Loading...
You are here:  Home  >  Columns  >  እዋናዊ ጉዳያት  >  Current Article

ህዝቢ ንርግጸቱ ከም ቅቡል ክወስዶ ተጀሚሩ ቅድመ ትርኢት ምብትታን ሃገር እዩ።

By   /  March 20, 2016  /  Comments Off on ህዝቢ ንርግጸቱ ከም ቅቡል ክወስዶ ተጀሚሩ ቅድመ ትርኢት ምብትታን ሃገር እዩ።

    Print       Email

fight

ምልካውያን ስርዓታት ንምልኪኣዊ ምሕደራ ብዝኾነ መንገዲ መጎታዊ መግለጺ ዘእምን ስነሓሳብ ክረኽቡሉ ስለዘይክእሉ ነቲ ብምልኪ ክቆጻጸርዎ ዝደልዩ ህዝቢ ዝመልኩሉ መንገዲ ሓደ ኣገባብ ጥራይ እዩ ዝህልዎም ንሱ ድማ ሓይሊን ስነሓሳብ ጭፍለቓን እዩ። ሕጋዊ መስርሕ ፍትሒ፤ መሰል ምምራጽን ምውራድን ስርዓታት፥ ሓርነት እምነትን ሓሳባትን ዘውሕስ ቅዋም እንዳሃለወ ምጉዕጻጽ ፍትሒ ክትግበር ስለዘይከኣል መለኽቲ ስርዓታት ቀዳማይ ጸላኢኦም ዝርእይዎ ነገር ቅዋምን ጻውዒት ንቅዋማዊ ስርዓትን እዩ። ስለዚዩ ድማ ንቅዋማዊ ስርዓት ሕቶ ህዝቢ መልሲ መለኽቲ ጭፍለቓ ማሕረድቲ ማእሰርቲ ቅትለት ምስዋር ንጹሃን ሰባት ዝኸውን።

ብሕግን ስርዓትን ዘይገዝእ ስርዓት ነቲ ዝገዝኢ ዘሎ ህዝቢ ሕግን ስርዓትን ከይሓትት ቀይዱ ዝሕዘሉ መንገዲ ሓይሊን ጭፍለቓን እዩ። ብርድየትን ፍታውን ህዝቢ ዘይኮነ ብሓይሊን ጭፍለቓን ጥራይ ኣብ ስልጣን ከምዝጸንሕ ስለፈልጥ ድማ ቋንቋኡ ናይ ሓይሊ ጥራይ ይኸውን።ነዚ ቋንቋ ሓይሊ ንምትግባር ድማ ሃገር ናብ ፖሊሳዊ ስርዓት ብምቕያር ሕብረተሰብ ብሓይልታት ጸጥታ ኣካቢቡ ንሙቕጽጻሩ ይዓዩ።

ህዝብታት ኣብ ትሕቲ ሹቕሮራን ራዕድን ምስዝነብሩን ኣብ ነንሕድሕዶም ምትእምማን ምስዘጥፍኡን ንሙቅጽጻሮም ዝቐለለ እዩ ዝብል ናይ ምልካውያን ፍልስፍና ብምኽታል ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ቀጻሊ ራዕዲ ንኽነብር መታን ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ ቃርማታትን ሃሱሳትን ዘሪኡ ብናይ ምጥርጣር መንፈስ ከምዝግዛእ ይገብር፥ ርክባትን ዕላላትን ሰባት ከይተረፈ ንምጽንጻን ዘኽእሎ ኣብ መካይንን ኣብ ኣባይትን ቴሌፎናትን ዝጠብቕ ናይ ምጽንጻን መሳርሒታት ብምጥቃም ናይ ነብሲወከፍ ሰብ እንተላይ ስድራቤት ዝርዝርብ ሓሳባት ይጠልፍ።

