትራ ወይ ልክዑ ንምዝራብ ፕረዚደንት ኤርትራ ንኣስታት 8 ዓመታት ተኣሲሮም ዝጸንሑ ኣርባዕተ ጁቡታውያን ናይ ውግእ ምሩኻት ብዓርቢ 18 ነጻ ገዲፍዎም ኣሎ። እቶም ኣርባዕተ ምሩኻት ነበር ካብ ከተማ ደውሓ ቀጠር ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር ሸኽ ሙሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልሳኒ ተሰንዮም ናብ ሃገሮም ኣትዮም ኣለዉ። እዚ ፍጻመዚ ኣብ ውሽጢ እዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ኣእቲና ዜናዊ ትንታነ ክንህበሎም ኢና።

  1. ኣብ 2008 ኣብ መንጎ ጅቡትን ኤርትራን ዝተኻየደ ውግእ ክሳብ እዛ ዕለት እዚኣ መንግስቲ ኤርትራ ከምዘጋጠመ ኣይተኣመነን።
  2. ስርዓት ኣስመራ ምሩኻት ወተሃደራት ጅቡቲ ዝበሃሉ የለውን ክብል ጸኒሑ።
  3. ብዛዕባ ብተመሳሳሊ መንገዲ ብጅቡቲ ዝተማረኹ ኤርትራውያን ኣፍልጦ ኣይሃበን ስለዚ ድማ ሓቲቱሎም ኣይፈልጥን
  4. ብዛዕባ እዚ ናይዚ ሳልስቲ ምሩኻት ምፍናው ይኹን ብዓቢኡ ብዛዕባቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ዘሎ ግጭት ንህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ሓበሬታ ተዋሂቡ ኣይፈልጥን፥ ብሕጂ ውን ክወሃቦ ኣይኮነን።
  5. ፕረሲደንት ዑመር ገለ ብኤርትራ ተታሒዞም ዘለዉ ምሩኻት ሃገሩ ከይተፈትሑ ኣብ ዝኾነ ዘተ ከምዘይኣቱ እዚ ቅድመ ኩነትዚ ድማ ዘይቅየር ሙኻኑ ብዕለት 5 መጋቢት ንኣሚር ቀጠር ሓቢሩ ምንባሩ
  6. ደገፍቲ ህግደፍ ብዛዕባዚ ዓርቢ መንግስቲ ኤርትራ ዝወሰዶ ምሩኻት ናይ ምፍናው ስጉምቲ ዝተሰመዖም ሓበን ብምግላጽ በቲ ልቦና ዝመልኦ ኣካይዳ መሪሕነቶም ሕጉሳት ሙኻኖም ይገልጹ ምህላዎም።

ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ዝኣክል ኩናት ተኻይዱ ከብቅዕ ስርዓት ኢሳያስ ነቲ ፍጻመ ብመሰረቱ ምኽሓዱ ኣብ ትዕዝብቲ ብዙሓት ኣእትዮዎ ጸኒሑ ኣሎ። እቲ ጉዳይ ዓለም ወይ ውን እቶም ኣብ መንጎኝነት ኣትዮም ዘለዉ ቀጠር እትውክሎም ማሕበር ሃገራት ዓረብ ወይ ውን መንግስትን ህዝብን ጅቡቲ እንታይ ኢሎም ኣይኮነን። እቲ ጉዳይ ብቐንዱ ንህዝቢ ኤርትራ ዝምልከት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ሃገሩ ኣብ ውግእ እሞ ድማ ንመሬቱ ዝምልከት ዶብ ዘንቀሎ ኣብ ዝተባህለ ውግእ ኣትያ ክንሳ፥ ደቁ ድማ ኣብቲ ውግእ ተሰዊኦም፥ ተወጊኦም ተማሪኾም እንዳሃለዉ፥ ነቱ ፍጻመ ክሒድዎ ጸኒሑ ኣሎ። ነዚ ውግእ ብምኽሓዱ ድማ ነቶም ኣብቲ ውግእ ደሞም ዝኸዓዉ ስዉኣትን ስድራቤቶምን ከምኡ ውን ነቶም ዝተወግኡን ዝተማረኹን ኣባላት ሃይልታት ምክልኻል ክሒዱ ጸኒሑ ኣሎ ማለትዩ።

