Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  Current Article

ሊብያ፥ ስደተኛታት ከም ጥሪት ዝውገዩላ

By   /  March 20, 2016  /  Comments Off on ሊብያ፥ ስደተኛታት ከም ጥሪት ዝውገዩላ

    Print       Email

men-and-women-are-equalኣብ ኤርትራ ብዘሎ ዓማጺ ኩነት ተሳጒጎም ናብ ስደት ብዛዕባ ዘምርሑ ዘለዉ ዜጋታት እታ ሃገር መቸም ዕለታዊ ከይተዘርበሉ ኣብ ዘይሕለፍ ግዜ ኢና በጺሕና እንርከብ። ብፍላይ ቊጽሪ ናይቶም ካብ ሃገሮም ወጺኦም ጉዕዞ ሰሃራ በዲሆም ማእከላይ ባሕሪ ሰጊሮም ናብ ኣህጉር ኤውሮጳ ዝሰግሩ ኤርትራውያን መንእሰያት ምስ ጠቕላላ ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ ተዛሚዱ ዘስደምም መልክዕ ሒዙ ብምህላዉ ፥ ህዝቢ ኤርትራ ብኽንድዚ ብዝሒ ካብ ሃገር ክወጽእ ዝቕስቦ ዘሎ ውሽጣዊ ጠንቂ ግጉይ ኣካይዳታት መንግስቲ ኤርትራ ጥራይ ክኸውን ከምዝኽእል ንማሕበረ ሰብ ዓለም ቅሉዕ መረዳእታ ሂቡ ኣሎ። ኤርትራውያን መንእሰያት ክልቲኡ ጾታ ነቲ ኣብ ጉዕዞ ስደት ዝገጥሞም መከራን ፈተነን ካብቲ ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ኮይኑ ዝጭፍጭፎም ዘሎ መንግስቲ ኣይከብድን ኢዩ ዝብል መረዳእታ ዓቲሮም እዮም ብተመልከተለይ ዝወጽኡ ዘለዉ። ኣብ ጉዕዞኦም ዝገጥሞም ዘሎ ሕሰም ግና ዋላኳ ምስቲ መንግስቲ ኤርትራ ዘውርደሎም በደል ዝዳረግ ኣይዂን ፈታኒስ ፈታኒ እዩ።

ነቲ ኤርትራውያን መንእሰያት ብሓፈሻ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ኣብ ጉዕዞ ስደት ዝገጥመንን ዝሓልፍኦን ዘለዋ መከራ ንምፍኣም ፥ ብዛዕባ ሓንቲ ሳሮን ዝስማ ኤርትራዊት ጎርዞ ማእከላይ ባሕሪ ክትሰግር ኣብ ሊብያ ምስ በጽሐት ምስኣ ምስ ዝነበሩ ደቂ ዓዳ ኣብ ኢድ ሊብያውያን ዕጡቓት ድሕሪ ምውዳቖም ኣብ ሊብያ ዝገጠማን ዝሓለፈቶን መከራ ከም ሓደ ኣብነት እዩ።

እዚ ትረኻ ፥ ማርኮ ሳልቱሮ ዝተባህለ ጋዜጠኛ ናብ’ቲ እታ ኤርትራዊት ጎርዞ ምስ ብጾታ ተታሒዞሙሉ ዝነበሩ ከባቢታት ሊብያ ብ 16 መስከረም ናይ 2015 ድሕሪ ምብጽሑ ንዝሰነዶ ትዕዝብቲ ምርኩስ ገይሩ እዩ ዝቐርብ ዘሎ።

…….ኣነ 16 ዓመት ንዝዕድሚኣ ሳሮን ኣብ’ቲ ፈጺሙ ዝባደመ ኢንዱስትሪያዊ ከባቢታት ከተማ ትራብሉስ እየ ረኺበያ ። ንሳን ምስ 700 ዝኾኑ ካልኦት ኤርትራውያንን ብዕጡቓት ሊብያውያን ተቐዪዶም ኣብ ቃልዕ ቦታ ተሓጺሮም እንከለዉ እየ ዝረኽባ ዘለዂ። ሳሮንን ብጾታን ጉዕዞ ናይ ማእከላይ ባሕሪ ንምጅማር ኣብ ዝቀራረቡሉ ዝነበሩ እዋን እዮም በቶም ዕጡቓት ተታሒዞም።