በዚ ተግባራት ዕላማ ፖሊሳዊ ስርዓት ህዝቢ ንራዕድን ሹቕሮራን ተንበርኪኹ ንናብራ ናይ ንጭፍለቓን ስቓይን ክለምዶ እዩ ዝብል እምነት እዩ ዝኽተል። እቲ ዝዓበየ ሽግር ድማ ህዝቢ ክለምዶ ኣለዎ ዝብል እምነት ስለዘለዎም መለኽቲ ምስ ምንዋሕ ግዜ ነቲ ፖሊሳዊ ስርዓትን ኣካይዳን ከም ንቡር ህይወት ናይ ስርዓቶም ክወስድዎ ምስጅምሩ እዮም። ኮለነል ማዓመር ቃዛፊ ድሕሪቲ ኩሉ ሃድን ካብ ውሻጠ ጉድጓድ ቢንቶ ተወጢጡ ምስወጸ ገና ኣብ ናይ ሃልወሳ ዓለሙ ይነብር ስለዝነበረ ነቶም ዝማረኽዎ ሰውራውያን መንኢኹም ንስኹም ነቲ ናይ ሰራዊት ኣዛዚ እስከ ጸዉዑለይ ኢሉ ብውርደት ተማሪኹ ከሎ ውን ትእዛዝ ከመሓላልፍ ይፍትን ነይሩ። ምኽንያቱ ብኣተሓሳስባ መለኽቲ ህዝቢ ንጭፍለቓ ለሚድዎ ክነብር ይኽእል እዩ ዝብል እምነት ስለዘሎዎም ንሶም ውን ንጭፍሉቕ ህዝቢ ናይ ምግዛእ ልምዶም ኣብ ደሞም ሰሪቡዩ ዝነብር። ህዝቢ ሊብያ ግን ምርጋጽን ዓመጽን ለሚድዎ ክነብር ፍቓደኛ ኣይነበረን ስለዚ እዩ ድማ ኣንጻር ምልኪ ይኣክል ኢሉ ዝተላዕለ።

ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ተመሳሳሊ እዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ከም ኩሎም ቅድሚኡ ዝነበሩ መለኽቲ ህዝቢ ኣሰንቢድካን ድሂኽኻን ጭፍለቓ ከምዝለምዶ ክግበር ዝከኣል እዩ ዝብል እምነት ኣለዎ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ፍልይ ዘብሎ ድማ እዚ ነጥቢ እዩ። መለኽቱ ከም ኩሎም መለኽቲ ህዝቢ ኤርትራ ጭፍለቓ ክለምዶ ክጽበዩ ባህርያዊ እዩ። እቲ ዘይባህርያዊን ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ካልኦት ግዳያት ዝፈልዮን ግን ህዝቢ ኤርትራ ንጭፍለቓን ግፍዕታትን ይለምዶ ዘሎ ስለዝመስል እዩ።

ህዝቢ ንዘይፍትሓውነት፥ ጭፍለቓን ርግጸትን ከም ውሁብ እንተተቐቢልዎ ምጅማር ናይ ሓደገኛ ጉዕዞ ምብትታን እዩ። ኣብ ኤርትራ ምልካዊ ስርዓት ብደዕኡ ኣብል ልዕሊ ህዝቢ ከዛይድ ካብ ዝገብሮ ዘሎ ቀንዲ ምኽንያት ህዝቢ ንግፍዕታት ብተኸታታሊ ከምዘለዎ ክቕበሎን ክለምዶን ብምጅማሩ እዩ። ውላዱ ክምንጠል ከሎ፥ መራሕቱ ክእሰሩ ከለዉ፥ ሓሪሱ ምሒሱ ዘእተዎ እኽሊ ክምንጠል ከሎ፥ ዝሃነጾ ኣባይቲ ብዶዘራት ክፈርስ ከሎ ስቕ ኢሉ ዝርኢ ህዝቢ ኣብ ዝኽነ ክፋል ናይ ዓለም የለን።ኣብ ቱኒስያ ሓንቲ ፖሊስ ን ሓደ መንእሰይ ምስጸፍዓቶ ክብረቱን ክብረት ኩሎም እቶም ካልኦት መንእሰያትን ክዋረድ ስለዘይተቐበሎ እቲ መንእሰይ ኣብ ቅድሚ ቤትጽሕፈት መንግስቲ ከይዱ ነብሱ ብሓዊ ኣቃጸሎ። ኣብ ኤርትራ ግን ሰብኣያ ዝተጸፍዓን ዝተቐጥቀጣን ዝተኣስራን ሰብ 7 ኣልባሶ ተቖኒና ምስ ኣሳሪ ሰብኣያን ሓዋን መቕርባን ክትስዕስዕ ትርኢ።