መራሒ ጅቡቲ ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ ኣብ ዜጋታቱ ዘርኣዮ ክብርን ሓልዮትን ምስቲ ብወገን መራሒ ኤርትራ ዝተወሰደ ተግባራት ኣነጻጺርካ ምስዝትንተን ድማ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ክንደይ ተዋሪዱ ከምዝሎ ዘርኢ እዩ ። ጅቡቲ ን8 ዓመት መመላእታ ብዛዕባቶም ምሩኻት ልዑል ግምት ሂባ ንምፍተሖም ክትጽዕት ጸኒሓ። ፕረዚደንት ዑመር ገለ ብ5 መጋቢት ኣብ ቀጠር ኣብ ዝገበሮ ዑደት ምፍታሕ ጉዳይ ጅቡታውያን ወተሃደራት ቅድመኩነት ናይ ዝኾነ ዘተ ሙኻኑ፥ ብዛዕባ ዶብ ይኹን ዝምድና ክዛረብ ተኾይኑ ቅድም ቀዳድም ምሩኻት ጅቡቲ ክፍትሑ ከምዘለዎም ገሊጹ። በዚ መግለጺ ድማ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ዘለዎ ኣኽብሮት ኣፍሊጡ ጥራይ ዘይኮነ ቅድሚ ህይወት ዜጋታቱ ዝሰርዖ ናይ ውልቁ ሽም፥ ክብሪ፥ ከምዘየለ ኣረጋጊጹ።

ናይ ኤርትራ መራሒ ፕረሲደንት ኢሳያስ ህይወት ኤርትራውያን ካብ ሃመማ ንታሕቲ ካብ ዝርእዮ ነዊሕ ስለዝገበረ ንዕኡ ትዕቢቱን ዝናኡን እምበር ህይወት ዜጋታቱ ትርጉም የብሉን። ስለዝኾነ ኣብ ዓለም ካብተን ዝደሓራን ዝነኣሳን ዝበሃላ ሃገራት ዓለምና እትቁጸር ጅቡቲ ብዛዕባ ዜጋታታ ንዓመታት ክትጽዕር ከላ፥ ኢሳያስ ንህዝቡ ይኹን ንዓለም ብዛዕባቶም ኣብቲ ዘየድሊ ውግእ ዝጠፍኡ መሳኪን ኤርትራውያን ወተሃደራት ይኹን ብዛዕባቶም ብህይወት ተማሪኾም ዘለዉ ዜጋታት ቅንጣብ ግዲ ኣይገበረን። መንግስቲ ጅቡቲ ምሩኻት ንለዋወጥ ክብል ከሎ ብእምቢተኛኘት ክምልስ ጸኒሑ። ምኽንያቱ ንኢሳያስ ህይወት ደቂ ኤርትራ ኣብ ባሕርታት እንተጣሓለ፥ ኣብ ምድረበታታት ኣሞራ እንተበልዖ፥ ኣብቲ ብሰንኪ ዘይብሱል ዲፕሎማስያዊ ኣተሓሕዝኡ ዝፍጠሩ ውግኣት እንተተማረኸ ኣይዓጦን እዩ። እቶም መንእሰያት ክሳብ ደቁ ዘይኮኑ ኣብ ባዕዲ ሃገር ተማሪኾም ይተኣሰሩ ይጨወዩ ይከትከቱ ኣይግድሶን እዩ። ባዕሉ ኣብ ኢዱ ከለዉ ከምኡ ጌሩ ስለዘሳቕዮም።

እቲ ዝዓበየ ዘሕዝን ነገር ኢሳያስ ንወጻእተኛታት እምበር ንህዝቡ ክብረት ዘይብሉ ሙኻኑዩ። ንገዛእ ህዝቡ ስለዘየኽበረ ድማ እቶም ንረብሕኡ ኢሉ ዝሰምዖምን ዘኽብሮምን ወጻእተኛታት ኣመና ክንዕቅዎ እንተዘይኮይኖም ከኽብርዎ ኣይኮኑን። ኢሳያስ ምሩኻት ክፍኑ ወይ ውን ኩናት ምንባሩ ክኣምንን ስለምንታይ ኣጋጢሙ ክነግርን ዝግበኦ ንኻልኦት ሃገራትን መራሕትን ዘይኮነ ነቲ የመሓድረካ ኣለኹ ዝብሎ ደቁ ዝምንጥሎ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ምሩኻት ክፍኑ ዝግባእ ውን ቅድም ቀዳድም ስለ ህይወት ዜጋታቱ ብምሕሳብ እምበር ኣብ ቀጠር ተጸዊዑ ተግሳጽ ምስተዋህበ ኪኸውን ኣይምተገበአን።

ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ከምዝተጋህዱ ተግባራት ኢሳያስ ብመኽምብያ ገዲፋስ ብሕምብጢጥ እዩ። ኩሎም ነገራት ክብረቱን ክብረት ህዝብን ምስኣዋረደን ኣብ ኩርናዕ ምስኣተወን ይትግብሮም። ነቲ ኣፍንጭኡ ኣንቓዕሪሩ ብብደዐን ኣጉል ዝናን ዝሕሰሞ ምሳሓት ኣማሲዩ ብውርደትን ምምሽኻን ክድረሮ ይልምን።

እቲ ካብኡ ዝገድድ ድማ ናይቶም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ውሑዳት ደገፍቱ እዩ። ኩናት የለን ምሩኻት የለዉን ፈጠራ እዩ ምስተባህሉ ከም ሕንጻይ ንዕኡ ይደግሙ ዝነበሩ ደገፍቲ ህግደፍ እዚ ዜና ምስተቓለሐ ውሕሉል መንግስትና ምሩኻት ፈቲሑ ክብሉ ተሰሚዖም። ንነብሶም ብተግባራቶም ዝኾነንዋ ስለዝኾኑ ናይ መዓስ ኩናት ናይ መዓስ ምሩኻት ትብል ሕቶ ውን ክትሓትት ኣየፍቀዱላን። ኣብ ርሑቕ ኮይኖም በቲ መጋርያ ዘይልብለቡ ነታ ሃገር ኣብ ጽንብላታን ድግሳታን ጥራይ ዝሕወስዋ ስለዝኾኑ ኩናት ነበረ ኣይነበረ ንዐኦም ኣይንታዮምን እዩ።

በዚ ኮነ በቲ 4 ምሩኻት ጅቡታውያን ተፈቲሖም ኣለዉ። እዞም ጅቡታውያንሲ ኣያ ስለዝረኸቡ፡ እንተስ ብሃብቱ እንተስ ብሓይሉ ዝሟገተሎም ወገን ስለዘለዎም ድሕሪ 8 ዓመታት ንፋስ ሓርነት ክርእዩ በቒዖም ኣለዉ። ብዓቢኡ ድማ ዝሓሊ ህዝቢ ዝሓልየሎም መንግስቲ ከምዘለዎም ተገንዚቦም ደቂ ጅቡቲ ሙኻኖም ተሓቢኖም መሬቶም ስዒሞም ኣመስጊኖም ናብ ሃገሮም ኣትዮም ኣለዉ። እቶም ኣእላፍ ኤርትራውያን እሱራት፥ እቶም ህጻናት ከይተረፉ ዝርከቦም ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝሳቐዩ ዘለዉ ቅዩዳት፥ እቶም ካብ ስድረኦም ዝተመንጠሉ ህጻናት፥ እቶም ንዓመታት ኣብ ትሕቲ ጉድጓድ ዝኣተዉ ኤርትራውያን’ከ መንዩ ዝሓተሎም። እቶም ንሃገሮም ኪከላኸሉ ዝወደቕ ግን ከኣ በቲ ናብ ኩናት ዝጠበሶም ስርዓት ዝተኻሕዱ ጀጋኑኸ ኤርትራውያን ብሙኻኖም ሓበን ዲዩ ክስመዖም ወይስ ብግምጣሉ። ህዝቢ ኤርትራ ኸ እንታዩ ግዲኡ። ንማእሰርቲ ምስዋር ምብትታን ስድራቤታት፥ ምሕያር ህጻናት፥ ምጥፋእ ኣዴታት፥ ምዝኽታም ቆልዑ፥ ምብትታን መንእሰያት ከም መዓልታዊ ህይወቱ ዲዩ ክቕበሎ።ክሳብ መዓስ?

 

 

 

 

 

    Print       Email

You might also like...

mideast

ሓድሽ ዓለማዊን ዞባውን ስርዓት (order)፤ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸልዋ ኣሎ።

Read More →