ሳሮን ኣብዚ ዘላቶ ዕድመ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርታ ወዲኣ ናብ’ቲ ብወተሃደራዊ ምሕደራ ሓደስቲ መንእሰያት ንምጥርናፍ ዝዕላማኡ ቤት ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ናይ ግድን ክትከይድ ስለዘለዋ ነዚ ድማ ስለዘይተቀበለቶ እያ ሃገር ገዲፋ ከምዝወጸት ተዕልለኒ። ንማዕከን ዜና ቫይስ ዶኩመንታሪ ፊልም ክሰርሓሎም ናብዚ ብምምጻአይ ምስቶም ተቐዪዶም ዝነበሩ ስደተኛታት ከዕልል ርሒብ ባይታ ረኺበ ነይረ። ሳሮን ትብል፥ ኣብ ሃገርና ብሩህ መጻኢ ጠፊኡ ዕስክርናን ምምዝማዝ ነጻ ጉልበትን ጥራይ እዩ ነጊሱ ዝርከብ። ስለዚ ኣብ ኤርትራ እንተጸናሕኩ መጻኢየይ ወተሃደር ኮንካ ግዜኻን ጉልበትካን ምምዝማዝ ጥራይ ስለዝኾነ ዘለኒ እንኮ ምርጫ ስደት ኮይኑ ረኺበዮ ኢላትኒ። ሳሮን ናብ ሽወደን በጺሓ ኣብ ዓውዲ ሰብኣዊ መሰላት ብዝለዓለ መዓርግ ተመሪቓ ኤርትራ ሃገራ ወሪዱዋ ካብ ዘሎ ኩሉንትናዊ ግህሰት ንምልቓቕ ተኺላ ክትቃለስ መደባ ምዃኑ እያ ሓቢራትኒ።

ሳሮን ናብ ትራብሉስ ክትበጽሕ ናይ 8 መዓልታት ጉዕዞ እያ ወዲኣ ፥ ምስ መጓዕዝታ ኣብ መንገዲ ዝሓለፈቶ ጸገም ከም ዕላል ጥራይ ከተዘንትዎ ቅልል ይብል ይኸዉን። ሒዞሞ ዝተበገሱ ስንቂ ኣብ ራብዓይ መዓልቲ ተጸንቂቚ ፥ ኣብ’ቲ ኣጻምእ ንተወሰኽቲ 4 መዓልታት ብዘይ ማይን መግብን ኣካላቶም ተሰኒፉ ናብ ከተማ ትራብሉስ ኣትዮም ማእከላይ ባሕሪ እተሳግሮም ጃልባ እንዳተጸበዩ ከለዉ ድማ ብኣባላት ናይቲ “ ሊብያ ዳውን” ዝስሙ ዕጡቕ ጉጅለ ተታሒዞም። እቲ ዕጡቕ ጉጅለ ነዞም 700 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብገንዘብ ክዋገየሎም ከምዝኾነ ዘይተርፍ እዩ። ሓለቓ ናይቶም ነቶም ስደተኛታት ሒዞም ዘለዉ ከም ምስጢር ክሕዞ ኣጠንቂቚ ከምዘዕለለኒ ፥ ካልእ ዕጡቕ ጉጅለ ነቶም 700 ኤርትራውያን ብኣስታት 2 ሚልዮን ዶላር ክገዝኦም ጠለብ ኣቕሪቡ ከምዘሎ እዩ። ንሕና ግን ንግዜኡ ኣይተቐበልናዮን ኣለና ይብል እቲ ሓለቓ።

ብዝኾነ ፥ ሳሮን ንኩነታታን ኩነታት ብጾታን ነዊሕ ምስ ኣዕለለትኒ፥ ኖትቡከይን ብርዕን ከቐብላ ሓበረትኒ ኣነዉን ከምኡ ገበርኩ። ከይደንጎየት ድማ ጽሑፍ ክትሕንጥጥ ጀመረት። ኣብ ሓለዋ ተጸሚዱ ዝነበረ ሓደ ኣባል ናይቶም ዕጡቓት ነዚ ምስ ረኣየ ብቕልጡፍ ናብ ሳሮን ቀሪቡ ካላሽኑ ኣዋጣዊጡ ከግባዕብዓላ ጀመረ። ብጉልበት ጽምእ ዝበለት ግን ከኣ ከም ሰብ ተራርን ዘይትፈርህን ሳሮን በቲ ኩነታት ከተዳህለት ፥ ኣብ ኖትቡከይ ተቀምጦ ዘላ ጽሑፍ ስምን ኣድራሻን ናይ ኣብ ወጻኢ ዝርከብ ሓዋ ከምዝኾነ ኣነ ደዊለ ደሃያ ክነግሮም ስለዝደለየት ምዃናን ኣረደአቶ ። እቲ ዕጡቕ ከምቲ ነዲሩ ዝመጾ ዘይኮነ ኣዝሒላ እያ ዝመለሰቶ።