ጨቖቕ ኢሉ ዘዋህለሎ ገንዘቡ ተራሲዩ ከይኣክል ነቲ ዝሰረቕኩኻ ገንዘብካ ንምውሳድ ፎርም ምላእ ተባሂሉ ስቕ ዝብል ህዝቢ፥ ደቂ 11 ዓመት ደቁ ናብ ባሕርታትን ጣሕርታትን እንዳጠፍኡ ዘየእዊ ስድራቤታት፥ ስንኩላቱ ተረሺኖም ኣቤት ዘይብል ህዝቢ ኣብ ዝኾነ ዓለም የለን። ካብ ከተማ ናብ ከተማ ክንቀሳቐስ ፍቓድ ዝሓትት፥ ደሃይ ናይ ዝተኣስሩ ውላዱን ወላዲኡን እንተሓቲቱ ከም ገበኘና እንዳተሓስበ ነዚ ተጸሚሙ ዝነብር ህዝቢ ኣብ ዝኾነ ክፋል ናይ ዓለም የለን።

ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ህዝቢ ከም ጊልያ እንዳተቖጸረ፥ እቲ መስዋእቲ ዝኸፈለን ዝኸፍል ዘሎን ናይ ውሽጢ ሃገር መንእሰይ ከም ብላይ ጭርቂ እንዳተደርበየ ብኣንጻሩ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ነታ ሃገር ቅንጣብ ዘየበርከቱላ ኣዳኸርቲ ድማ ከም ቀዳማይ ዜጋ ዘቐምጥ ስግንጢር መስርዕ ከም ቅቡል ወሲዱ ደኒኑ ዝኸይድ ህዝቢ እንተሎ ኣብ ኤርትራ ጥራይ እዩ። እዚ ኣንፈት እዚ ድማ ኣብ ዝኾነ እዋን ክትኮስ ዝኽእል ናይ ምብትታን ቅድመ ትርኢት እዩ።

ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሓደጋ እዚ እዩ። ንማእሰርቲ ንሞት ንስደት ንራስያ ንብደዐ ከም ልሙድ ህይወቱ ተቐቢሉ ዝኸይድ ባህሊ እንተማዕቢሉ መላእ ህዝቢ ክጠፍእ ውሑዳት በጻብዕ ዝቑጸሩን ኣዳኸርቶምን ድማ ዝውንንዋ ኤርትራ ክትፍጠር እያ።

ብዙሓት ሰባት መልሲ ክረኽቡሉ ዘይከኣሉ ሕቶ ውን ንሱዩ። ዘዝወለዶም ደቁ እንዳተመንጠለ፥ ኩሎም መሰረታውያን መሰላቱ እንዳተመንዘዐ ፥ ዝተሓተ ናይ ሕክምናን ትምህርትን ኣገልግሎት እንዳተሓረመ፥ ገዛእ ገንዘቡ ብሞቕንን ኢኻ ትወሃብ እንዳተባህለ፥ ደኒኑ ዝኸይድ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራስ እምበርከ ንሱ እቲ ንመግዛእቲ እምቢ ኢሉ ሓያላት ዝሰዓረ ህዝቢ ዲዩ? ህዝቢ ንግፍዕታትን ዓመጽን ለሚዱ ደኒኑ ክነብር ተጀሚሩ መወዳእትኡ ዘይውዳእ ስቓይ ጥራይ ዘይኮነ ምብትታን ሃገርን ዘይምህላው ህዝቢ ከም ህዝብን እዩ ኪኸውን።

ሓደ ሓደ እዋን መላእ ህዝቢ ውን ብታሪኽ ይሕተት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ እቶም ንለውጢ መሪሕ ኪኾኑ ዝግበኦም መንእሰያትን እቶም ብጾቶም ቀቢሮም ዝመጹ ተጋደልትን ንግፍዕታትን ጥልመት ሕድሮምን ኣሜን ኢሎም ብምቕባሎም ምብትታንን ውድቀትን ሃገር እንተጋጢሙ ታሪኽ ብቡኩራት ኣበርክቶ ኣብ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ኣብ ጸሊም ገጻቱ ከስፍሮም ይኽእል እዩ።

    Print       Email

You might also like...

mideast

ሓድሽ ዓለማዊን ዞባውን ስርዓት (order)፤ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸልዋ ኣሎ።

Read More →