ሊብያ ብሓያሎ ዕጡቓት ጉጅለታት እያ ተጎቢኣ ዘላ። ነፍሲ ወከፍ ጉጅለ ናተይ ዝብሎ መሬት ቀጺሩ ተፈላጥነት ናይቲ ክምስረት ኣብ ትጽቢት ዝነበረ ሓድነታዊ መግስቲ ክረክብን ኣብ’ቲ መንግስቲ ቦታ ክሕዘኣሉን እዩ ጻዕሩ። እቶም ጉጅለታት ነዚ እንዳገበሩ ግና ኣብ ዘይሕጋዊ ንግዲ ደቂ ሰብን ጭውያን ምንጣፍ ደዉ ኣይበሉ። ንዝሕዝዎም ስደተኛታት ከም ምንጪ እቶትን ፥ ስደተኛታት ኣየናይ ጉጅለ ሒዙ ኣሎ እንዳተባህለ ስሞም ክጥቀስን ኣብ ቀጻሊ ጻዕሪ እዮም ዝርከቡ።

ኣነን ናብቲ ከባቢ ዝመጻና መሳርሕተይን ስራሕና ወዲእና ንሳሮን ተፋንየ ምስ ከድኩ ፥ ሓደ ከቢድ ጸገም ይፍጠር። እቶም ኣብ ሓለዋ ዝነበሩ ዕጡቓት መስተ ኣብዚሖም ስለዝተሰነፉ ሳሮንን ውሑዳት ካልኦት ደቂ ኣንስቶን ክሃድማ መደባ። ከምቲ ዝመደብኦ ግና ኣይሰለጠንን። ካልኦት ስደተኛታት ጠንቊ ብዘይተፈልጠ ብዓውታ ከድምጹ ስለዝተሰምዑ እቶም ኣብ ስኽራን ዝነበሩ ዕጡቓት ነተን ዝሃድማ ዝነበራ ኣዋልድ ከቕልቡለን ኣኽኣሎም ። ሽዑ ተዂሲ ስለዝኸፈቱ ድማ ሳሮንን መተሃድምታን ኣብ መሬት ክለሓጋ መረጻ ካብኣተን ግና ውሑዳት ዘምለጣ ነይረን። ነቲ ድብልቕልቕ ከም ሽፋን ክጥቀምሉ ከምዝኽእሉ ዘስተብሃሉ ደቂ ተባዕትዮ እውን ናይ ምህዳም ፈተነታት ጀመሩ። እቶም ዕጡቓት ኣርኪቦም ብጥይት ክልተ ስለዘውደቚሎም ግና ሓያሎ ኢዶም ክህቡን ገለ ዕድለኛታት ድማ ብሂወት ከምልጡን ክኢሎም።

ሳሮን ካብተን ከምልጣ ዝሓሰባ ደቂ ኣንስትዮ ብዕድመ ኣዝያ ዝነኣሰት ብምዃና ኣእዳዋ ናብ ዓንዲ ተኣሲሩ፥ ኣብ ልዕሊ እቶም ክሃድሙ ዝፈተኑ እሞ ዝተታሕዙ ሰባት ዝወርድ ዝነበረ መቕጻዕቲ ብዓይና ከምእትዕዘቦ ተገይሩ። እቶም ሰባት መስማር ብዝተሰመሮ በትሪ እዮም ዝቕጥቀጡ ነይሮም ። ድሕሪ ነዊሕ መግረፍቲ ድማ ካብቶም ዕጡቓት ሓደ ብረት መዚዙ ናብ ርእሲ እቶም ክቕጽዑ ዝጸንሑ ሰባት እንዳልገበ ረሸኖም።

ድሕሪ’ዚ እቲ ዕጡቕ ጉጅለ ሳሮን ንእትርከቦም 26 ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ኣሰጋገርቲ ክሸጦም ወሲኑ። እቶም 26 ሰባት ብ 19 ሽሕ ዶላር ኣሜሪካ እዮም ናብቶም ኣሰጋገርቲ ተሸይጦም። እቶም ኣሰጋገርቲ ንዝኸፈልዎ ገንዘብ ንምምላስ ካብቶም ስደተኛታት ዝተዓጻጸፈ ገንዘብ እዮም ክሓቱ። ከም ኣብነት ስድራ ሳሮን 3 ሽሕ ዶላር ኣሜሪካ እዮም ከፊሎም። ሳሮን ነዚ ምስ ከፈለት ናብ ወደብ ሳብራታ እያ ተመሓላሊፋ። ኣብኡ ምስ ዝጸንሑ ኣስታት 500 ስደተኛታት ተጸንቢራ ድማ ፈታኒ ሂወት ዝኾነ ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ሰጊራ ናብ ኤውሮጳ ክትኣቱ ክኢላ።

ሳሮን ዝሓለፈቶ ጉዕዞ ዓሰርተታት ኣሽሓት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዝሓልፈኦ ዘለዋ ምዃነን ክትርዳእ ምስትኽእል፥ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ መንግስቲ ክሳዕ ክንደይ በደለኛ ምዃኑ ንምግማት ኣይትጽገምን ኢኻ።

 

 

    Print       Email

You might also like...

mideast

ሓድሽ ዓለማዊን ዞባውን ስርዓት (order)፤ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸልዋ ኣሎ።

Read More →